Các bệnh lý cột sống như thoái hóa, vẹo cột sống, hẹp ống sống thắt lưng đa tầng, thoát vị đĩa đệm... không chỉ gặp ở người cao tuổi mà còn gia tăng ở người trẻ. Theo các chuyên gia về phẫu thuật thần kinh, nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cột sống.
Trao đổi với VietNamNet cuối tuần qua, GS.TS Kiều Đình Hùng, Phó Chủ tịch Hội Phẫu thuật thần kinh Việt Nam, cho biết thời gian gần đây, ông thăm khám, điều trị cho nhiều người làm việc văn phòng gặp các vấn đề về cột sống.
Người bệnh thường đau mỏi cổ, vai gáy sau nhiều giờ ngồi máy tính, đau lưng khi ngồi lâu hoặc khó chịu khi cúi, xoay cổ. Một số trường hợp đau lan từ cổ xuống vai, cánh tay, kèm tê bì các ngón tay do tổn thương hoặc chèn ép rễ thần kinh.
Khởi động cột sống trước giờ làm, cứ 30 phút nên đứng dậy vận động
Để phòng ngừa bệnh lý cột sống, các chuyên gia bệnh lý cột sống khuyên người dân trước giờ ngồi làm việc nên khởi động vùng cột sống và các khớp khoảng 5-10 phút.
Ghế ngồi cần phù hợp với cơ thể, có thể ngồi trên ghế hơi cứng, có tựa lưng bởi ghế quá mềm có xu hướng khiến bệnh nhân khom lưng và không thể nâng đỡ cột sống thắt lưng. Bàn ghế nên được điều chỉnh độ cao phù hợp để người dùng ngồi sát bàn, giữ vai thư giãn, đặt khuỷu tay và cẳng tay trên mặt bàn hoặc tay vịn.
GS Hùng lưu ý người dân nên tránh giữ nguyên một tư thế quá lâu. Khoảng 30 phút. bạn nên đứng dậy đi lại, vận động nhẹ hoặc thực hiện các động tác xoay cổ, xoay người, vận động tay chân, thay đổi tư thế.
“Những vị trí chịu lực lớn trong thời gian dài có thể bị tổn thương sớm hơn. Vì vậy, thay đổi tư thế thường xuyên, giữ lưng và cổ tương đối thẳng khi làm việc là những biện pháp cần thiết để bảo vệ cột sống”, ông giải thích.
Cột sống thắt lưng phải nâng đỡ phần lớn trọng lượng cơ thể. Vì vậy, duy trì tư thế đúng giúp hạn chế nguy cơ tổn thương cột sống và đĩa đệm. Chuyên gia lưu ý cần tránh ngồi chúi người về phía trước hoặc gù lưng, tì ngực vào bàn bởi tư thế này làm tăng lực tác động lên đĩa đệm, có thể góp phần gây rách bao xơ và thoát vị đĩa đệm.
Để nâng đỡ phần hõm thắt lưng, người làm việc văn phòng có thể sử dụng đệm đỡ lưng hoặc khăn cuộn đặt phía sau. Việc dùng các loại ghế chuyên dụng, đai lưng... cũng góp phần giúp duy trì tư thế đúng, không gù lưng song bác sĩ lưu ý việc bảo vệ cột sống cũng cần được chú ý trong sinh hoạt hằng ngày, từ cách đứng, nằm ngủ đến cúi người và nâng nhấc vật nặng.
Người đau cổ, đau lưng kéo dài, đau lan xuống tay chân hoặc tê bì, cần đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp. Đặc biệt, nếu xuất hiện tình trạng yếu tay chân tiến triển hoặc rối loạn tiểu tiện, đại tiện, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp do nguy cơ chèn ép thần kinh nghiêm trọng.
Không phải trường hợp thoát vị đĩa đệm nào cũng cần phẫu thuật
GS Hùng lưu ý, không phải trường hợp thoát vị đĩa đệm nào cũng cần phẫu thuật. Tùy triệu chứng, mức độ chèn ép thần kinh và khả năng vận động, người bệnh có thể được chỉ định điều trị nội khoa, phục hồi chức năng hoặc phẫu thuật.
Khi phẫu thuật là cần thiết, kỹ thuật XLIF là một trong những lựa chọn được chuyên gia đề cập. Thay vì tiếp cận cột sống từ phía sau, phẫu thuật viên đi từ bên cạnh để xử lý đĩa đệm tổn thương và đặt miếng ghép vào khoang đĩa đệm.
Ở bệnh nhân phù hợp, phương pháp này có thể hạn chế tổn thương một số nhóm cơ vùng lưng, tránh thao tác trực tiếp vào ống sống khi đặt miếng ghép, đồng thời giúp giảm lượng máu mất và đau sau mổ. Tuy nhiên, việc áp dụng XLIF cần căn cứ vào tình trạng cụ thể của người bệnh và được thực hiện bởi phẫu thuật viên có chuyên môn phù hợp.