Giáo sư Hóa học rời đại học top đầu Singapore, sang trường mới lập ở Trung Quốc
Nguồn ảnh: VietnamNet
TRUNG QUỐC - Lu Yixin, Trưởng khoa Hóa học Đại học Quốc gia Singapore (NUS), sẽ gia nhập Viện Công nghệ Phương Đông (EIT) từ tháng 1/2027. Đây là học giả cấp cao thứ hai rời Singapore để gia nhập trường này trong vòng 6 tuần.
Ông Lu, người đứng đầu khoa Hóa học NUS từ năm 2021, sẽ làm việc toàn thời gian tại EIT ở thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang. Trong những tháng tới, ông vẫn đảm nhiệm các công việc giảng dạy, nghiên cứu và quản lý tại NUS.
NUS đứng thứ 8 trong bảng xếp hạng đại học thế giới QS 2026, là đại diện duy nhất của châu Á trong top 10 và có thứ hạng cao nhất Singapore. Ông Lu là Giáo sư Chủ nhiệm Provost của NUS, Chủ tịch Viện Hóa học Quốc gia Singapore từ năm 2025 và thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Singapore từ năm 2022.
"Tôi đã làm việc và sinh sống tại Singapore, đặc biệt là NUS, hơn 20 năm. Tại đây, tôi có nhiều cộng sự lâu năm, bạn bè và sinh viên - những người cùng tôi trưởng thành", ông Lu nói với SCMP.
Ông cho biết đã xây dựng mối quan hệ gắn bó sâu sắc cả về tình cảm lẫn học thuật với NUS. Vì vậy, việc gia nhập EIT toàn thời gian không đồng nghĩa những mối quan hệ này sẽ bị gián đoạn.
Việc ông Lu rời NUS diễn ra sau trường hợp của K. Jimmy Hsia, cựu Phó hiệu trưởng kiêm Hiệu trưởng sáng lập Trường Sau đại học của Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), người gia nhập EIT từ ngày 1/8.
Giáo sư Lu Yixin là Trưởng khoa Hóa học Đại học Quốc gia Singapore từ năm 2021. Ảnh: NUS
Trường mới thành lập tích cực hút nhân tài
EIT được Bộ Giáo dục Trung Quốc cấp phép đào tạo và cấp bằng với tư cách trường đại học tư thục vào tháng 6/2025, sau đó khánh thành vào tháng 11 cùng năm. Trường đang định vị mình là một cơ sở nghiên cứu hàng đầu và tích cực tuyển dụng các học giả đẳng cấp thế giới.
Theo SCMP, EIT hiện có số giảng viên nhiều hơn số sinh viên đại học.
Chủ tịch sáng lập EIT là Chen Shiyi, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Ông từng lãnh đạo Đại học Khoa học và Công nghệ miền Nam Trung Quốc giai đoạn 2015-2020 và trước đó là trưởng khoa Cơ khí tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ).
EIT được tài trợ bởi Yu Renrong, nhà sáng lập hãng bán dẫn Will Semiconductor. Theo Forbes, ông cam kết tài trợ tổng cộng 30 tỷ nhân dân tệ (khoảng 116.000 tỷ đồng) cho trường trong nhiều năm.
Ông Lu cho biết đã có nhiều cuộc trao đổi với Chen Shiyi và các đồng nghiệp EIT trước khi quyết định chuyển sang trường. Ông bị thu hút bởi mục tiêu xây dựng một trường đại học quy mô nhỏ, chất lượng cao, lấy nghiên cứu làm trọng tâm ngay từ đầu.
"Được tham gia và chứng kiến quá trình EIT từng bước phát triển thành một cơ sở giáo dục đẳng cấp thế giới là một thử thách ý nghĩa mà tôi không thể từ chối", ông nói.
Theo ông Lu, Trung Quốc cần một cơ sở tập trung giải quyết những câu hỏi khoa học lớn, các thách thức quan trọng của đất nước và đào tạo những nhân tài xuất sắc.
Từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tế
Một lý do khác khiến ông Lu lựa chọn EIT là môi trường công nghiệp tại Ninh Ba và khu vực đồng bằng sông Dương Tử. Theo ông, Ninh Ba có nền sản xuất và công nghiệp phát triển, trong khi khu vực này tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ cao, tạo điều kiện cho đổi mới khoa học và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
"Hóa học không chỉ là một bộ phận quan trọng của khoa học cơ bản mà còn gắn chặt với các lĩnh vực ứng dụng như vật liệu, y học, năng lượng và sản xuất tiên tiến", ông nói.
Ông đánh giá môi trường tại Ninh Ba tạo cầu nối giữa nghiên cứu cơ bản và ứng dụng công nghiệp, kết hợp tiềm năng học thuật với sự hỗ trợ từ ngành công nghiệp.
Ông Lu học Hóa học tại Đại học Phúc Đán, lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Công nghệ Đại Liên và tiến sĩ Hóa hữu cơ tại Đại học McGill (Canada) năm 2000. Sau đó, ông nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Lâm sàng Montreal và Đại học Nagoya dưới sự hướng dẫn của Ryoji Noyori, nhà khoa học Nhật Bản đoạt Nobel Hóa học năm 2001.
Viện Công nghệ Phương Đông (Trung Quốc) khánh thành vào tháng 11/2025. Ảnh: China University Jobs
Ông Lu gia nhập NUS vào tháng 9/2003, được bổ nhiệm giáo sư chính thức năm 2014.
Nghiên cứu của ông tập trung vào xúc tác bất đối xứng và tổng hợp hóa học, gồm xúc tác hữu cơ, xúc tác kim loại, quang xúc tác và hóa học bền vững. Ông sử dụng các chất xúc tác để tổng hợp chính xác các phân tử phục vụ sản xuất dược phẩm, qua đó có thể rút ngắn quy trình và giảm chi phí tổng hợp thuốc.
Ông Lu nhận nhiều giải thưởng của Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Singapore, Chương trình Asian Core và Khoa Khoa học NUS, trong đó có giải thưởng về hóa hữu cơ của GSK-SNIC năm 2013.
Năm 2022, ông được bầu làm thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Singapore. Năm 2025, ông trở thành Chủ tịch Viện Hóa học Quốc gia Singapore và được trao danh hiệu Giáo sư Chủ nhiệm Provost của NUS.
Tại EIT, ông dự định tiếp tục nghiên cứu về xúc tác bất đối xứng và tổng hợp hóa học, tập trung vào y sinh, hóa học xanh và hóa học bền vững. Ông cũng sẽ thúc đẩy xây dựng một nền tảng nghiên cứu liên ngành.
Ông Lu cho biết hy vọng mang những kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm - từ nghiên cứu, hướng dẫn sinh viên đến xây dựng chương trình học thuật - để góp phần đưa EIT phát triển.
Giáo sư Lu Yixin, người đứng đầu khoa Hóa học Đại học Quốc gia Singapore từ năm 2021, sẽ chuyển sang làm việc toàn thời gian tại Viện Công nghệ Phương Đông ở Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Trong những tháng tới, ông vẫn tiếp tục các nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu và quản lý tại NUS trước khi chuyển hẳn sang môi trường mới. Thông tin được VietnamNet dẫn lại từ SCMP, trong bối cảnh một trường đại học vừa thành lập đang mạnh tay thu hút các học giả quốc tế.
NUS hiện đứng thứ tám trong bảng xếp hạng đại học thế giới QS 2026, là đại diện duy nhất của châu Á trong nhóm mười trường dẫn đầu và giữ vị trí cao nhất Singapore. Tại đây, ông Lu đồng thời là Giáo sư Chủ nhiệm Provost, Chủ tịch Viện Hóa học Quốc gia Singapore từ năm 2025 và thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Singapore từ năm 2022. Hơn hai thập kỷ học tập, làm việc và sinh sống tại Singapore giúp ông xây dựng mạng lưới cộng sự, bạn bè, sinh viên cùng những gắn bó sâu sắc với NUS.
Chia sẻ với SCMP, giáo sư Lu cho biết quyết định gia nhập EIT toàn thời gian không có nghĩa những mối quan hệ lâu năm tại Singapore sẽ chấm dứt hoặc bị gián đoạn. Ông nhìn nhận NUS là nơi bản thân cùng nhiều đồng nghiệp và sinh viên trưởng thành qua thời gian, cả về tình cảm lẫn học thuật. Việc ông rời NUS diễn ra sau trường hợp K. Jimmy Hsia, cựu Phó hiệu trưởng kiêm Hiệu trưởng sáng lập Trường Sau đại học của Đại học Công nghệ Nanyang, gia nhập EIT từ ngày 1/8.
