Trong ngôi nhà ở phường Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng), Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tá Trần Ngọc Trung, nguyên Trung đội trưởng, Đại đội 2, Tiểu đoàn Đặc công 489 Đà Nẵng, nhấp chén trà, chậm rãi kể lại ký ức về những năm kháng chiến. Giọng ông lúc trầm xuống khi nhắc tới đồng đội, lúc sôi nổi như trở lại những trận đánh năm nào.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tá Trần Ngọc Trung (Ảnh: Hoài Sơn).
“Chúng tôi thắp hương cho nhau vì sợ đó là lần cuối được nhìn thấy nhau. Có thể sau trận đánh sẽ không còn cơ hội gặp lại”, ông Trung nói.
Nén hương “truy điệu sống” của 12 người lính
Thiếu tá Trần Ngọc Trung nhập ngũ năm 1965, được biên chế vào lực lượng đặc công. Hai năm sau, ông cùng 11 đồng đội nhận nhiệm vụ tập kích trận địa tên lửa đất đối không của Mỹ trên đỉnh Phước Tường (Đà Nẵng). Đây là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm bởi muốn phá hủy mục tiêu, những người lính phải tiếp cận rất gần trận địa đối phương.
Thiếu tá Trần Ngọc Trung nhớ lại trước giờ xuất quân, đơn vị tổ chức một nghi lễ đặc biệt mà sau này ông gọi là “truy điệu sống”. Giữa rừng, 12 người lính thắp hương cho nhau. Không có tiếng kèn, hay trống, chỉ có nén hương và những ánh mắt nhìn nhau thật lâu.
Sau nghi lễ ấy, cả đội hành quân nhiều ngày từ căn cứ xuống Phước Tường. Họ di chuyển trong đêm, ém quân gần mục tiêu rồi nằm im dưới cái nắng hè gay gắt để chờ thời cơ.
Khi khoảng cách giữa quân ta và địch chỉ khoảng 100m, ông Trung được lệnh nổ súng diệt lô cốt đầu cầu làm hiệu lệnh tấn công. Tiếng nổ vang lên, các tổ đồng loạt xung phong.
Bất ngờ, một vị trí đại liên của địch quét vào quân ta. Ông Trung lập tức chuyển hướng, quỳ xuống ngắm bắn. Quả đạn B40 trúng vị trí có hỏa lực, khiến đại liên câm tịt. Chỉ khoảng 15 phút sau, bộ đội đã làm chủ trận địa.
Nhưng khi những người lính đang rút khỏi trận địa, chiếc xe tăng của địch bất ngờ từ cổng chính lao ra, nhằm thẳng hướng lui quân.
Năm 2012 ông Trung được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (Ảnh: Hoài Sơn).
“Lệnh của chỉ huy truyền đến là phải tiêu diệt chiếc xe tăng để mở đường cho đồng đội rút. Lúc đó tôi cũng bị thương nhưng vẫn cố tìm vị trí thuận lợi để bắn. Hai lần bóp cò chưa đạt kết quả, đến phát thứ ba, quả đạn trúng mục tiêu. Chiếc xe tăng dừng lại”, ông Trung kể.
Ông Trung nhớ lại sau trận đánh, cả 12 người trong lễ “truy điệu sống” đều bị thương. Bản thân ông bị gãy tay.
Đến đây, giọng ông Trung chậm lại. Ông đưa tay chạm vào cánh tay từng bị gãy, đôi mắt thoáng đỏ hoe khi nhắc về những người đồng đội năm xưa. “May nhất là 12 anh em đều trở về. Chúng tôi đã làm lễ thắp hương cho nhau, tưởng có thể không gặp lại, vậy mà cuối cùng vẫn dìu nhau ra được”, ông nói.
5 quả B40 tạo nên huyền thoại
Nếu Phước Tường là trận đánh ông nhớ bởi khoảnh khắc sinh tử, thì trận đánh Cẩm Bình tại Hòa Thọ (huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng cũ) lại là trận đánh tạo ra huyền thoại B40.
