Nguyên nhân khiến nhiều người biến dạng cơ thể, mù mắt sau khi tiêm filler

Tại hội nghị khoa học kỹ thuật năm 2026 của Bệnh viện Trưng Vương (TPHCM), diễn ra ngày 30/10, BSCKI Võ Kế Đạt, khoa Bỏng - Tạo hình thẩm mỹ của bệnh viện, đã có bài báo cáo về biến chứng nặng sau tiêm chất làm đầy (filler), qua các trường hợp lâm sàng.

Hàng loạt nguy cơ biến chứng sau tiêm filler

Theo đó, từ năm 2000 đến nay, các thủ thuật thẩm mỹ ít xâm lấn ước tính đã tăng 300%. Trong đó, chất làm đầy mô mềm đứng thứ 2 trong số các thủ thuật ít xâm lấn được sử dụng nhiều nhất (chỉ sau chất điều hòa thần kinh), với tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng ngày càng tăng và đã được báo cáo rộng rãi.

Có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng này, như thực hiện ở cơ sở chui, không được cấp phép (spa, khách sạn, chung cư...), người thực hiện không phải bác sĩ nhưng vẫn tuyển mẫu tiêm filler để quảng cáo, thậm chí tiêm cho chính người quen, người yêu...

Bác sĩ Võ Kế Đạt phân tích, biến chứng sau tiêm filler có thể xuất hiện ở nhiều thời điểm khác nhau. 

Bệnh nhân có thể gặp biến chứng sớm (dưới 14 ngày sau tiêm) gồm: phản ứng tại chỗ (đau, đỏ, sưng, bầm), nhiễm trùng sớm (thường do tụ cầu và liên cầu), phản ứng quá mẫn, biến đổi màu sắc da, hoại tử da, tắc mạch (gây ảnh hưởng thị lực).

Bên cạnh đó, còn có biến chứng muộn (xuất hiện từ ngày 14 ngày đến 1 năm sau tiêm), như phù mạch, biến đổi màu sắc da lâu dài, phản ứng quá mẫn muộn, nhiễm trùng muộn, u hạt, dịch chuyển chất làm đầy. Thậm chí, có những biến chứng rất muộn (trên 1 năm sau tiêm) như nhiễm trùng, hình thành màng sinh học.

Bác sĩ Đạt dẫn chứng, tại Bệnh viện Trưng Vương, khoa Bỏng - Tạo hình thẩm mỹ đã ghi nhận các trường hợp biến chứng nặng sau tiêm chất làm đầy.

Như trường hợp của một phụ nữ 35 tuổi tiêm filler không rõ loại, sau đó tiêm thuốc giải tại spa nhưng vẫn bị áp xe gây biến dạng vùng má, mặt. Các bác sĩ phải phẫu thuật rạch dẫn lưu, lấy mủ và chất làm đầy để giải quyết tình trạng biến chứng cho bệnh nhân.

Một trường hợp khác là cô gái 30 tuổi, đi tiêm filler vùng mông. Chỉ 3 ngày sau tiêm, bệnh nhân xuất hiện tình trạng viêm mô tế bào, áp xe hóa kích thước lớn ở vị trí tiêm. Bệnh nhân được phẫu thuật rạch bộc lộ mông, nạo vét rộng mô hoại tử và chất làm đầy, trước khi rửa và khâu đóng vết thương.

Biến chứng mù mắt xảy ra khi nào?

Đặc biệt, Bệnh viện Trưng Vương tiếp nhận rất nhiều trường hợp biến chứng giảm thị lực, mù mắt sau tiêm filler.

Điển hình là một nữ bệnh nhân 30 tuổi, đi tiêm 1cc filler để nâng mũi tại một cơ sở trôi nổi. Sau tiêm 5 phút, bệnh nhân đau nhức dữ dội, mờ mắt trái và sụp mi. Thời điểm nhập viện (ngày thứ 2 sau tiêm), bệnh nhân phù nề và biến đổi màu sắc mắt trái, sụp mi, phù giác mạc và mù hoàn toàn).

Kết quả cận lâm sàng (MRI sọ não) ghi nhận bệnh nhân tắc động mạch trên ổ mắt và động mạch trên ròng rọc bên trái. Dù được điều trị tích cực, bệnh nhân không thể lấy lại thị lực như trước.

Tương tự, một cô gái 21 tuổi khác bị mờ mắt trái sau tiêm filler nâng mũi, đau dữ dội vùng hốc mắt ngay sau tiêm. Khi vào viện, bệnh nhân có đồng tử giãn, phản xạ ánh sáng âm tính. Kết quả thăm khám, chụp chiếu xác định cô gái tắc động mạch trung tâm võng mạc mắt trái.

Bệnh nhân sau đó được tiêm thuốc giải chất làm đầy, dùng kháng sinh, corticoid và giảm đau.

Theo bác sĩ Đạt, biến chứng ở mắt sau tiêm filler xuất phát từ việc tiêm trực tiếp vào mạch máu hoặc chèn ép từ bên ngoài. Triệu chứng dễ nhận biết là việc bệnh nhân biến đổi màu sắc da, mất hoặc giảm thị lực xảy ra ngay lập tức sau tiêm, đau dữ dội vùng nhãn cầu.

Bên cạnh đó, còn có các triệu chứng khác như liệt vận nhãn, lác, sụp mi, phù giác mạc, hoại tử da. Tắc động mạch trung tâm võng mạc sau tiêm có thể gây mù nhưng không nhất thiết kèm đau nhãn cầu.

Tai biến ở vùng mắt sau tiêm filler rất nghiêm trọng, tiên lượng rất xấu và chưa có phác đồ xử trí chuẩn quốc tế thống nhất. Do đó, việc nhận biết sớm và phòng ngừa là quan trọng nhất.

BSCKI Võ Kế Đạt nhấn mạnh, tỷ lệ biến chứng sau tiêm filler rất thấp khi thực hiện đúng kỹ thuật và chỉ định. Nhưng một khi xảy ra sự cố, bệnh nhân có thể ảnh hưởng sức khỏe từ nhẹ đến rất nặng, thậm chí để lại di chứng vĩnh viễn không hồi phục.

Các bác sĩ khuyến cáo, người dân khi muốn làm đẹp nói chung và tiêm filler nói riêng phải tìm hiểu cơ sở hợp pháp, có nhân viên y tế được đào tạo bài bản về kỹ thuật và đặc biệt là cách xử trí biến chứng mạch máu. Ở chiều ngược lại, y bác sĩ cần lựa chọn bệnh nhân kỹ lưỡng, nắm vững cấu trúc giải phẫu và kỹ thuật tiêm.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, BSCKII Huỳnh Ngọc Hớn, Giám đốc Bệnh viện Trưng Vương cho biết, hội nghị khoa học kỹ thuật năm 2026, tập trung chủ yếu vào nghiên cứu của đội ngũ nhân viên y tế của bệnh viện, có tính thiết thực cao để áp dụng vào thực tiễn.

Đề tài mang tính thời sự và tạo được sự quan tâm lớn là ứng dụng AI trong y tế. Theo bác sĩ Hớn, đây là trào lưu đang diễn ra rất mạnh trong lĩnh vực y tế, nhưng nếu bác sĩ sử dụng mà không được định hướng thì có thể dẫn đến sai sót hoặc hiểu lầm đáng tiếc.

Do đó, việc cảnh báo, hướng dẫn cách sử dụng AI sao cho chính xác, hiểu rõ mức độ hữu hiệu và đảm bảo an toàn trong quá trình làm việc là vô cùng quan trọng.

Ở khối ngoại khoa, hội nghị có các đề tài về bỏng - thẩm mỹ, ngoại tổng quát. Trong đó, khoa Bỏng - Tạo hình thẩm mỹ có nhiều triển vọng lớn trong việc điều trị các vết thương mãn tính và các ca tạo hình di chứng sau bỏng, vết thương, đặc biệt là việc xử lý lại các trường hợp bị tai nạn do làm thẩm mỹ ở cơ sở khác.

Ngoài ra, đơn vị cột sống cũng có nhiều nghiên cứu và ứng dụng điều trị mới, đánh dấu bước phát triển, hướng tới trở thành một trong những chuyên ngành mũi nhọn.