Bỏ qua điều hướng
•

Giữa buộc phải và mong muốn

Giữa buộc phải và mong muốn
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Việc hôm nay (30.9), Mỹ dự kiến hoàn tất rút quân khỏi Iraq đánh dấu sự kết thúc hơn hai thập niên hiện diện quân sự của nước này tại Iraq.

Trong bối cảnh xung đột Iran và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ đang đến gần, quyết định rút quân mang ý nghĩa chiến lược và chính trị đến mức câu hỏi được đặt ra là Washington buộc phải hay thực sự muốn rút?

Giữa buộc phải và mong muốn - Ảnh 1.

Một lính Mỹ tại lễ bàn giao căn cứ quân sự Taji từ lực lượng liên quân do Mỹ dẫn đầu sang lực lượng an ninh Iraq tháng 8.2020

Ảnh: Reuters

Năm 2024, hai nước đã thỏa thuận Mỹ từng bước rút hết quân đội khỏi Iraq. Nhưng năm 2026 xuất hiện hoàn cảnh mới. Cuộc xung đột Iran khiến các căn cứ và lực lượng Mỹ ở Iraq trở thành mục tiêu tấn công của Tehran và các lực lượng thân Iran. Vì thế, việc rút quân không chỉ là thực hiện cam kết cũ mà còn giúp Mỹ giảm nguy cơ tổn thất. 

Với Tổng thống Mỹ Donald Trump, giảm số quân nhân bị thương vong và giảm nguy cơ Tehran tiếp tục kéo Washington vào những vòng leo thang mới phù hợp với chủ trương giảm sự hiện diện quân sự lâu dài của Mỹ ở Trung Đông và rất hữu dụng cho đảng Cộng hòa.

Cái giá Washington phải trả là mất đi một phần năng lực quân sự tại Iraq, đặc biệt về tình báo, trinh sát, phòng không và phản ứng nhanh. Baghdad thì phải tự gánh thêm trách nhiệm bảo đảm an ninh, trong khi các lực lượng vũ trang thân Iran vẫn là một nhân tố quan trọng trong cán cân quyền lực nội bộ Iraq. 

Đối với Iran, việc Washington rút quân giúp Tehran loại bỏ một đối thủ quân sự trực tiếp ở Iraq, làm thay đổi tương quan lực lượng trong khu vực. Iran tận lợi và Iraq bù lấp khoảng trống an ninh như thế nào là hai câu hỏi hiện chưa có câu trả lời.

Việc Mỹ dự kiến hoàn tất rút quân khỏi Iraq vào ngày 30.9 đánh dấu sự kết thúc của hơn hai thập niên hiện diện quân sự trực tiếp tại quốc gia này. Quyết định rút quân diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột với Iran leo thang và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ đang đến gần. Bối cảnh chiến lược này đặt ra bài toán lớn cho Washington giữa nghĩa vụ thực thi cam kết và mong muốn tối ưu hóa lợi ích an ninh. Theo thỏa thuận đạt được năm 2024, Mỹ từng bước rút hết lực lượng khỏi Iraq. Tuy nhiên, tình hình đến năm 2026 xuất hiện nhiều yếu tố mới khi các căn cứ Mỹ trở thành mục tiêu tấn công liên tục từ phía Tehran và các lực lượng thân Iran. Với Tổng thống Donald Trump, việc chấm dứt rút quân giúp giảm nguy cơ tổn thất lực lượng và tránh bị kéo vào các vòng leo thang quân sự mới tại Trung Đông. Đổi lại, Washington phải chấp nhận suy giảm đáng kể năng lực phòng không, tình báo, trinh sát và phản ứng nhanh trong khu vực. Về phía Baghdad, chính phủ Iraq buộc phải tự gánh vác trách nhiệm bảo đảm an ninh quốc gia trong bối cảnh các lực lượng vũ trang thân Iran giữ vai trò quan trọng. Quyết định rút quân của Mỹ đồng thời tạo ra khoảng trống an ninh lớn và làm thay đổi sâu sắc tương quan lực lượng tại địa bàn này.