Làm việc với Bộ Nội vụ chiều 15/9, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu xác định rõ tiêu chí lựa chọn xã, phường hạt nhân và vai trò của mô hình này trong hệ thống đơn vị hành chính cấp xã hiện nay.
Theo bà, xã, phường được chọn phải có sẵn không gian và nền tảng phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng, dịch vụ công cùng năng lực quản trị vượt trội. Những địa phương này sẽ được phân cấp, trao quyền và bố trí nguồn lực tương xứng để trở thành trung tâm quản trị, phát triển, cung cấp dịch vụ cho khu vực xung quanh.
Ngoài năng lực nội tại, xã, phường hạt nhân phải có khả năng liên kết, hỗ trợ các địa phương lân cận, tạo động lực và lan tỏa phát triển trong khu vực.
Phó thủ tướng yêu cầu xây dựng tiêu chí lựa chọn dựa trên vị trí, chức năng, tiềm năng phát triển; quy mô dân số, diện tích tự nhiên; trình độ phát triển kinh tế - xã hội; hạ tầng đô thị, nông thôn; kết quả hoạt động, năng lực quản trị và chuyển đổi số.
Trong đó, vị trí, chức năng và tiềm năng phát triển là những yếu tố quan trọng. Dân số và diện tích vẫn là điều kiện nền tảng nhưng phải được xem xét cùng khả năng quản trị và đặc điểm của từng địa bàn.
Bộ tiêu chí cần linh hoạt theo từng vùng và loại hình địa bàn như đô thị, nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo, không áp dụng một khuôn mẫu chung.
Việc lựa chọn cũng không giới hạn ở những xã, phường từng là trung tâm hành chính đô thị. Địa phương được chọn phải có đủ nền tảng, năng lực quản trị và khả năng tạo ảnh hưởng thực tế đối với khu vực xung quanh.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm việc với Bộ Nội vụ chiều 15/9. Ảnh: VGP
Phó thủ tướng lưu ý xã, phường hạt nhân không phải loại đơn vị hành chính mới mà được lựa chọn từ những địa phương hiện hữu. Trong tương lai, các xã, phường khác nếu đáp ứng đủ tiêu chí cũng có thể trở thành đơn vị hạt nhân.
"Đây không phải đơn vị hành chính cấp xã mới hay mô hình xã mới", bà nói, yêu cầu cơ quan soạn thảo làm rõ khái niệm, vị trí và tính kế thừa của mô hình.
Hồi tháng 6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu các cơ quan nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân, có khả năng điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm.
Cuối tháng 7, tại hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết Trung ương định hướng hình thành các xã hạt nhân có khả năng dẫn dắt và lan tỏa phát triển trong khu vực.
Vũ Tuân