Giá dầu thế giới giảm xuống dưới 100 USD/thùng

Giá dầu toàn cầu giảm trong ngày thứ ba (22/9) trước thông tin Ả Rập Xê Út sắp khởi động lại một đường ống trọng yếu bị hư hại trong các cuộc tấn công của lực lượng Houthi.

Giá dầu Brent, chuẩn giá toàn cầu, giảm hơn 2%, xuống khoảng 98 USD/thùng. Sau đó giá có hồi phục nhẹ nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức gần 109 USD một tuần trước.

Ả Rập Xê Út đang nỗ lực chuẩn bị thêm dầu để xuất đi qua eo biển Hormuz, vì đường ống Đông-Tây của nước này đã ngừng hoạt động từ ngày 11/9, thời điểm mà theo phía Ả Rập Xê Út là bị lực lượng Houthi tấn công. Bloomberg đưa tin phía Ả Rập Xê Út đang thử nghiệm đường ống để có thể khởi động lại trong tuần này. Saudi Aramco, tập đoàn dầu khí quốc gia, không phản hồi yêu cầu bình luận.

Trong tuần qua, Ả Rập Xê Út đã tăng lượng dầu bốc lên tàu tại vịnh Ba Tư lên trung bình 4,3 triệu thùng/ngày, bằng khoảng hai phần ba lượng xuất khẩu trước khi xung đột Trung Đông nổ ra, theo dữ liệu từ Kpler, một công ty theo dõi hàng hải. Trong bảy ngày đầu tháng 9, trước khi đường ống Đông–Tây bị tấn công, lượng bốc xếp của Ả Rập Xê Út từ vùng Vịnh trung bình chỉ 1,6 triệu thùng/ngày.

Matt Smith, chuyên gia phân tích tại Kpler, cho biết mức tăng lượng dầu thô bốc xếp này là đáng kể. Theo ông, điều này cho thấy hoặc là giới chức Saudi Aramco lo ngại đường ống Đông–Tây sẽ ngừng hoạt động lâu hơn nên cần chuyển hướng dầu qua eo biển Hormuz, hoặc là họ đã tự tin hơn về khả năng sử dụng eo biển này. Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC), tập đoàn năng lượng quốc gia của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, vẫn tiếp tục dùng tuyến đường thủy này để xuất khẩu bất chấp rủi ro.

"Có thể họ đang đi theo xu hướng đó," ông Smith nói về Saudi Aramco.

Đường ống Đông–Tây, mạng lưới dài khoảng 750 dặm (hơn 1.200 km) vận chuyển dầu thô xuyên Ả Rập Xê Út từ các mỏ dầu gần bờ vịnh Ba Tư tới các cảng ở Biển Đỏ, đã trở thành tuyến xuất khẩu dầu chính của nước này kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát. Các cuộc tấn công của Iran ở eo biển Hormuz trên thực tế đã cắt đứt hoạt động xuất khẩu của Ả Rập Xê Út qua điểm nghẽn này ở vịnh Ba Tư.

Việc đường ống Đông-Tây đóng cửa kéo dài có nguy cơ làm giảm mạnh lượng dầu mà Ả Rập Xê Út, nước xuất khẩu dầu lớn nhất khu vực, có thể đưa ra ngoài. Kpler ước tính nếu đường ống ngừng hoạt động một tháng, thị trường thế giới có thể mất 120 triệu thùng dầu thô.

Đường ống Đông-Tây cho phép dầu của Ả Rập Xê Út tránh hoàn toàn eo biển Hormuz. Thay vào đó, dầu có thể được vận chuyển qua Biển Đỏ: hoặc đi qua eo biển Bab al-Mandab ở cực nam Biển Đỏ, hoặc qua kênh đào Suez và một đường ống xuyên Ai Cập ở cực bắc, chủ yếu tới khách hàng ở châu Á.

Nhưng giới phân tích cho biết, với việc lực lượng Houthi hiện đã kiểm soát phần lớn eo biển Bab al-Mandab, Ả Rập Xê Út lại một lần nữa điều tàu đi qua eo biển Hormuz. Hải quân Mỹ đã giữ được một phần dòng dầu chảy ra khỏi eo biển theo các tuyến sát bờ biển Oman, phía đối diện với Iran. Những ngày gần đây, số vụ tấn công tàu được báo cáo ở eo biển Hormuz cũng đã ít hơn.

Việc dòng dầu bị hạn chế và chi phí dầu thô tăng đã đẩy giá nhiên liệu tinh chế tăng mạnh. Theo hiệp hội ô tô AAA, giá xăng trung bình toàn nước Mỹ đạt 4,48 USD/gallon vào thứ ba, tăng 50% kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu.

Giá dầu diesel còn tăng cao hơn, liên tục lập kỷ lục trong những tuần gần đây. Giá diesel trung bình tại Mỹ tăng lên 6,53 USD/gallon vào thứ ba, tăng hơn 70% kể từ khi chiến sự nổ ra. Giá loại nhiên liệu dùng cho xe tải, tàu hỏa và các máy móc hạng nặng khác tăng vọt đã làm dấy lên lo ngại về việc lạm phát tăng tốc trên diện rộng, đẩy lãi suất lên cao và gây xáo trộn thị trường trái phiếu.

Trước xung đột Trung Đông, mỗi ngày có khoảng 130 tàu đi qua eo biển Hormuz. Lưu lượng này đã giảm mạnh, chỉ còn khoảng 20 tàu/ngày được xác nhận đi qua tuyến đường thủy này trong những tuần gần đây, theo Kpler. Tuy nhiên, để giảm nguy cơ bị tấn công, nhiều tàu chở dầu di chuyển với thiết bị theo dõi định vị bị tắt, khiến con số chính xác về lượng dầu xuất khẩu từ vịnh Ba Tư khó xác định.