Iran có thể thu “mỏ vàng công nghệ” sau vụ bắt tàu ngầm không người lái Mỹ

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Iran có cơ hội nghiên cứu và nhiều khả năng sẽ đảo ngược công nghệ sau khi bắt giữ một tàu ngầm quân sự không người lái của Mỹ.

Iran có thể thu “mỏ vàng công nghệ” sau vụ bắt tàu ngầm không người lái Mỹ - 1 — Iran tuyên bố bắt giữ tàu ngầm không người lái hiện đại nhất của Mỹ (Ảnh: Reuters).

Iran đầu tuần này tuyên bố đã bắt giữ một trong những tàu ngầm không người lái hiện đại nhất của quân đội Mỹ có tên gọi Dive-LD.

Đây là một sản phẩm do tập đoàn công nghệ quốc phòng Anduril chế tạo cho các nhiệm vụ trinh sát tầm xa và tác chiến dưới đáy biển. Dive-LD có khả năng hoạt động liên tục nhiều ngày mà ít cần sự can thiệp của con người

Cả quân đội Mỹ lẫn Anduril đều lên tiếng hạ thấp mức độ nghiêm trọng của vụ việc dù trước đó Anduril luôn quảng bá Dive-LD là mẫu tàu ngầm không người lái "đáng tin cậy và linh hoạt nhất", có khả năng vận hành tới 10 ngày trong điều kiện khắc nghiệt.

Các quan chức Hải quân Mỹ cho biết chiếc Dive-LD là mẫu thế hệ cũ gặp sự cố kỹ thuật và bị lực lượng Iran thu giữ sau khi bị bỏ lại”.

Tuy nhiên, trước đây, Washington luôn coi việc mất các thiết bị không người lái tân tiến vào tay Iran là một sự cố vô cùng nghiêm trọng.

Sau khi Iran đánh chặn thành công máy bay không người lái (UAV) trinh sát tàng hình RQ-170 Sentinel vào năm 2011, Tổng thống Mỹ khi đó là ông Barack Obama đã phải công khai yêu cầu Tehran trả lại máy bay này.

Iran sau đó tuyên bố đã giải mã và đảo ngược thành công công nghệ của RQ-170, đồng thời trình làng các mẫu UAV nội địa mang thiết kế gần như sao chép hoàn toàn nguyên mẫu của Mỹ.

Gần đây hơn, quân đội Mỹ đã nhanh chóng can thiệp để ngăn lực lượng Iran thu được công nghệ chế tạo thiết bị hàng hải không người lái. Năm 2022, Mỹ điều động khẩn cấp một tàu tuần tra và trực thăng MH-60S Seahawk sau khi tàu hải quân Iran tìm cách lai dắt một xuồng không người lái Saildrone của Hải quân Mỹ ở khu vực vịnh Ba Tư.

Các nhà phân tích nhận định Iran khó có thể đạt được lợi thế quân sự mang tính quyết định từ vụ bắt giữ tàu ngầm không người lái lần này, nhưng vụ việc vẫn là một chiến thắng tuyên truyền lớn cho Tehran.

"Tất nhiên Iran sẽ tận dụng mọi cơ hội để biến đây thành một thắng lợi tuyên truyền. Nó có thể giúp Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tạo ra phiên bản cải tiến cho các thiết kế của chính họ", ông Farzin Nadimi, chuyên gia cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chính sách Bờ Đông Washington, nhận định.

Theo chuyên gia cấp cao kiêm Giám đốc Trung tâm Khái niệm và Công nghệ Quốc phòng tại Viện Hudson, ông Bryan Clark, Iran gần như chắc chắn sẽ tìm cách mổ xẻ phần cứng của tàu ngầm. Trong khi đó, ông cho rằng phần mềm của thiết bị này có các cơ chế bảo vệ tích hợp.

Dù vậy, ông nhận định các kỹ sư Iran "hoàn toàn có thể đảo ngược công nghệ của các hệ thống cơ khí". Ông lấy dẫn chứng Iran từng làm điều tương tự với các UAV của Mỹ bị bắt giữ trước đây.

Việc Iran tuyên bố bắt giữ tàu ngầm không người lái Dive-LD do tập đoàn Anduril chế tạo cho Hải quân Mỹ đang thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới quan sát quân sự quốc tế. Mặc dù phía Mỹ và nhà sản xuất lên tiếng hạ thấp tầm quan trọng khi cho rằng đây chỉ là mẫu thế hệ cũ gặp sự cố kỹ thuật, sự vụ vẫn gợi lại những rủi ro an ninh nghiêm trọng đối với công nghệ quốc phòng Mỹ. Trước đây, Washington từng chứng kiến Tehran giải mã và sao chép thành công dòng máy bay trinh sát tàng hình RQ-170 Sentinel sau sự cố thu giữ năm 2011. Bên cạnh vụ việc năm 2011 khiến Tổng thống Barack Obama khi đó phải công khai yêu cầu hoàn trả thiết bị, quân đội Mỹ từng phải can thiệp khẩn cấp vào năm 2022 để bảo vệ công nghệ xuồng không người lái Saildrone ở khu vực vịnh Ba Tư. Những tiền lệ này cho thấy Iran luôn sẵn sàng khai thác tối đa mọi cơ hội tiếp cận phần cứng các thiết bị quân sự tiên tiến của đối phương. Do đó, việc sở hữu Dive-LD tiếp tục mang lại cho Tehran cơ sở thực tiễn để phục vụ các mục tiêu nghiên cứu kỹ thuật đảo ngược. Theo chuyên gia Farzin Nadimi từ Viện Nghiên cứu Chính sách Bờ Đông Washington, sự cố lần này là một thắng lợi tuyên truyền lớn, giúp Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cải tiến các thiết kế nội địa. Đồng thời, ông Bryan Clark thuộc Viện Hudson nhận định dù phần mềm thiết bị có cơ chế bảo vệ tích hợp, các kỹ sư Iran hoàn toàn đủ năng lực mổ xẻ và sao chép hệ thống cơ khí. Vụ bắt giữ vì vậy không chỉ dừng lại ở khía cạnh truyền thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm rò rỉ nền tảng công nghệ tác chiến dưới đáy biển của Mỹ.