1. Với chủ đề “Âm vang miền đá”, đêm khai mạc Lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 vừa tổ chức (25/10) tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang) đã mở đầu cho chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch kéo dài đến hết tháng 12.
Qua 12 kỳ tổ chức, lễ hội từng bước khẳng định vị thế là một sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng cao nguyên đá. Từ loài cây từng gắn với những mùa thiếu đói của đồng bào, tam giác mạch đã trở thành biểu tượng du lịch, đưa hình ảnh vùng đất biên cương đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế. Để chuẩn bị cho lễ hội, khoảng 400 ha hoa tam giác mạch được gieo trồng thành ba đợt nhằm kéo dài mùa hoa. Các điểm trồng tập trung dọc tuyến quốc lộ 4C và những địa danh quen thuộc như dốc Thẩm Mã, Nhà của Pao, dinh thự họ Vương, Lũng Cú, Lô Lô Chải, Pả Vi... Việc bố trí những vùng hoa gắn với các điểm tham quan được kỳ vọng tạo thêm sức hấp dẫn cho hành trình khám phá cao nguyên đá.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Đỗ Hùng Đức nhấn mạnh, từ một loài cây cứu đói thuở xa xưa, tam giác mạch đã trở thành biểu tượng du lịch đặc trưng, kết nối miền đá với bạn bè trong nước và quốc tế. Theo ông, phát triển du lịch phải đi đôi với bảo tồn, khai thác tiềm năng gắn với gìn giữ cảnh quan, môi trường và bản sắc văn hóa.
2. Điểm đáng chú ý của Lễ hội hoa Tam giác mạch năm nay là việc mở rộng các hoạt động trải nghiệm, thay vì chỉ tập trung vào ngắm hoa và chụp ảnh. Từ tháng 10 đến hết tháng 12, nhiều địa phương tổ chức giao lưu văn nghệ, trình diễn trang phục, nhạc cụ dân tộc, nghề thủ công truyền thống và các trò chơi dân gian. Du khách có thể tìm hiểu kỹ thuật thổ canh hốc đá, trải nghiệm xe lanh, nhuộm chàm, thêu thổ cẩm, làm bánh tam giác mạch hoặc thưởng thức những món ăn đặc trưng của đồng bào vùng cao. Những hoạt động này mở ra cơ hội chuyển các giá trị văn hóa bản địa thành sản phẩm du lịch có chiều sâu, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của du khách.
Song hành với các hoạt động văn hóa là không gian giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản, hàng thủ công; Festival ẩm thực “Tinh hoa ẩm thực miền Bắc”, chương trình âm nhạc Rock “Tinh thần đá” và Hội chợ Thương mại quốc tế Việt - Trung. Sự kết hợp giữa du lịch, văn hóa và thương mại được kỳ vọng mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm địa phương, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ kinh doanh.
Dẫu vậy, để những mùa hoa thật sự mang lại giá trị kinh tế lâu dài, Tuyên Quang cần giải quyết bài toán nâng cao chất lượng dịch vụ, hoàn thiện hạ tầng, kết nối các tuyến điểm và xây dựng sản phẩm đủ sức hấp dẫn du khách không chỉ trong mùa lễ hội. Đặc biệt, việc khai thác di sản phải tránh thương mại hóa quá mức, làm mai một những giá trị văn hóa vốn tạo nên sức hút riêng của vùng đất. Theo lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang, thành công của mỗi mùa lễ hội không chỉ được đánh giá bằng lượng khách hay quy mô tổ chức, mà còn ở khả năng bảo vệ di sản, gìn giữ văn hóa, tiêu thụ sản phẩm địa phương và nâng cao thu nhập của người dân. Đồng bào các dân tộc phải thật sự là chủ thể tham gia và hưởng lợi từ sự phát triển du lịch.
Khiếu Minh