Ông Trung kể ngày 16/8/1966, đơn vị của ông bí mật hành quân từ Đại Lộc xuống Điện Sơn, nay thuộc xã Điện Tiến (Đà Nẵng), rồi tiếp tục vượt sông, tiến về Hòa Thọ. Những người lính ngụy trang và lặng lẽ áp sát mục tiêu.
Ông Trung (hàng đầu, thứ hai từ trái sang) chụp hình cùng nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang (Ảnh chụp lại: Hoài Sơn).
Sáng 18/8/1966, ông Trung đảm nhận mũi chủ công, sử dụng B40 đánh vào hướng chính. Mục tiêu đầu tiên là lô cốt đầu cầu. Ông bò đến cách mục tiêu khoảng 40m, nằm xuống, chỉnh hướng khẩu B40 rồi bóp cò.
Một ngọn lửa bùng lên giữa đêm. Lô cốt đầu tiên bị phá hủy. Quân địch bất ngờ, quân ta lập tức tiến công. Đúng lúc đó, 3 chiếc xe tăng địch phát hiện, đèn pha bật sáng, tiếng động cơ gầm lên giữa trận địa, đạn liên tục dội về phía bộ đội ta.
“Chỉ huy lệnh bằng mọi cách phải diệt được mục tiêu di động (xe tăng)”, ông Trung nhớ lại. Ông kể lợi dụng địa hình, bản thân áp sát chiếc xe tăng. Khi còn cách khoảng 50m, ông nằm xuống, ngắm thật nhanh rồi bóp cò. Chiếc xe tăng đầu tiên bốc cháy.
Ông tiếp tục chuyển vị trí, nâng khẩu B40 lên. Quả đạn thứ hai trúng thêm chiếc xe tăng. Chiếc thứ ba vẫn lao tới. Trong tiếng động cơ gầm rú, ông giữ bình tĩnh, khi cự ly mục tiêu khoảng 50m, người lính bóp cò. Chiếc xe tăng này cũng khựng lại, lửa bùng lên.
Nhắc đến khoảnh khắc ấy, ánh mắt ông Trung sáng lên. Người lính già ngồi thẳng người, giọng nói trở nên hào hứng như thể đang đứng giữa trận địa của gần 60 năm trước. Theo lời ông, trong trận này bản thân đã sử dụng 5 quả B40 để phá 1 lô cốt, bắn cháy 3 xe tăng.
“Bình thường, một chiến sĩ cũng chỉ bắn được 3 quả B40 liên tục. Sức ép và tiếng nổ rất lớn của súng có thể gây chấn thương thần kinh, ù tai, ngất xỉu. Vậy mà hôm đó tôi bắn tới 5 quả. Có lẽ lúc đó khát khao chiến thắng lớn quá nên mình không nghĩ được gì nữa”, ông Trung cười, nói.
Chiến tranh đã lùi xa. Người lính trẻ Trần Ngọc Trung năm nào nay đã bước sang tuổi 79. Những vết thương trên cơ thể trở thành dấu tích của thời gian, những đồng đội năm xưa, người còn, người mất. Thế nhưng khi kể lại, ông vẫn nhớ từng trận đánh, từng gương mặt.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ông Trung (thứ hai từ phải sang) nhận hoa tri ân từ lãnh đạo thành phố Đà Nẵng (Ảnh: Hoài Sơn).
Ông nhớ những người đồng đội cùng mình hành quân, những người bị thương phải dìu nhau rút khỏi trận địa. Và nhớ nhất là khoảnh khắc 12 người lính thắp hương cho nhau trước giờ xuất quân.
Ông im lặng rất lâu rồi chậm rãi nói: “Ngày đó, chúng tôi còn trẻ, trước khi bước vào trận đánh, ai cũng hiểu mình có thể không trở về. Vậy mà vẫn đi, bởi phía sau mình còn có đất nước, đồng đội và những người đang chờ ngày hòa bình”.
Với những chiến công của mình, Thiếu tá Trần Ngọc Trung đã được trao tặng nhiều huân chương, huy chương cao quý và năm 2012 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.