Khi nào trật khớp vai cần phẫu thuật?

Nguồn ảnh: VnExpress

Người bị trật khớp vai tái phát nhiều lần, sụn và dây chằng đã tổn thương, thường xuyên vận động mạnh có thể được bác sĩ chỉ định phẫu thuật.

Khớp vai là khớp có biên độ vận động lớn nhất trong cơ thể nên cũng dễ bị trật nhất. Trật khớp vai xảy ra khi chỏm xương cánh tay bật ra khỏi vị trí bình thường trong ổ khớp, thường do chấn thương mạnh như té ngã, tai nạn giao thông hoặc va chạm khi chơi thể thao.

Người bệnh thường đau dữ dội, vai biến dạng, không thể cử động cánh tay và phải giữ tay sát người để giảm đau. Một số trường hợp có cảm giác tê cánh tay do dây thần kinh bị chèn ép.

ThS.BS Vũ Trung Hiếu, Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết phần lớn trường hợp trật khớp vai lần đầu có thể điều trị bảo tồn nếu không kèm gãy xương hoặc tổn thương nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu khớp vai tiếp tục mất vững hoặc xuất hiện các tổn thương khiến nguy cơ trật tái diễn cao, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật.

Trật khớp vai tái diễn nhiều lần

Sau mỗi lần trật khớp, các cấu trúc giữ vững khớp như dây chằng và sụn viền quanh ổ khớp có thể bị giãn hoặc rách nhiều hơn. Khớp vai ngày càng lỏng, thậm chí có thể bị trật chỉ khi với tay lấy đồ, mặc áo hoặc xoay người trong lúc ngủ. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ tổn thương xương và thoái hóa khớp vai về sau tăng lên.

Bác sĩ Hiếu (phải) cùng êkíp phẫu thuật khớp vai cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh — Bác sĩ Hiếu (phải) cùng êkíp phẫu thuật khớp vai cho người bệnh. Ảnh: *Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh*

Tổn thương dây chằng, sụn hoặc xương

Nếu sụn viền quanh ổ khớp bị rách, phần chỏm xương cánh tay bị lõm sau va chạm hoặc mất một phần xương ở ổ khớp, khớp vai khó giữ được độ vững và dễ bị trật trở lại. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi để khâu phục hồi các cấu trúc bị rách hoặc thực hiện các kỹ thuật tái tạo xương nếu tổn thương quá lớn.

Người thường xuyên vận động mạnh, chơi thể thao

Người trẻ, đặc biệt là người thường xuyên chơi thể thao hoặc làm công việc phải vận động mạnh, có nguy cơ bị trật khớp vai tái diễn cao hơn sau lần trật đầu tiên. Nếu nguy cơ tái phát lớn, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật sớm nhằm giảm khả năng trật khớp nhiều lần và bảo vệ khớp vai về lâu dài.

Điều trị bảo tồn không hiệu quả

Một số người không bị trật khớp nhiều lần nhưng luôn có cảm giác vai lỏng lẻo, thiếu vững, không dám giơ tay cao hoặc chơi thể thao vì sợ khớp bị trật trở lại. Nếu các triệu chứng này kéo dài dù đã điều trị và tập phục hồi chức năng đúng cách, phẫu thuật có thể cải thiện chức năng và chất lượng cuộc sống.

Người lớn tuổi

Người trung niên và cao tuổi sau lần trật khớp vai đầu tiên không chỉ có nguy cơ trật tái diễn mà còn có thể rách gân chóp xoay - nhóm gân giúp nâng và xoay cánh tay.

Nếu sau khi nắn khớp, người bệnh vẫn đau nhiều, không thể nâng tay hoặc sức cơ không cải thiện sau vài tuần, bác sĩ có thể chỉ định chụp cộng hưởng từ để kiểm tra gân chóp xoay. Khi gân rách lớn, người bệnh có thể cần phẫu thuật khâu phục hồi để lấy lại chức năng của vai.

Phần lớn trường hợp trật khớp vai được phẫu thuật bằng phương pháp nội soi. Sau mổ, người bệnh thường mang đai treo tay khoảng 3-6 tuần, tùy mức độ tổn thương và phương pháp phẫu thuật.

Người từng trật khớp vai nên đến bệnh viện khám nếu có một trong các dấu hiệu như khớp vai trật nhiều lần, đau kéo dài, cảm giác vai lỏng lẻo, yếu tay, hạn chế vận động hoặc không thể trở lại công việc và sinh hoạt bình thường.

Hiếu Nguyễn

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp

Khớp vai là vùng có biên độ vận động lớn nhất trong cơ thể con người nhưng cũng đối mặt với nguy cơ trật khớp cao nhất khi gặp chấn thương mạnh. Theo ThS.BS Vũ Trung Hiếu từ Khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, phần lớn các trường hợp trật khớp vai lần đầu tiên được chỉ định điều trị bảo tồn nếu không kèm biến chứng gãy xương nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc trật khớp tái diễn nhiều lần sẽ khiến các cấu trúc dây chằng cùng sụn viền quanh ổ khớp bị rách hoặc giãn rộng, dẫn đến tình trạng khớp lỏng lẻo ngay cả trong các sinh hoạt thường ngày. Phẫu thuật được xem là giải pháp cần thiết khi các tổn thương cấu trúc như rách sụn viền, khuyết xương ổ khớp hoặc lõm chỏm xương cánh tay khiến nguy cơ tái phát tăng cao. Đối tượng thường xuyên vận động mạnh hoặc vận động viên trẻ tuổi cũng được xem xét can thiệp phẫu thuật sớm để bảo vệ chức năng vận động lâu dài. Ngoài ra, những bệnh nhân đã trải qua tập phục hồi chức năng đúng cách nhưng vẫn luôn có cảm giác khớp vai thiếu ổn định cũng sẽ nhận được chỉ định ngoại khoa từ bác sĩ chuyên khoa. Đối với nhóm người trung niên và cao tuổi, sự cố trật khớp vai lần đầu thường đi kèm rách nhóm gân chóp xoay hỗ trợ nâng và xoay cánh tay. Khi các triệu chứng đau kéo dài cùng tình trạng yếu sức cơ không được cải thiện sau vài tuần nắn chỉnh, việc chụp cộng hưởng từ là bắt buộc để đánh giá mức độ tổn thương gân. Hiện nay, phần lớn ca phẫu thuật khớp vai được thực hiện bằng phương pháp nội soi hiện đại, sau đó bệnh nhân chỉ cần mang đai treo cố định tay từ 3 đến 6 tuần để phục hồi toàn diện.