Bỏ qua điều hướng

Hỏi & Đáp

Hỏi & Đáp
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Bạn đọc:

Xin hỏi Thời Nay, gia đình thuộc diện hộ nghèo, kinh tế khó khăn phải đi làm ăn xa thì có phải đi nghĩa vụ quân sự hay không? (Trần Văn Sơn, phường Bắc An Phụ, TP Hải Phòng).

Thời Nay:

Theo quy định của pháp luật hiện nay, không phải trường hợp nào thuộc diện hộ nghèo cũng được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự. Nếu thuộc các trường hợp gia đình khó khăn, muốn được tạm hoãn cần chứng minh các yếu tố như người được gọi nhập ngũ là lao động duy nhất trong gia đình, và phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc là chưa đến tuổi lao động; hoặc trong gia đình bị thiệt hại về người và tài sản do tai nạn, thiên tai hoặc dịch bệnh nguy hiểm (có xác nhận của UBND cấp phường, xã).

Điểm b khoản 1 của Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 quy định một trong các trường hợp được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự là “lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra được ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận”.

Trong trường hợp này, Bộ Quốc phòng đã có hướng dẫn về cách xác thực những người thuộc diện này như sau.

Cụ thể cần có giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh của cha mẹ, hoặc là giấy tờ chứng minh người làm đơn là lao động duy nhất, hoặc là giấy khai sinh của những người chưa đến tuổi lao động.

Chẳng hạn, gia đình có cha hoặc mẹ là người khuyết tật, không còn khả năng lao động; cha hoặc mẹ không có khả năng tạo ra thu nhập ổn định; hoặc là có em còn đang ở độ tuổi đi học; nếu có đủ những tài liệu chứng minh là có cơ sở để đề nghị tạm hoãn theo điểm b khoản 1 Điều 41 của Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015.

Còn nếu được gọi tham gia thực hiện nghĩa vụ quân sự, gia đình chỉ đơn thuần là thuộc hộ nghèo, nhưng cha mẹ vẫn có khả năng lao động, các thành viên khác vẫn có thể tạo ra thu nhập thì sẽ không thuộc diện được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự.

Việc một gia đình thuộc diện hộ nghèo, kinh tế khó khăn hoặc có người phải đi làm ăn xa không đồng nghĩa người được gọi nhập ngũ đương nhiên được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự. Pháp luật hiện hành chỉ xem xét tạm hoãn khi công dân đáp ứng đầy đủ điều kiện cụ thể và có tài liệu chứng minh hoàn cảnh gia đình. Theo điểm b khoản 1 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, trường hợp được tạm hoãn gồm người là lao động duy nhất, phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động. Quy định này cũng áp dụng với gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai hoặc dịch bệnh nguy hiểm, nhưng hoàn cảnh đó phải được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận. Như vậy, tiêu chí quyết định không nằm ở danh sách hộ nghèo mà ở vai trò nuôi dưỡng không thể thay thế của người được gọi nhập ngũ hoặc mức độ thiệt hại thực tế của gia đình. Theo hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, người đề nghị tạm hoãn cần cung cấp giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh của cha mẹ, việc bản thân là lao động duy nhất hoặc giấy khai sinh của người chưa đến tuổi lao động. Những trường hợp có thể làm căn cứ xem xét gồm cha hoặc mẹ là người khuyết tật, không còn khả năng lao động, không thể tạo thu nhập ổn định, hoặc gia đình có em vẫn trong độ tuổi đi học. Tuy nhiên, từng hồ sơ phải phản ánh đúng hoàn cảnh thực tế và đáp ứng các điều kiện luật định, thay vì chỉ nêu khó khăn kinh tế chung. Nếu gia đình chỉ thuộc hộ nghèo nhưng cha mẹ vẫn có khả năng lao động, đồng thời các thành viên khác vẫn có thể tạo ra thu nhập, người được gọi nhập ngũ không thuộc diện tạm hoãn theo căn cứ nêu trên. Vì vậy, công dân tại phường Bắc An Phụ, TP Hải Phòng cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ liên quan và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác nhận nếu cho rằng mình đáp ứng điều kiện. Việc đi làm ăn xa tự thân cũng không phải căn cứ pháp lý để được tạm hoãn nghĩa vụ quân sự.