Sống giữa bốn bề là rừng núi, cả thôn có vài chục nóc nhà nằm cách xa nhau, kinh tế gia đình ông Triệu Văn Trình hết sức khó khăn. Không chấp nhận phận nghèo, ông xa xứ mưu sinh, qua gần hết các tỉnh, thành cả nước. Đến năm 2011, ông trở về quê nuôi ngựa bạch và lợn nhưng cũng bỏ dở vì không phù hợp và lợi nhuận thấp.
Các bể nuôi dựa vào vách đá, tận dụng nguồn nước sạch từ trên thượng nguồn
ẢNH: LONG QUYỀN
Nhận thấy cá hồi có giá trị kinh tế cao, lại sẵn khe nước đầu nguồn chảy ra từ vách đá ngay cạnh nhà, ông Trình lập tức lên Sa Pa (Lào Cai) để học hỏi mô hình nuôi cá hồi. Trở về làng, ông xây bể nuôi cá, tận dụng nguồn nước từ thượng nguồn chảy xuống. Thiếu vốn ông vay ngân hàng, mượn người thân.
Ban đầu, ông Trình xây 3 bể, mỗi bể sâu từ 1,2 - 1,5 m rồi mua 2.000 con cá hồi giống (giá 5.000 - 6.000 đồng/con). Tổng chi phí đầu tư ban đầu hơn 100 triệu đồng. Thế nhưng, mọi việc cũng không suôn sẻ. Năm đầu tiên, cá chết nhiều.
Có lần cá chết vì nước đục do mưa đổ về, có lần vì chưa biết kỹ thuật "tắm muối", có lần lại do cậu con trai xả nước quên không khóa van.
"Cá chết lại mua giống bù vào, tôi chẳng sợ đâu. Sau thời gian cặm cụi, tôi bán được mẻ đầu tiên, thu lãi vài chục triệu đồng. Lúc đó vui lắm!", ánh mắt ông Trình sáng lên khi nhớ lại quả ngọt đầu tay.
Giống cá hồi và cá tầm bắt buộc phải được nuôi trong nước lạnh và sạch
ẢNH: LONG QUYỀN
Thấy tiềm năng, ông Trình đầu tư 200 triệu đồng xây thêm 3 bể và nhập thêm giống cá tầm. Mỗi năm, quy mô đàn đạt khoảng 6.000 con (gồm cả cá tầm và cá hồi).
Sau 10 tháng nuôi, cá tầm đạt trọng lượng 1,8 - 2,5 kg/con, cá hồi đạt khoảng 1,6 kg/con, giá dao động từ 250.000 - 500.000 đồng/kg, tùy loại và thời gian nuôi. Sau khi trừ chi phí, trại cá cho thu lãi từ 100 - 250 triệu đồng mỗi năm.
Nhận thấy mô hình cá nước lạnh có triển vọng, anh Triệu Văn Dùn (cựu chiến binh, 33 tuổi, cháu ông Trình) cũng quyết định ở lại thâm sơn nối nghiệp chú và phát triển quy mô.
Chủ động lên mạng internet nghiên cứu, áp dụng kỹ thuật mới, anh Dùn cho biết: "Giống cá này bắt buộc phải sống trong nước lạnh, sạch đầu nguồn. Khâu quan trọng nhất là phòng bệnh chứ không chữa được, một khi đã nhiễm bệnh là không thể cứu".
Anh Triệu Văn Dùn cho biết thường xuyên học thêm cách phân loại, chăm sóc cá để có hiệu quả tối ưu
ẢNH: LONG QUYỀN
Anh Dùn cũng lên Sa Pa học hỏi trực tiếp từ các mô hình thành công. Mỗi tuần, anh dùng muối "tắm" cho cá 2 lần để phòng bệnh nấm, tránh xước thân gây chết cá. Các bể nuôi được thiết kế giật cấp từ cao xuống thấp dựa vào vách đá.
Nước sau khi qua bể lọc sẽ xả xuống từng bể với độ cao vừa phải để tạo nguồn ô xy tự nhiên. Bể trên cùng dùng để nuôi cá giống, càng xuống thấp cá càng được phân loại theo kích thước lớn hơn.
"Tôi thường xuyên lên mạng học thêm cách phân loại cá, nhận biết cá khỏe - yếu để chăm sóc tối ưu hơn", anh Dùn nói.
Ông Trịnh Văn Giáp, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Mẫu Sơn, cho biết mô hình nuôi cá hồi nước lạnh của hội viên Triệu Văn Trình và Triệu Văn Dùn mang lại hiệu quả kinh tế cao, thu hút nhiều người đến tham quan, học hỏi.
Với những nỗ lực phát triển kinh tế, vừa qua, anh Dùn được nhận bằng khen của Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Lạng Sơn vì thành tích xuất sắc trong phong trào "Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi".