Cứ 4 người có một người đối mặt nguy cơ đột quỵ
Theo PGS.TS Nguyễn Huy Thắng - Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, đột quỵ là một trong những bệnh lý có nguy cơ mắc cao trong suốt cuộc đời. Đáng chú ý, khoảng 70-80% số trường hợp có thể phòng tránh nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ.
PGS Thắng cho biết, trong y học, số liệu từ Hội Đột quỵ Thế giới (WSC), ba nhóm bệnh có nguy cơ trọn đời đáng chú ý gồm bệnh tim mạch, ung thư và đột quỵ. Cụ thể, nguy cơ mắc bệnh tim mạch khoảng 1/2, ung thư khoảng 1/2,5 và đột quỵ khoảng 1/4.
Điều này có nghĩa cứ 4 người thì có khoảng một người có nguy cơ bị đột quỵ trong cuộc đời. Một người có thể đồng thời đối mặt với nhiều bệnh lý, thay vì chỉ mắc một trong ba nhóm bệnh nói trên.
Theo PGS Thắng, điểm khác biệt quan trọng là nhiều yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch và đột quỵ có thể kiểm soát được. Y văn cho thấy khoảng 70-80% số trường hợp đột quỵ có thể phòng tránh thông qua kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, rung nhĩ, béo phì, hút thuốc lá và sử dụng chất gây nghiện.
"Tức là cứ 10 trường hợp đột quỵ thì có 7-8 trường hợp có thể tránh được nếu các yếu tố nguy cơ được kiểm soát tốt", chuyên gia nhấn mạnh.
Ông khuyến cáo người dân thay vì chạy theo những gói tầm soát được quảng cáo rầm rộ, người dân cần chú trọng kiểm soát bệnh lý nền, đặc biệt là tăng huyết áp, kết hợp duy trì lối sống lành mạnh. Người dân không nên mặc định cứ thực hiện càng nhiều xét nghiệm, chụp chiếu thì khả năng phòng ngừa đột quỵ càng cao.
"Chỉ cần một máy đo huyết áp, một que thử đường huyết, một thước đo vòng bụng là cũng giải quyết được nhiều chuyện. Làm thêm nhiều xét nghiệm sẽ có thêm thông tin, nhưng vấn đề là bác sĩ có hiểu và đưa ra giải pháp phù hợp với bệnh nhân hay không", ông chia sẻ.
Nhận biết dấu hiệu, gọi cấp cứu ngay
Đột quỵ thường xảy ra đột ngột, có thể khiến người bệnh tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được cấp cứu kịp thời. Khi xảy ra đột quỵ, mỗi phút chậm trễ đều có thể khiến nhiều tế bào não bị tổn thương, làm giảm cơ hội phục hồi.
Quy tắc F.A.S.T là cách đơn giản giúp nhận diện nhanh những biểu hiện điển hình của đột quỵ:
F - Face (khuôn mặt): Một bên mặt bị méo, xệ, đặc biệt khi cười.
A - Arms (cánh tay): Một bên tay đột ngột yếu, tê hoặc không thể nâng lên bình thường.
S - Speech (lời nói): Nói khó, nói đớ, phát âm không rõ hoặc khó hiểu lời người khác.
T - Time (thời gian): Gọi cấp cứu 115 ngay khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ. Cần ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng hoặc thời điểm cuối cùng người bệnh còn bình thường.
Ngoài các dấu hiệu trên, đột quỵ còn có thể biểu hiện bằng chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột, đau đầu dữ dội bất thường. Người dân không nên chủ quan khi chỉ xuất hiện một triệu chứng hoặc triệu chứng tự hết sau vài phút.
Khi nghi ngờ một người đột quỵ, những người xung quanh cần gọi cấp cứu 115, giữ bệnh nhân ở tư thế an toàn, theo dõi ý thức và hô hấp. Mọi người tuyệt đối không tự ý cho bệnh nhân ăn uống, dùng thuốc, cạo gió, chích máu đầu ngón tay hoặc chờ triệu chứng thuyên giảm mới đưa đi viện.
Người dân cần kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu; điều trị các bệnh lý nền theo hướng dẫn của bác sĩ; không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn uống cân đối và vận động thể lực thường xuyên.
Đặc biệt, người từng bị đột quỵ hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ cần tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn, không tự ý ngừng thuốc khi thấy sức khỏe ổn định.
Các bác sĩ cũng lưu ý, đột quỵ cần được cấp cứu bằng y học hiện đại càng sớm càng tốt. Y học cổ truyền có thể hỗ trợ phục hồi chức năng ở giai đoạn phù hợp, theo chỉ định và phối hợp với đội ngũ điều trị, không thể thay thế các biện pháp cấp cứu đột quỵ.