Hủy án vụ hai cựu lãnh đạo Công ty Đại Hải liên quan hàng trăm nền đất ở khu dân cư Sông Đà

Đây là vụ việc kéo dài nhiều năm liên quan đến nhiều nền đất tại khu dân cư phường Hiệp Bình Chánh, TP Thủ Đức cũ (còn gọi là khu dân cư Sông Đà).

Theo nội dung vụ án, Công ty Đại Hải là chủ đầu tư dự án khu dân cư phường Hiệp Bình Chánh, TP Thủ Đức cũ.

Trong quá trình điều hành công ty, ông Ngô Xuân Trường (nguyên Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Đại Hải) bị xác định đã chuyển nhượng trùng 17 nền đất tại dự án cho nhiều cá nhân, tổ chức.

Cụ thể 17 nền đất đã được chuyển nhượng cho các cá nhân trước đó, nhưng ông Trường tiếp tục ký hợp đồng chuyển nhượng cho những người khác để cấn trừ các khoản nợ. Tổng số tiền liên quan đến các giao dịch này là 36 tỉ đồng.

Trong khi đó ông Lưu Quang Lãm (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Đại Hải) bị xác định đã sử dụng 115 thửa đất thuộc dự án khu dân cư Hiệp Bình Chánh và khu dân cư Sông Đà đã chuyển nhượng cho người dân trước đó để thế chấp, bảo lãnh cho 6 doanh nghiệp vay vốn tại các tổ chức tín dụng.

Tổng số tiền các khoản vay được bảo lãnh là hơn 208,6 tỉ đồng. Đến thời điểm xác minh, 6 doanh nghiệp còn nợ hơn 173 tỉ đồng, chưa tính lãi phát sinh.

Xử sơ thẩm, TAND TP.HCM tuyên phạt ông Lưu Quang Lãm tù chung thân về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; ông Ngô Xuân Trường 14 năm tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Sau bản án sơ thẩm, bị cáo Lãm, các bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, hội đồng xét xử nhận định quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm còn nhiều thiếu sót, chưa làm rõ đầy đủ bản chất các giao dịch chuyển nhượng đất, việc sử dụng tài sản đã bán cho người dân để bảo đảm các khoản vay và trách nhiệm của những người liên quan.

Đối với hành vi của ông Ngô Xuân Trường, tòa phúc thẩm cho rằng việc xác định chủ thể bị xâm phạm quyền sở hữu và định tội danh chưa phù hợp với bản chất hành vi.

Theo hồ sơ, ông Ngô Xuân Trường khai việc ký các hợp đồng chuyển nhượng đất cho một số cá nhân thực chất nhằm bảo đảm hoặc thanh toán các khoản vay.

Trong khi đó lời khai của những người liên quan về bản chất giao dịch có điểm mâu thuẫn. Do đó cần tiếp tục làm rõ ý chí của các bên tại thời điểm giao tiền, việc giao nhận tiền, mục đích xác lập hợp đồng và thời điểm phát sinh ý thức chiếm đoạt (nếu có).

Từ đó mới có căn cứ xác định hành vi của ông Trường là lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Đối với ông Lưu Quang Lãm, tòa nhận định cần điều tra, làm rõ trách nhiệm của các doanh nghiệp được bảo lãnh vay vốn và những người liên quan tại các tổ chức tín dụng trong quá trình thẩm định, tiếp nhận tài sản thế chấp, ký hợp đồng bảo đảm và giải ngân.

Bên cạnh đó, hồ sơ vụ án thể hiện các hợp đồng thế chấp do bị cáo ông Lãm ký kết chủ yếu được sử dụng đế bảo lãnh cho các doanh nghiệp khác vay vốn. Tuy nhiên, quá trình điều tra chưa làm rõ đầy đủ việc quản lý, sử dụng các khoản tiền sau giải ngân, chưa xác định cụ thể doanh nghiệp, cá nhân nào trực tiếp nhận, sử dụng và hưởng lợi từ nguồn tiên vay, chưa làm rõ các tài sản, quyền tài sản được hình thành từ nguồn vốn này cũng như tình trạng pháp lý và khả năng thu hồi của các tài sản liên quan.

Theo hội đồng xét xử, những thiếu sót này ảnh hưởng đến việc xác định thiệt hại, tư cách tham gia tố tụng, trách nhiệm dân sự và xử lý các tài sản liên quan.

Từ những nhận định trên, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM quyết định chấp nhận một phần kháng cáo của bị cáo Lưu Quang Lãm và các bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND TP.HCM để điều tra, truy tố và xét xử lại.

Viện kiểm sát nhân dân TP.HCM ban hành cáo trạng truy tố ông Lưu Quang Lãm (66 tuổi) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và ông Ngô Xuân Trường (50 tuổi) về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.