Lưu lượng tàu được phép di chuyển qua kênh đào Panama mỗi ngày dự kiến tiếp tục bị cắt giảm, sau khi cơ quan quản lý kênh đào này dự báo về những tác động tiêu cực do hạn hán và hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino, báo The Guardian đưa tin ngày 15.9.
Theo kế hoạch được trình lên quốc hội Panama, kể từ tháng 10, trung bình mỗi ngày sẽ chỉ có khoảng 29 tàu được phép lưu thông qua kênh đào Panama, so với định mức 36 tàu hồi tháng 8 và 32 tàu vào tháng 9.
Một tàu container di chuyển qua kênh đào Panama vào ngày 30.8
Ảnh: Reuters
Kênh đào này phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước ngọt đổ vào hồ Gatun để vận hành hệ thống âu tàu (giúp nâng hạ tàu thuyền). Tuy nhiên, lượng mưa thấp hơn dự báo đã khiến hồ khô cạn. Ngoài ra, hiện tượng El Nino dự kiến sẽ đạt đỉnh vào cuối năm nay với cường độ mạnh nhất trong 4 thập niên sẽ khiến mực nước bốc hơi nhanh hơn, báo hiệu nguy cơ siết chặt hơn nữa lượng lưu thông qua kênh.
Kênh đào Panama vốn đang gánh vác 5% thương mại hàng hải toàn cầu và khoảng 40% lưu lượng container của Mỹ. Việc hạn chế tàu qua lại đã gây ra tình trạng ùn ứ nghiêm trọng. Hồi tháng 8, nhiều tàu phải chờ tới 10 ngày mới được qua kênh. Thậm chí có doanh nghiệp đã chấp nhận chi đến 4 triệu USD để được ưu tiên đi trước. Gián đoạn tại kênh đào Panama đã tạo thêm áp lực cho chuỗi cung ứng toàn cầu vốn đang lao đao do cuộc xung đột Trung Đông.
Người sống sót kể bí quyết sinh tồn sau 9 ngày kẹt trong đường hầm Nepal
Kênh đào Panama đang đối mặt một trong những đợt hạn hán nghiêm trọng nhất, buộc cơ quan quản lý tiếp tục cắt giảm lưu lượng tàu qua tuyến hàng hải chiến lược này. Theo kế hoạch trình Quốc hội Panama, từ tháng 10, trung bình mỗi ngày chỉ khoảng 29 tàu được phép lưu thông, giảm từ định mức 36 tàu trong tháng 8 và 32 tàu vào tháng 9.
Nguyên nhân trực tiếp nằm ở sự suy giảm nguồn nước ngọt tại hồ Gatun, nơi cung cấp nước để vận hành hệ thống âu tàu nâng hạ tàu thuyền. Lượng mưa thấp hơn dự báo khiến hồ ngày càng khô cạn, trong khi El Nino được dự báo đạt đỉnh vào cuối năm với cường độ mạnh nhất trong 4 thập niên, làm nước bốc hơi nhanh hơn. Diễn biến này báo hiệu khả năng giới hạn lưu thông còn bị siết chặt nếu điều kiện thời tiết không cải thiện.
Tác động của hạn hán vượt xa phạm vi Panama bởi tuyến kênh đang đảm nhiệm khoảng 5% thương mại hàng hải toàn cầu và 40% lưu lượng container của Mỹ. Việc giảm số lượt tàu đã gây ùn ứ nghiêm trọng, với nhiều tàu phải chờ tới 10 ngày trong tháng 8 mới được đi qua. Áp lực cạnh tranh lớn đến mức có doanh nghiệp chấp nhận chi tới 4 triệu USD để giành quyền ưu tiên.
Sự gián đoạn tại Panama cho thấy biến đổi thời tiết có thể nhanh chóng chuyển thành rủi ro thương mại, làm tăng thời gian vận chuyển và chi phí của doanh nghiệp. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vốn chịu sức ép từ xung đột Trung Đông, việc một nút thắt hàng hải quan trọng suy giảm năng lực có thể khiến tình trạng chậm trễ thêm trầm trọng. Khủng hoảng cũng phơi bày mức độ phụ thuộc của thương mại quốc tế vào nguồn nước ngọt và tính dễ tổn thương của các hạ tầng chiến lược trước thời tiết cực đoan.
