Thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ngủ không đủ giấc trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến huyết áp, đường huyết và sức khỏe tim mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, ngủ quá nhiều cũng là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Sau một ngày làm việc, cơ thể cần ngủ đủ để phục hồi. Thức khuya thường xuyên không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

Duy trì thời lượng và chất lượng giấc ngủ phù hợp là một trong những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch, theo trang sức khỏe OnlyMyHealth (Ấn Độ).

Thiếu ngủ kéo dài ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ thế nào?

Ông Bharath Kumar Surisetti, bác sĩ thần kinh tại Bệnh viện Yashoda (Ấn Độ), cho biết thỉnh thoảng thiếu ngủ thường không làm thay đổi đáng kể nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, tình trạng ngủ không đủ hoặc ngủ kém kéo dài có thể gây ra những biến đổi bất lợi đối với cơ thể.

Người trưởng thành thường cần ngủ khoảng 7 - 9 tiếng mỗi đêm. Ông Sauradeep Sarkar, bác sĩ ngoại thần kinh tại Bệnh viện Cytecare, thuộc hệ thống Bệnh viện Omega (Ấn Độ), cho biết thời lượng ngủ quá ít hoặc quá nhiều đều có liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn trong một số nghiên cứu.

Theo bác sĩ Surisetti, thiếu ngủ kéo dài có thể làm rối loạn huyết áp, gia tăng tình trạng viêm và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa đường. Những thay đổi này có thể góp phần dẫn đến tăng huyết áp, béo phì và tiểu đường loại 2. Đây đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ.

Một phân tích tổng hợp 43 nghiên cứu, đăng trên tạp chí GeroScience năm 2025, ghi nhận người ngủ khoảng 5 - 6 tiếng hoặc ít hơn mỗi đêm có tỷ lệ mắc đột quỵ cao hơn 29%.

Nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa cả tình trạng ngủ quá ít lẫn ngủ quá nhiều với nguy cơ đột quỵ và tử vong. Tuy nhiên, đây là mối liên hệ được ghi nhận qua các nghiên cứu, không đồng nghĩa thời lượng ngủ là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh.

Ngủ quá nhiều cũng không nên chủ quan

Theo bác sĩ Surisetti, ngủ nhiều đôi khi không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh mà có thể là biểu hiện của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

Nếu thường xuyên ngủ trên 8 - 9 tiếng mỗi đêm nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày, nên chú ý tìm hiểu nguyên nhân. Tình trạng này có thể liên quan đến rối loạn giấc ngủ, bệnh lý mạn tính hoặc những vấn đề sức khỏe khác.

Bác sĩ Sarkar cũng nhấn mạnh chất lượng giấc ngủ quan trọng không kém thời lượng ngủ. Một người ngủ đủ số giờ nhưng thường xuyên tỉnh giấc, ngủ chập chờn hoặc không cảm thấy tỉnh táo sau khi thức dậy vẫn có thể gặp vấn đề về giấc ngủ.

Làm gì để cải thiện giấc ngủ, phòng ngừa đột quỵ?

Để duy trì giấc ngủ tốt, bác sĩ Surisetti khuyên mọi người nên đi ngủ và thức dậy vào khung giờ cố định, hạn chế caffeine vào cuối ngày và tránh sử dụng điện thoại sát giờ đi ngủ. Tập thể dục thường xuyên cũng có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Bên cạnh đó, kiểm soát huyết áp, đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý, không hút thuốc và hạn chế rượu bia là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ đột quỵ.

Người thường xuyên khó ngủ, ngáy to, có biểu hiện ngừng thở hoặc thở hổn hển khi ngủ, buồn ngủ quá mức vào ban ngày nên đi khám để được đánh giá. Đây có thể là dấu hiệu của hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc những rối loạn cần điều trị.

Tình trạng thiếu ngủ kéo dài đang trở thành mối đe dọa thầm lặng đối với sức khỏe tim mạch và hệ thần kinh của người trưởng thành. Theo các chuyên gia y tế, việc ngủ không đủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm gây rối loạn huyết áp, gia tăng phản ứng viêm và cản trở chuyển hóa đường. Những biến đổi sinh học tiêu cực này trực tiếp làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, béo phì cùng các biến cố tim mạch nguy hiểm. Một phân tích tổng hợp 43 nghiên cứu công bố trên tạp chí GeroScience năm 2025 chỉ ra rằng nhóm người ngủ từ 5 đến 6 tiếng hoặc ít hơn mỗi đêm có tỷ lệ đột quỵ cao hơn 29%. Bác sĩ ngoại thần kinh Sauradeep Sarkar từ Bệnh viện Cytecare nhận định nguy cơ đột quỵ gia tăng ở cả hai thái cực ngủ quá ít lẫn ngủ quá nhiều. Dù vậy, các nhà khoa học lưu ý đây là mối liên hệ dịch tễ học được ghi nhận, không đồng nghĩa thời lượng ngủ là nguyên nhân trực tiếp phát bệnh. Ở chiều ngược lại, thói quen ngủ trên 8 đến 9 tiếng kèm cảm giác mệt mỏi ban ngày thường phản ánh các bệnh lý mạn tính hoặc rối loạn giấc ngủ tiềm ẩn. Bác sĩ thần kinh Bharath Kumar Surisetti tại Bệnh viện Yashoda nhấn mạnh chất lượng giấc ngủ giữ vai trò quyết định, bởi tình trạng thức giấc giữa chừng hay ngủ chập chờn đều làm suy giảm khả năng phục hồi tự nhiên. Để phòng ngừa đột quỵ hiệu quả, mỗi cá nhân cần thiết lập giờ giấc sinh hoạt cố định, hạn chế caffeine cuối ngày, tránh dùng điện thoại trước khi ngủ và tập thể dục đều đặn. Việc kiểm soát huyết áp, đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý kết hợp thăm khám y tế khi có dấu hiệu ngáy to hoặc ngưng thở lúc ngủ sẽ giúp ngăn chặn kịp thời các rủi ro sức khỏe dài hạn.