EIT được Bộ Giáo dục Trung Quốc cấp phép đào tạo, cấp bằng với tư cách trường đại học tư thục vào tháng 6/2025, rồi tổ chức lễ khánh thành vào tháng 11 cùng năm. Dù còn non trẻ, trường đã định vị mình như một cơ sở nghiên cứu hàng đầu, hướng tới việc quy tụ các học giả đẳng cấp thế giới. Theo SCMP, số giảng viên EIT hiện còn nhiều hơn số sinh viên đại học, cho thấy trường đang ưu tiên xây dựng nền tảng học thuật trước khi mở rộng quy mô đào tạo.
Chủ tịch sáng lập EIT là Chen Shiyi, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, từng lãnh đạo Đại học Khoa học và Công nghệ miền Nam Trung Quốc giai đoạn 2015 đến 2020. Trước đó, ông Chen giữ chức trưởng khoa Cơ khí tại Đại học Johns Hopkins của Mỹ, nơi ông có kinh nghiệm lãnh đạo và nghiên cứu trong môi trường quốc tế. EIT nhận tài trợ từ Yu Renrong, nhà sáng lập hãng bán dẫn Will Semiconductor, người theo Forbes cam kết đóng góp tổng cộng 30 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 116.000 tỷ đồng.
Trước khi quyết định chuyển trường, giáo sư Lu đã có nhiều cuộc trao đổi với ông Chen Shiyi cùng các đồng nghiệp tại EIT để tìm hiểu định hướng phát triển. Ông bị thu hút bởi mục tiêu xây dựng ngay từ đầu một đại học quy mô nhỏ, chất lượng cao, lấy nghiên cứu làm trọng tâm thay vì chạy theo mở rộng nhanh. Với ông, cơ hội tham gia và chứng kiến EIT từng bước trở thành một cơ sở giáo dục đẳng cấp thế giới là thử thách ý nghĩa không thể dễ dàng từ chối.
Giáo sư Lu cho rằng Trung Quốc cần một cơ sở có khả năng tập trung giải quyết các câu hỏi khoa học lớn, những thách thức quan trọng của đất nước và nhiệm vụ đào tạo nhân tài xuất sắc. Ninh Ba trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ nền sản xuất, công nghiệp phát triển cùng vị trí trong khu vực đồng bằng sông Dương Tử. Khu vực này quy tụ nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ cao, tạo điều kiện đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm vào đời sống và thị trường.
Theo ông Lu, hóa học không chỉ giữ vai trò quan trọng trong khoa học cơ bản mà còn gắn chặt với vật liệu, y học, năng lượng và sản xuất tiên tiến. Môi trường công nghiệp tại Ninh Ba có thể tạo cầu nối giữa nghiên cứu nền tảng với ứng dụng thực tế, đồng thời kết hợp tiềm năng học thuật và sự hỗ trợ từ doanh nghiệp. Hướng đi này phù hợp với các lĩnh vực nghiên cứu của ông, gồm xúc tác bất đối xứng, tổng hợp hóa học, xúc tác hữu cơ, xúc tác kim loại, quang xúc tác và hóa học bền vững.
Lu Yixin học Hóa học tại Đại học Phúc Đán, lấy bằng thạc sĩ ở Đại học Công nghệ Đại Liên và hoàn thành tiến sĩ Hóa hữu cơ tại Đại học McGill của Canada năm 2000. Sau đó, ông nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Lâm sàng Montreal và Đại học Nagoya dưới sự hướng dẫn của Ryoji Noyori, nhà khoa học Nhật Bản đoạt Nobel Hóa học năm 2001. Ông gia nhập NUS vào tháng 9/2003, được bổ nhiệm giáo sư chính thức năm 2014, rồi đảm nhiệm vị trí trưởng khoa Hóa học từ năm 2021 trong hành trình nối tiếp giữa Singapore và Trung Quốc.
