HĐND TP Hà Nội vừa ban hành dự thảo Nghị quyết về việc thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư xây dựng dự án đường sắt quan trọng Thủ đô để lấy ý kiến nhân dân.
Một trong những nội dung liên quan trực tiếp tới người dân là cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo dự thảo, giá bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi để thực hiện các dự án đường sắt quan trọng của Thủ đô có thể được áp dụng tối đa bằng 2 lần so với mức quy định hiện hành.
UBND TP Hà Nội sẽ là cơ quan bố trí vốn linh hoạt cho công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời quyết định cụ thể tuyến, đoạn tuyến hoặc khu vực nào được áp dụng mức bồi thường này.
Người dân bị thu hồi đất ở cũng được ưu tiên bố trí tạm cư. Với đất nông nghiệp và đất công, địa phương có thể triển khai kiểm đếm, lập hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngay khi phương án hướng tuyến tỷ lệ 1/2.000 được chấp thuận, song song với quá trình hoàn thiện hồ sơ tỷ lệ 1/500.
Đối với đất ở và đất phi nông nghiệp, chính quyền địa phương được tổ chức vận động, kiểm đếm và lập phương án bồi thường trong quá trình hoàn thiện hướng tuyến. Cách làm này nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị mặt bằng - một trong những khâu thường kéo dài tại các dự án hạ tầng lớn.
Không phải đánh giá năng lực nhà thầu
Theo dự thảo, nhà thầu chiến lược không phải đánh giá về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật, tài chính theo pháp luật về đấu thầu. Chủ đầu tư sẽ hoàn thiện thủ tục lựa chọn nhà thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn. Nhà thầu được đề nghị chỉ định phải đáp ứng điều kiện về tư cách hợp lệ theo pháp luật đấu thầu.
Cùng với cơ chế lựa chọn này, dự thảo đặt ra yêu cầu về giá. Trước khi ký hợp đồng, nhà thầu chiến lược phải cam kết giảm ít nhất 15% so với giá gói thầu được phê duyệt đối với dự án đường sắt địa phương, kể cả dự án theo mô hình TOD. Mức giảm tối thiểu đối với dự án đường sắt quốc gia là 10%.
Nhà thầu còn phải cam kết thực hiện dự án đúng tiến độ, chất lượng; tham gia xuyên suốt công việc theo hợp đồng đã ký và không được từ bỏ hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng.
Dự thảo cũng yêu cầu nhà thầu từ bỏ quyền khởi kiện, khiếu nại Nhà nước hoặc cơ quan nhà nước ra các cơ quan trọng tài, tòa án được liệt kê trong văn bản.
Dự án đường sắt địa phương, dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD được phép thực hiện các thủ tục về quy hoạch, khởi công xây dựng đồng thời với thủ tục quyết định đầu tư. Chủ đầu tư và nhà thầu chiến lược có trách nhiệm hoàn thiện các điều kiện khởi công trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày khởi công.
Dự án đường sắt địa phương, dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD được thực hiện ngay việc lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án mà không phải thực hiện thủ tục lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư và các thủ tục khác có liên quan đến quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật có liên quan.
UBND TP Hà Nội có trách nhiệm đề nghị Kiểm toán Nhà nước kiểm toán hồ sơ tổng mức đầu tư đã được hoàn thiện theo báo cáo thẩm định của cấp quyết định đầu tư trước khi quyết định phê duyệt dự án đường sắt địa phương, dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD.
Theo phụ lục dự thảo, cơ chế đặc biệt dự kiến áp dụng cho 7 dự án đường sắt, gồm 2 tuyến quốc gia và 5 tuyến đường sắt đô thị.
Hai dự án đường sắt quốc gia là tuyến Hà Nội - TPHCM hiện hữu đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi và tuyến vành đai phía Đông, đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn.
Năm dự án đường sắt đô thị gồm tuyến số 1 (Thượng Phúc - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - Ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài); tuyến số 2 (sân bay Nội Bài - Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Sân vận động VinFast - Trống Đồng); tuyến số 8 (Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Thuận An - sân bay Gia Bình); tuyến số 10 (Võ Chí Công - Vành đai 2,5 - Vĩnh Tuy - Đông Anh); tuyến số 14 (cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm - Nghĩa Trụ).