"Chúng tôi cần sự ổn định"
Tại buổi làm việc với đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị sáng 9/11, ông Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, kiến nghị cần có sự ổn định trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặc biệt là giáo dục phổ thông.
Theo ông Phát, trong những năm qua, ngành giáo dục phải liên tục thích ứng với các thay đổi về chính sách, quy định.
"Tôi thấy có quá nhiều thay đổi về thông tư. Mỗi thông tư là một sự thay đổi về tổ chức bộ máy, chương trình, phương thức tuyển sinh. Năm nào cũng thay đổi, đòi hỏi cả hệ thống phải vận hành để thích nghi", ông Phát chia sẻ.
Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM cho rằng, hằng năm, thậm chí chỉ sau vài tháng, ngành giáo dục lại tiếp nhận những thay đổi mới. Mỗi lần điều chỉnh không chỉ tác động đến công tác quản lý mà còn kéo theo việc sắp xếp chương trình, kế hoạch dạy học và hoạt động của các nhà trường cũng như phương án thi cử.
Theo ông, việc thay đổi liên tục khiến đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục phải thường xuyên điều chỉnh, thích ứng, tạo ra tâm lý lo lắng và áp lực trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Từ thực tế này, ông Phát kiến nghị đoàn giám sát, Trung ương và Bộ GD-ĐT quan tâm chỉ đạo, bảo đảm tính ổn định của chính sách giáo dục theo chu kỳ 5 năm, tương ứng với một nhiệm kỳ, thay vì liên tục điều chỉnh trong thời gian ngắn.
"Giáo dục phổ thông cần sự ổn định. Chúng tôi cần sự ổn định ít nhất là 5 năm", ông Phát nói.
Đề cập đến điều kiện thực hiện tại TPHCM, ông Phát cho biết lãnh đạo thành phố luôn dành sự quan tâm lớn cho giáo dục. Thành phố bảo đảm tỷ lệ chi cho giáo dục theo quy định, trong đó có mức 20% chi thường xuyên. Thường trực Thành ủy và Thường trực UBND thành phố cũng thường xuyên chỉ đạo, tháo gỡ những khó khăn của ngành.
TPHCM hiện có khoảng 2,5-2,6 triệu học sinh, với hệ thống cơ sở giáo dục đa dạng về quy mô và mô hình tổ chức. Vì vậy, mỗi lần thay đổi thông tư, quy định đều tác động đến một hệ thống rất lớn, đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải chuyển đổi, điều chỉnh hoạt động.
Theo ông Phát, chính quy mô lớn và tính đa dạng của hệ thống giáo dục thành phố càng đặt ra yêu cầu phải có chính sách ổn định, lâu dài để các nhà trường chủ động tổ chức hoạt động dạy và học.
"Giáo dục phổ thông là nền tảng quan trọng nhất. Chúng ta cần một chương trình ổn định, một bộ sách giáo khoa ổn định và việc tổ chức, quản lý ổn định", ông Phát nhấn mạnh.
TPHCM đang thiếu hơn 8.000 giáo viên
TPHCM hiện thiếu 8.185 giáo viên so với định mức, trong đó cấp tiểu học thiếu 2.383 người, THCS thiếu 3.480 người và THPT thiếu 2.322 người. Tuy nhiên, thành phố vẫn thừa cục bộ 1.416 giáo viên, cho thấy tình trạng mất cân đối giữa các môn học, cấp học và địa bàn.
Nguồn tuyển dụng giáo viên các môn đặc thù còn hạn chế, trong khi phần lớn giáo viên dạy môn tích hợp được đào tạo đơn môn. Qua hai đợt tuyển dụng trong năm học 2025-2026, thành phố có 4.598 người trúng tuyển. Năm học 2026-2027, TPHCM dự kiến tuyển thêm 6.789 viên chức ngành giáo dục trong tháng 11 và 12/2026.
Áp lực nhân sự còn đến từ tình trạng giáo viên nghỉ việc, chuyển việc. Năm học 2025-2026, toàn thành phố có 1.427 giáo viên nghỉ việc, chuyển việc. Từ đầu năm học 2026-2027 đến thời điểm báo cáo, con số này tiếp tục tăng thêm 576 người.
Theo báo cáo, thu nhập của một bộ phận giáo viên chưa tương xứng với chi phí sinh hoạt tại đô thị. Bên cạnh đó, việc thay đổi địa điểm và điều kiện công tác sau sắp xếp cũng tác động đến đời sống, tâm lý đội ngũ.
Không chỉ thiếu giáo viên, áp lực trường lớp tại TPHCM cũng rất lớn. Đến hết tháng 9.2026, thành phố đạt bình quân 280 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học, thấp hơn chỉ tiêu 300 phòng. Có 78/168 xã, phường, đặc khu chưa đạt chỉ tiêu này.
Tính theo nhu cầu từng cấp học và địa bàn, không bù trừ giữa các khu vực, TPHCM cần bổ sung 17.483 phòng học đến năm 2030. Trong khi đó, tỷ lệ đáp ứng thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018 mới đạt khoảng 65%.