Tuyến giáp là tuyến nội tiết nhỏ nằm ở phía trước cổ, sản xuất hormone tham gia điều hòa chuyển hóa, thân nhiệt, nhịp tim, tiêu hóa, hoạt động cơ và quá trình tăng trưởng. Ở trẻ em, hormone tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến phát triển não bộ, chiều cao và dậy thì.
ThS.BS Đỗ Tiến Sơn, Đơn vị Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết rối loạn tuyến giáp ở trẻ thường không gây triệu chứng đặc trưng nên dễ bị bỏ qua.
Chậm tăng chiều cao
Hormone tuyến giáp tham gia điều hòa chuyển hóa và hoạt động của sụn tăng trưởng ở đầu xương. Khi thiếu hormone, quá trình tạo xương cũng như phát triển chiều cao chậm lại khiến khả năng tăng chiều cao thấp, tuổi xương chậm hơn tuổi thật.
Hay mệt mỏi, buồn ngủ
Khi hormone tuyến giáp suy giảm, quá trình chuyển hóa trong cơ thể chậm lại, khiến trẻ mệt mỏi, buồn ngủ, phản ứng chậm và giảm tập trung. Trẻ có thể khó tập trung, học hành sa sút, ít vận động. Những biểu hiện này dễ bị nhầm với tình trạng thiếu ngủ hoặc áp lực học tập, khiến bệnh khó được phát hiện kịp thời, theo bác sĩ Sơn.
Bác sĩ Sơn tư vấn kết quả khám cho bệnh nhi và phụ huynh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Táo bón kéo dài
Hormone tuyến giáp ảnh hưởng đến nhu động ruột. Khi tuyến giáp hoạt động kém, nhu động ruột chậm hơn, khiến trẻ đi ngoài khó, phân khô, khoảng cách giữa các lần đi tiêu kéo dài.
Da khô, tóc rụng
Hormone tuyến giáp có vai trò hỗ trợ duy trì chuyển hóa ở da, nang tóc và tuyến mồ hôi. Khi thiếu hormone, da trẻ có thể khô, lạnh, tóc khô, dễ gãy rụng, móng giòn hơn. Các dấu hiệu này dễ bị nhầm với thiếu chất, thời tiết hanh khô hoặc chăm sóc da tóc chưa phù hợp.
Tim đập nhanh, hồi hộp
Cường giáp làm chuyển hóa tăng, kích thích tim hoạt động nhanh hơn. Triệu chứng điển hình gồm hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh cả khi nghỉ, run tay, vã mồ hôi, chịu nóng kém. Một số trẻ khó ngủ, bồn chồn, cáu gắt, giảm tập trung thường bị nhầm với lo âu, áp lực học tập hoặc tăng động giảm chú ý.
Ăn nhiều nhưng sụt cân
Cường giáp khiến cơ thể tiêu hao năng lượng nhanh hơn bình thường, dẫn đến ăn nhiều nhưng vẫn sụt cân hoặc không tăng cân, kèm đi tiêu nhiều lần, tiêu phân lỏng, yếu cơ, nhanh mệt.
Rối loạn kinh nguyệt
Tuyến giáp có liên quan đến trục nội tiết sinh dục, nên cả suy giáp và cường giáp đều có thể ảnh hưởng quá trình dậy thì. Bé gái có thể chậm dậy thì, kinh nguyệt không đều, rong kinh, kinh nhiều hoặc thưa kinh tùy tình trạng hormone. Ở bé trai, rối loạn tuyến giáp có thể ảnh hưởng tốc độ tăng trưởng, khối cơ, sức bền và quá trình dậy thì.
Một số bệnh tuyến giáp làm tuyến giáp to lên, tạo thành bướu cổ, di động rõ khi nuốt nhưng không đau. Trẻ mắc cường giáp do bệnh Graves (còn gọi là bệnh Basedow) có thể có biểu hiện mắt lồi, nhìn như mở to, chảy nước mắt, sợ ánh sáng, cảm giác cộm mắt, thường có kèm hồi hộp, run tay, sụt cân hoặc mất ngủ.
Bác sĩ Sơn khuyên phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khi con có những dấu hiệu trên. Để chẩn đoán bệnh tuyến giáp, bác sĩ thường hỏi bệnh sử, tốc độ tăng chiều cao, cân nặng, tuổi dậy thì, tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tự miễn. Trẻ có thể được khám vùng cổ, đo nhịp tim, đánh giá biểu đồ tăng trưởng và các xét nghiệm, siêu âm khi cần.
Tuy vào nguyên nhân, mức độ bệnh, các phương pháp điều trị rối loạn tuyến giáp khác nhau. Suy giáp thường được điều trị bằng hormone tuyến giáp thay thế và theo dõi định kỳ để chỉnh liều theo tuổi, cân nặng, tốc độ tăng trưởng. Người bệnh cường giáp có thể dùng thuốc kháng giáp, thuốc kiểm soát triệu chứng hoặc phương pháp khác theo chỉ định. Trẻ mắc bệnh tuyến giáp tự miễn cần theo dõi lâu dài vì chức năng tuyến giáp có thể thay đổi theo thời gian.
Vân Anh
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh ung thư tại đây để bác sĩ giải đáp