Ngày 15/9, TAND Khu vực 1 - TP HCM xét xử vụ tranh chấp hợp đồng thuê nhà giữa nguyên đơn là một công ty TNHH chuyên kinh doanh dịch vụ lưu trú và bị đơn là ông Việt, 43 tuổi, chủ căn nhà 9 tầng trên đường Thái Văn Lung, trung tâm Sài Gòn.
Theo hồ sơ, cuối năm 2022, công ty ký hợp đồng thuê căn nhà với giá 5.550 USD mỗi tháng trong 6 năm, đến tháng 2/2029, đặt cọc hơn 394 triệu đồng. Hai bên dành 45 ngày đầu để công ty cải tạo, xin giấy phép kinh doanh và không tính tiền thuê.
Công ty thuê nhà để kinh doanh dịch vụ lưu trú, cho thuê văn phòng và ăn uống. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp cho hai người thuê lại một phần diện tích để mở quán bar và kinh doanh dịch vụ ăn uống.
Dừng trả tiền thuê vì cho rằng chủ nhà không hoàn công
Theo hợp đồng, ông Việt có nghĩa vụ thực hiện thủ tục hoàn công. Nếu thủ tục này chưa hoàn tất và cơ quan có thẩm quyền đình chỉ hoạt động do tòa nhà chưa lắp đặt đầy đủ hệ thống phòng cháy chữa cháy, hai bên sẽ bàn phương án giải quyết tốt nhất cho bên thuê. Hợp đồng cũng quy định bên muốn chấm dứt trước thời hạn phải thông báo bằng văn bản trước ba tháng.
Tại tòa, nguyên đơn cho biết đã trả khoảng 2,3 tỷ đồng tiền thuê đến hết tháng 5/2024 rồi ngừng thanh toán do kinh doanh thua lỗ. Công ty đồng thời cho rằng ông Việt không hoàn tất thủ tục hoàn công vì công trình xây vượt tầng so với giấy phép, khiến họ không thể khai thác toàn bộ diện tích và bị thiệt hại.
Nguyên đơn trình bày sau khi ký hợp đồng mới biết ông Việt được tặng cho căn nhà, trong khi cha ông là người đứng tên trên giấy phép xây dựng.
Cho rằng chủ nhà vi phạm nghĩa vụ hợp đồng và quy định về kinh doanh dịch vụ bất động sản, công ty yêu cầu tòa tuyên hợp đồng vô hiệu, buộc ông Việt hoàn trả tiền thuê đã nhận, tiền cọc, tiền lương đã trả cho nhân viên, hơn 3 tỷ đồng doanh thu ước tính từ hoạt động kinh doanh phòng ở và hơn 800 triệu đồng chi phí đầu tư vào căn nhà.
Theo công ty, sau khi hai bên phát sinh tranh chấp, họ đã đề nghị hai người thuê lại một phần căn nhà dừng thực hiện hợp đồng. Do đó, nguyên đơn còn yêu cầu chủ nhà bồi thường khoản tiền cọc hơn 200 triệu đồng và tiền phạt vi phạm phải trả cho hai người này. Tổng số tiền công ty yêu cầu được hoàn trả và bồi thường hơn 8,9 tỷ đồng.
Chủ nhà phản tố, yêu cầu trả tiền thuê còn thiếu
Ông Việt không đồng ý với các yêu cầu trên và phản tố, đề nghị chấm dứt hợp đồng, buộc công ty trả tiền thuê còn thiếu đến tháng 7/2026, lãi chậm trả cùng các khoản thuế phát sinh mà ông phải nộp thay.
Theo bị đơn, công ty ngừng trả tiền từ tháng 6/2024 nhưng không bàn giao nhà. Đến tháng 7/2026, sau hơn hai năm không nhận được tiền thuê, ông mới thu hồi căn nhà với sự chứng kiến của tổ dân phố và thừa phát lại.
Ông Việt cho biết trước khi ký hợp đồng đã cung cấp giấy tờ sở hữu, giấy phép xây dựng và thông tin căn nhà đang làm thủ tục hoàn công. Hai bên cũng đã dự liệu trường hợp công trình chưa hoàn công và bị đình chỉ hoạt động để cùng bàn phương án xử lý, song ông không nhận được văn bản nào của công ty về việc tạm dừng hợp đồng.
Bị đơn cho rằng hoàn công là thủ tục hành chính, không phải điều kiện khiến hợp đồng vô hiệu. Công ty còn bị cho là tự ý cho bên thứ ba thuê lại nhà và sửa chữa nhiều hạng mục mà không được chủ nhà đồng ý.
Công ty phải trả 5,6 tỷ đồng
Sau khi xem xét hồ sơ và nghị án, HĐXX bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của công ty, chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Việt, buộc nguyên đơn thanh toán cho chủ nhà tổng cộng 5,6 tỷ đồng. Công ty cũng phải bồi thường hơn 300 triệu đồng tiền cọc và phạt vi phạm cho hai người từng thuê lại một phần căn nhà.
Theo HĐXX, khi ký hợp đồng, bên thuê đã trực tiếp xem hiện trạng, biết công trình xây dựng sai phép và từng bị xử phạt hành chính. Việc bên cho thuê không thực hiện một số nghĩa vụ trong hợp đồng không phải là hành vi vi phạm điều cấm của pháp luật để làm căn cứ tuyên hợp đồng vô hiệu.
Tòa không chấp nhận các khoản nguyên đơn yêu cầu hoàn trả về tiền thuê, chi phí đầu tư, tiền lương và doanh thu ước tính do không có đủ tài liệu chứng minh. Công ty cũng không chứng minh được bị đơn vi phạm điều cấm của pháp luật.
Đối với yêu cầu phản tố, HĐXX buộc công ty thanh toán tiền thuê còn thiếu đến tháng 7/2026, lãi chậm trả và các khoản thuế phát sinh từ hợp đồng thuê nhà.
Hải Duyên