UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt đề án "Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước", định hướng mỗi tuyến phố có một loài cây bóng mát chủ đạo, trường hợp đặc thù có thể tối đa hai loài. Cây được trồng thống nhất về chủng loại, chiều cao, tán và khoảng cách, tạo thành những hàng cây liên tục, mang bản sắc riêng cho từng tuyến phố.
Thành phố cũng ban hành danh mục 33 cây xanh trên đường và khu vực công cộng; 18 cây ngập nước (bán ngập) và sống trên mặt nước được trồng cùng 18 cây cấm trồng. Sở Xây dựng Hà Nội cho biết việc triển khai đề án và thay thế cây được thực hiện theo kế hoạch, lộ trình cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực.
Trước mắt, các đơn vị liên quan sẽ ưu tiên rà soát, đánh giá và xử lý những cây có nguy cơ mất an toàn; chăm sóc, phục hồi những cây có khả năng duy trì; bổ sung cây xanh tại các vị trí còn thiếu bóng mát; đồng thời từng bước điều chỉnh cơ cấu, mật độ, chủng loại cây chưa phù hợp.
Về lâu dài, thành phố kết hợp phát triển cây xanh với các chương trình chỉnh trang đô thị, cải tạo hạ tầng giao thông, phát triển công viên, vườn hoa, hồ điều hòa và mở rộng không gian công cộng.
"Quá trình thực hiện đề án bảo đảm nguyên tắc không chặt hạ, dịch chuyển cây xanh một cách tùy tiện. Đặc biệt, đối với những tuyến phố có hàng cây lâu năm, có giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan cần có phương án quản lý thận trọng, phù hợp với đặc điểm từng cây và từng khu vực", đại diện Sở Xây dựng cho hay.
Hai hàng sao đen trên phố Bà Huyện Thanh Quan, phường Ba Đình, TP Hà Nội. Ảnh: Thế Bằng
Về lộ trình di dời thay thế cụ thể, thành phố xác định giai đoạn 2026-2030 sẽ rà soát, di dời, thay thế cây nguy hiểm, cây không phù hợp trồng trên đường phố (dâu da, vông, dướng, trứng cá, một số loài cây ăn quả, cây lâm nghiệp), cây có nguy cơ mất an toàn giao thông, cây kích thước lớn, chiếm dụng vỉa hè (như sanh, si, đa, đề...), cây già cỗi.
Những cây bị sâu bệnh chiếm 60% tán, rỗng ruột, nghiêng nguy hiểm (xà cừ già, muồng cổ thụ rỗng, phượng yếu ở trường học) sẽ ưu tiên thay thế trong 1-2 năm. Cây phát triển kém, rễ nổi phá vỉa hè, cây sai chủng loài theo quy hoạch, cây hoa sữa mật độ cao gây ảnh hưởng cư dân... được thay dần trong 3-7 năm.
Việc thay thế cây không thực hiện đồng loạt, chỉ thay theo cụm - tuyến - mức độ nguy hiểm. Nguyên tắc thay thế là trồng trước - chặt sau, bố trí các cây non (2-3 năm tuổi) xen kẽ ở các khoảng trống, đảm bảo tán cây non phát triển trước khi loại bỏ cây cũ. Các đơn vị sẽ trồng bù số lượng lớn hơn số cây thay thế (1,2 lần).
Giai đoạn sau năm 2030, thành phố sẽ xây dựng hệ thống cây xanh đô thị đồng bộ gồm cây đường phố, cây trong công viên, vườn hoa, dải phân cách, hàng cây dọc trục giao thông chính. Mục tiêu là hoàn thành thay thế 100% cây mục rỗng, sâu bệnh và các cây có nguy cơ gây nguy hiểm, cây tạp trong đô thị, đồng thời phủ xanh 100% diện tích công viên, đất cây xanh trong các công trình công cộng, tăng tỷ lệ xanh trên diện đứng công trình.
Trong đề án "Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước", Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 12.100 ha đất cây xanh, gồm 8.600 ha cây xanh công cộng đô thị, 1.550 ha cây xanh sử dụng hạn chế và 1.950 ha cây xanh chuyên dụng. Chỉ tiêu cây xanh đô thị phấn đấu đạt trên 10 m2/người.
Theo thống kê của Sở Xây dựng, Hà Nội hiện có khoảng 26.400 cây sấu, 17.500 cây bằng lăng, 16.000 cây phượng vĩ, 14.400 cây hoa sữa, 12.500 cây muồng, 10.400 cây xà cừ và 1.800 cây sao đen. Riêng khu vực nội đô lịch sử có hơn 8.000 cổ thụ, thuộc nhiều loài như bàng, bằng lăng, đa, lát hoa, long não, muồng đen, hoa sữa, sao đen, sấu, sưa và xà cừ.
Võ Hải