"Chỉ cần còn sống, chúng tôi sẽ đi tìm để đưa các anh về với mẹ, quê hương, Tổ quốc", câu nói của cựu bác sĩ quân y Trần Văn Bản tại đêm nghệ thuật Khúc tri ân khiến nhiều khán giả rơi nước mắt.
Chương trình do Thành ủy, UBND TP HCM và Ban Chỉ đạo 515, Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM phối hợp thực hiện, tối 13/10 tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, đêm trước khi thành phố tổ chức lễ truy điệu tiễn đưa 731 hài cốt liệt sĩ về an nghỉ tại Nghĩa trang TP HCM vào sáng mai, 14/10.
Lên sân khấu giao lưu, cựu bác sĩ quân y Trần Văn Bản, 82 tuổi, cho biết không thể nào quên tháng ngày có mặt từ sáng sớm đến chiều muộn tại Công viên Lê Thị Riêng, hỗ trợ tìm kiếm hài cốt.
Không thuộc lực lượng làm nhiệm vụ chính thức, ông Bản vẫn tình nguyện đồng hành cùng Tổ lấy mẫu và các lực lượng. Ông góp kinh nghiệm chuyên môn để giúp nhận diện hài cốt, xem xét di vật và tìm kiếm manh mối danh tính những người đã hy sinh.
Câu chuyện trở về từ chiến trường của bác sĩ Trần Văn Bản
Câu chuyện cựu bác sĩ quân y Trần Văn Bản trở về nhà từ chiến trường miền Nam. Video: HTV1
Với ông Bản, đây không chỉ là công việc tri ân mà còn là lời hứa chưa trọn với đồng đội và những người mẹ mòn mỏi chờ ngày con trở về. Gần nửa thế kỷ trước, ông chứng kiến người bạn bị thương nặng trong trận đánh ở Tây Ninh tháng 6/1969. Trước lúc qua đời ở tuổi 20, người ấy gửi gắm "ai còn sống, hãy tìm cách đưa người nằm xuống về với mẹ". Lời trăng trối ấy theo ông suốt những năm tháng hậu chiến. Từ năm 1980 đến 1984, mỗi lần có ngày nghỉ, ông lại tự mình đi tìm kiếm hài cốt đồng đội năm xưa.
Trong gần hai tiếng, đêm nghệ thuật dẫn dắt khán giả qua cung bậc cảm xúc với dòng nhạc truyền thống, cách mạng. 50 thành viên Đội Tình nguyện viên Nghệ sĩ TP HCM hòa giọng trong tổ khúc Bão nổi lên rồi - Tổ quốc ơi ta đã nghe (sáng tác: Trọng Bằng - La Hữu Vang), nối tiếp tinh thần hào hùng từ lời thơ chúc Tết Xuân Mậu Thân 1968 của Chủ tịch Hồ Chí Minh qua sóng Đài Tiếng nói Việt Nam: "Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua. Thắng trận tin vui khắp nước nhà. Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ. Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta".
Tiết mục "Linh thiêng Việt Nam" - Tạ Minh Tâm
Tiết mục "Linh thiêng Việt Nam". Video: HTV1
NSND Tạ Minh Tâm và NSƯT Phạm Khánh Ngọc trình diễn liên khúc Ngọn nến tri ân - Linh thiêng Việt Nam (sáng tác: An Hiếu - Lê Quang, thơ Trần Tuấn Anh). Tiết mục mang đến giai điệu lắng đọng và không khí thiêng liêng khi hơn 200 nghệ sĩ cùng thắp nến tri ân.
Sau tiết mục, 1.000 khán giả cùng Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, bà Trương Mỹ Hoa - nguyên Phó Chủ tịch nước và Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam dành một phút tưởng niệm những người hùng của dân tộc. Bà Phạm Thị Thanh Trà là Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Kịch thoại "Khắc khoải nỗi mong chờ"
Trích tiết mục kịch "Khắc khoải nỗi mong chờ". Video: HTV1
NSƯT Lê Thiện, Tuyết Thu trình diễn kịch Khắc khoải nỗi mong chờ, nói về nỗi đau của Người mẹ Việt Nam anh hùng. Bên cạnh đó, các tiết mục như Hẹn ước Bắc Nam (Phạm Hồng Biển sáng tác, Quốc Đại, Tố My thể hiện), Người lính già và hoa hồng thắm (sáng tác Nguyễn Đình khiêm, Lân Nhã thể hiện), Dưới cờ Tổ quốc anh về (Nguyễn Duyên Quỳnh, Nguyễn Văn Chung thể hiện) gợi nhắc lòng biết ơn sâu sắc của thế hệ hôm nay dành cho người đi trước.
Ở phần hai mang tên Viết tiếp lời non sông, đêm nhạc mở ra thông điệp uống nước nhớ nguồn, chung tay xây dựng đất nước, qua Vết chân tròn trên cát (Trần Tiến sáng tác, Cao Minh thể hiện), Hát cho người còn sống (Trương Quý Hải sáng tác, Phương Thanh thể hiện), Còn gì đẹp hơn (Nguyễn Hùng sáng tác, Nguyễn Phi Hùng, Trung Kiên, Tùng Lâm, Minh Sang, Leo Minh Tuấn hòa giọng).
Khán giả, văn nghệ sĩ cùng tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Thanh Tùng
Chương trình 19h mới bắt đầu, nhưng từ hơn 17h, đông đảo người dân, văn nghệ sĩ, thanh niên, chức sắc tôn giáo, cựu chiến binh có mặt ở Công viên Lê Thị Riêng. Là một trong những khán giả đến sớm nhất, nhà văn Kim Quyên nói: "Tôi không muốn đến muộn trong một chương trình đặc biệt của thành phố như hôm nay".
Theo dõi cuộc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng từ những ngày đầu, bà Kim Quyên xúc động cho biết: "Dù muộn màng sau ngần ấy năm nằm lại lòng đất, việc tìm thấy các anh hùng liệt sĩ là niềm an ủi to lớn".
Nghệ sĩ Ưu tú Tuyết Thu (trái) và nghệ sĩ Lê Thiện trong tiết mục kịch "Khắc khoải nỗi mong chờ". Ảnh: Thanh Tùng
Hoàng Dung - Lê Tuyết