Trước khi theo dõi một bộ phim, thay vì tìm hiểu dàn diễn viên hay đạo diễn, nhiều khán giả có xu hướng kiểm tra tác phẩm có sử dụng trí tuệ nhân tạo hay không. Dữ liệu từ nền tảng sản xuất phim Filmustage phân tích qua Google Trends cho thấy lượng tìm kiếm cụm từ "movies with no AI" (phim không dùng AI) tăng vọt 345% trong tháng 9, trong khi cụm từ "movies made with AI" (phim làm bằng AI) tăng 112% cùng kỳ.
Theo Kidscreen, khảo sát do Luminate thực hiện tại Mỹ vào tháng 5 và giai đoạn tháng 11-12/2025 cho thấy gần 70% khán giả trẻ sẵn sàng bấm dừng video nếu phát hiện nội dung dùng AI, đồng thời hơn 7 trên 10 người khẳng định không bỏ tiền xem phim sử dụng hình ảnh do AI tạo sinh. Biểu cảm đơ cứng, kịch bản sáo rỗng và cảm giác khó chịu trước hiện tượng "AI slop" - tình trạng các nền tảng số bị ngập tràn bởi nội dung sản xuất tự động hàng loạt - là những rào cản lớn nhất. Hơn ba phần tư số người được hỏi sẵn sàng chi tiền nhiều hơn cho các tác phẩm do con người thực hiện từ kịch bản, bối cảnh đến diễn xuất.
Trailer phim làm bằng AI 'Hell Grind'
Trích đoạn trailer "Hell Grind", sản xuất hoàn toàn bằng AI. Video: Higgsfield AI
Điểm nghẽn lớn nhất của phim AI là thuật toán không duy trì được hồn cốt và cảm xúc nhân vật. Theo TechRadar, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra các hiệu ứng thị giác hoành tráng trong vài giây như cháy nổ, sụp đổ công trình hay các góc máy phi vật lý nhưng bất lực trong việc duy trì tính nhất quán về cảm xúc suốt 90 đến 120 phút của một bộ phim điện ảnh.
Khuôn mặt của các diễn viên ảo thường rơi vào hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" (uncanny valley) - hiện tượng người xem rùng mình, khó chịu khi thấy một tạo hình gần giống con người nhưng biểu cảm vô hồn và cử động gượng gạo. Khi một tác phẩm cố gắng mô phỏng đời sống thực bằng thuật toán máy tính, sự giả tạo bộc lộ rõ khiến khán giả nhanh chóng mệt mỏi.
Ngoài rào cản thị giác, sự cự tuyệt đến từ tâm lý tiêu dùng của thế hệ số. Trong kỷ nguyên bão hòa nội dung thuật toán, Gen Z có xu hướng định giá tác phẩm dựa trên tính nguyên bản và công sức lao động thực tế. Việc một bộ phim phụ thuộc vào câu lệnh bị xem là hành vi hạ thấp giá trị nghệ thuật, khiến họ ủng hộ những tác phẩm tôn vinh sức lao động thực tế với kịch bản do con người viết, màn hóa thân của diễn viên và bối cảnh dàn dựng thật trên phim trường.
Phản ứng của khán giả nhận được sự đồng thuận từ các tên tuổi lớn tại Hollywood. Trên Telegraph, đạo diễn Christopher Nolan khẳng định người trẻ đang "hoàn toàn cự tuyệt AI". Theo ông, thế hệ lớn lên cùng Internet sở hữu bộ lọc tự nhiên rất nhạy bén trước các nội dung giả lập. Giới làm phim và các nhà rạp đã lầm tưởng khi cho rằng người trẻ thiếu kiên nhẫn với phim dài hay dễ bị mê hoặc bởi kỹ xảo số. Trên thực tế, giá trị cốt lõi giữ chân họ vẫn là cảm xúc chân thật giữa con người với nhau.
Cùng quan điểm, hồi cuối tháng 9 ở sự kiện Life in Pictures của Viện Hàn lâm Điện ảnh và Nghệ thuật Truyền hình Anh, tài tử Tom Cruise cho rằng sự phát triển của AI là điều khó tránh khỏi, song công nghệ mô phỏng không thể thay thế những trải nghiệm con người mang lại. Đạo diễn James Cameron từng ví phim AI như "nghệ thuật và trải nghiệm sống bị tống vào máy xay sinh tố", còn Tom Hanks hoài nghi về khả năng người xem rung động trước những thước phim có sự can thiệp của công nghệ.
Làn sóng quay lưng trái ngược hoàn toàn với canh bạc tài chính mà Hollywood và Thung lũng Silicon đang theo đuổi nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất. Ở Liên hoan phim Cannes 2026, startup Higgsfield AI gây chú ý khi hoàn thành phim hành động Hell Grind dài 95 phút chỉ trong ba tuần. Với nhóm 15 người cùng kinh phí 500.000 USD, phần lớn dành cho chi phí điện toán, dự án giúp đẩy mức định giá của công ty lên 5,4 tỷ USD.
Tương tự, startup Runway đạt định giá 5,3 tỷ USD và bán cổ phần cho hãng phim Lionsgate để tích hợp công nghệ tạo sinh vào các thương hiệu lớn như The Hunger Games và John Wick, còn công ty Luma nhận khoản đầu tư 900 triệu USD từ Nvidia và AMD. Theo ước tính từ hãng tư vấn McKinsey, AI có thể tác động tới 20% tổng chi tiêu sản xuất nội dung phim ảnh và truyền hình vào năm 2030.
Tilly Norwood thể hiện khả năng diễn xuất
Diễn viên AI đầu tiên của Hollywood - Tilly Norwood - thể hiện khả năng diễn xuất. Video: Particle 6
Trước phản ứng từ thị trường, các nhà phát triển công nghệ hạ mức kỳ vọng về việc thay thế con người. Trên Fortune, Mahi De Silva, đồng sáng lập Higgsfield AI, thừa nhận các tác phẩm trong tương lai vẫn cần đạo diễn, biên kịch và diễn viên thật, bởi bản chất của làm phim là sáng tạo nghệ thuật. Trao đổi với TechRadar, giám đốc vận hành Kevin Chong của Utopai Studios cho biết hãng không coi phim AI là thể loại độc lập mà xem trí tuệ nhân tạo như công cụ hỗ trợ tương tự kỹ xảo hình ảnh VFX.
Máy móc sau cùng không thể thay thế con người, bởi diễn xuất đòi hỏi chiều sâu tâm hồn và sự va vấp của đời thực. Cảm xúc bản năng của diễn viên cùng những quyết định sáng tạo mang tính cá nhân từ nhà làm phim mới là thứ tạo nên linh hồn cho tác phẩm.
Cát Tiên (theo Fortune, TechRadar, KidScreen)