Khung cảnh vắng lặng ở cư xá Thanh Đa trước cuộc tái thiết

Tại các lô số 1, 2, 8, 9, 10 và 11 của cư xá Thanh Đa, khung cảnh từng đông đúc nay trở nên vắng lặng khi phần lớn cư dân đã chuyển đi nơi khác. Hàng loạt căn hộ đóng kín cửa, một số căn được niêm phong, khiến những dãy hành lang kéo dài chỉ còn tiếng bước chân thưa thớt vọng lại. Trên các tầng cao, ánh sáng yếu ớt phủ lên những khoảng không im ắng, nơi trước đây từng gắn với nhịp sống quen thuộc của nhiều gia đình. Phần lớn hộ dân đã dọn đi từ đầu tháng 9, để lại trước cửa nhà những thông báo, hàng rào tạm hoặc tấm tôn được dựng lên trong thời gian chờ bàn giao mặt bằng. Bên trong các căn hộ bỏ trống, dấu vết sinh hoạt của những gia đình từng sống hàng chục năm vẫn còn hiện diện qua vật dụng cũ, mảng tường bạc màu và nền nhà phủ bụi. Ở nhiều lô, hành lang gần như không còn người qua lại, chỉ sót lại ít rác cùng những dấu tích rời rạc của một khu dân cư từng rất nhộn nhịp. Lần theo những bậc cầu thang cũ tại lô số 8, phóng viên gặp ông Phước, 64 tuổi, người đã gắn bó với cư xá Thanh Đa từ năm 1975. Ông cho biết gia đình đã chuyển đi, hoàn tất việc bàn giao nhà, nhưng nỗi nhớ nơi quen thuộc khiến ông thường quay lại ngồi uống trà một mình. Với ông, những bậc thang, hành lang và góc cư xá này không chỉ là phần kiến trúc cũ, mà còn chứa đựng nhiều năm tháng của đời sống gia đình. Trước lô số 1, xe nước mía của chị Nguyễn Thị Bình vẫn xuất hiện mỗi ngày dù chị đã chuyển đi nơi khác sau 25 năm sinh sống tại đây. Chị từng quen mặt hầu hết cư dân, từng bán được 50-60 ly mỗi ngày, nhưng hiện nay chỉ còn bán hơn chục ly, chủ yếu để giữ thói quen và gặp những người còn ở lại. Chiếc xe nước mía vì thế trở thành một hình ảnh gợi buồn giữa không gian cư xá đang thưa vắng dần theo từng đợt di dời. Trước những căn hộ đã đồng thuận với chính sách bồi thường và di dời, hàng rào cùng tôn chắn đã được dựng lên, tạo cảm giác khu vực đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp rõ rệt. Dù vậy, vẫn còn một số hộ chưa rời đi, trong khi lực lượng chức năng tiếp tục vận động, tuyên truyền để người dân thực hiện các bước theo kế hoạch. Theo số liệu của UBND phường Bình Quới, gần 81% số hộ đã đồng thuận chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời. Trong quá trình chuyển đi, nhiều gia đình vận chuyển đồ đạc đến nơi ở mới, đồng thời bán lại một số vật dụng cho những người chuyên mua xác nhà. Những khối nhà tại cư xá được xây dựng khoảng năm 1968-1972, phần lớn công trình hoàn thành trước năm 1975, nên hơn nửa thế kỷ đã in dấu rõ trên tường, lan can, cầu thang và các lớp bê tông. Những vết nứt, mảng sơn phai cùng bề mặt xuống cấp đang kể lại tuổi đời lâu năm của một khu cư trú đặc biệt. Theo kế hoạch, việc di dời cư dân tại khu vực này được triển khai trong năm nay, với thời hạn tại phường Bình Quới đặt ra vào giữa tháng 8. Đối với những trường hợp chưa bàn giao, địa phương sẽ tiếp tục giải thích, vận động và tuyên truyền trước khi tiến hành các bước tiếp theo theo quy định. Dự kiến toàn bộ việc di dời và bàn giao mặt bằng sẽ hoàn tất trong tháng 10, mở đường cho quá trình tái thiết khu vực. Cư xá Thanh Đa nằm ở vị trí được bao bọc hoàn toàn bởi sông Sài Gòn và kênh Thanh Đa, tiếp giáp nhiều phường nội đô, đồng thời sở hữu quỹ đất lớn cùng cảnh quan sông nước hiếm có. Trong lúc chờ một diện mạo mới, nơi đây tạm khoác vẻ trầm lắng, với những hành lang tối, căn phòng khóa cửa và vài người vẫn quay lại vì chưa thể rời khỏi ký ức. Ghi nhận của báo Dân Trí cho thấy cuộc tái thiết không chỉ làm thay đổi không gian cư trú, mà còn khép lại một chặng đời gắn bó lâu dài của nhiều thế hệ cư dân.