Ngôi làng được quy hoạch dựa theo đồ hình bát quái nên dân du lịch hay gọi "làng bát quái" Tân Hà - Ảnh: M.V.
Du khách lần đầu tìm về làng Tân Hà (Bảo Lộc, Lâm Đồng) hay bị lạc.
Không phải vì đường xa. Từ quốc lộ 20 rẽ vào, con đường thẳng tắp dẫn lên đồi, ngọn tháp nhà thờ ló ra sau mấy hàng cây. Vừa qua một ngã rẽ, đi thêm một đoạn, trước mặt lại là vòng đường tròn ôm lấy nhà thờ, với những lối mở ra các hướng chẳng khác gì nhau.
Cảm giác ấy vừa bối rối vừa thú vị. Buổi sáng ở đây an yên lạ. Sương còn đọng trên mái nhà thấp, tiếng chuông nhà thờ ngân xa, vài người già đạp xe chậm quanh vòng xoay.
Phải đến khi xem ảnh chụp, du khách mới biết mình vừa loanh quanh trong một... trận đồ bát quái. Nhìn từ trên cao, những đường nét thiết kế theo đồ hình bát quái hiện ra rất rõ, dân du lịch vì thế đặt luôn tên "làng bát quái" Tân Hà.
Các cổng nhà thờ Tân Hà nối với các trục đường chính trong làng - Ảnh: M.V.
Làng Tân Hà nay thuộc phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng (trước là phường Lộc Tiến, TP Bảo Lộc). Cuối năm 1954, khoảng 100 giáo dân từ miền Bắc, phần đông gốc Hà Nội, vào vùng đất B'Lao lập nghiệp. Họ đặt tên làng là Tân Hà, tức "Hà Nội mới".
B'Lao khi ấy còn rừng rậm, mưa dầm, đường lầy. Vậy mà chỉ vài tháng sau, ngôi nhà nguyện bằng tranh tre đầu tiên đã dựng xong, kịp cho lễ Giáng sinh năm 1954.
Năm 1955, dân làng chọn khoảnh đất cao và thoáng nhất để xây nhà thờ. Những năm sau, người từ Thái Bình, Bắc Ninh, Thanh Hóa tiếp tục tìm đến.
Du khách và người dân bản địa có thể sử dụng không gian bên ngoài nhà thờ như công viên - Ảnh: PHAN HUY
Ý tưởng quy hoạch đến từ linh mục người Pháp Patrice Gagné, cha xứ Tân Hà những ngày đầu lập làng. Kiến trúc sư Nguyễn Văn Trọng vẽ đồ án lấy nhà thờ đặt ở tâm, tám trục đường lớn tỏa đều ra xung quanh, đan với các nhánh nhỏ hình xương cá.
Nhà dân, trường học xếp lớp bên ngoài, thành hình đồ âm dương bát quái hiếm thấy ở Tây Nguyên.
Ông Nguyễn Văn Dũng, người làng Tân Hà, kể nhà thờ nằm ở chỗ cao nhất, các ô đất thấp dần ra vòng ngoài dành để ở và sản xuất. Đường chính tỏa tám hướng, đường nhánh chằng chịt như mạng nhện, khách lạ lạc đường là chuyện thường.
Theo ông, nhà cửa mỗi năm một nhiều nhưng dáng làng vẫn giữ được vì "người dân luôn chú trọng việc đảm bảo cảnh quan", xây dựng đúng quy định.
Đường sá trong làng nhiều năm vẫn giữ được nét chỉn chu - Ảnh: M.V.
Làng nằm ở độ cao khoảng 840m (so với mực nước biển), hiện có khoảng 1.500 hộ với hơn 6.000 nhân khẩu, sống chủ yếu bằng nông nghiệp và buôn bán nhiều ngành nghề. Các trục đường chính rộng 10m, mặt nhựa 6 - 8m, nối liền giao thông khu vực.
Sau 70 năm, đường sá và khu dân cư vẫn đáp ứng được nhu cầu phát triển của địa phương.
Bên trong nhà nguyện chính của nhà thờ Tân Hà - Ảnh: M.V.
Điểm đến đáng lưu tâm trên cung đường TP.HCM - Đà Lạt
Với người mê du lịch Lâm Đồng qua tuyến quốc lộ 20, Tân Hà là một điểm dừng khác hẳn trên cung Bảo Lộc, thường được nhắc đến với đồi chè và thác nước.
Cách đi hợp nhất là đi chậm. Gửi xe, đi bộ một vòng quanh khuôn viên nhà thờ, nơi có tám cổng mở ra tám hướng, rồi thử chọn một lối bất kỳ mà đi.
Cách thiết kế, quy hoạch không gian ngôi làng gợi người ta nhớ về cách những người Hà Nội những năm 1954 đã nương tựa cùng nhau giữa miền đất lạ.
Cô gái Lâm Đồng tốt nghiệp thạc sĩ Harvard đạt điểm tuyệt đối chọn về lại Việt NamCô gái Lâm Đồng Nguyễn Đỗ Thu Phương tốt nghiệp thạc sĩ Trường Y Harvard với điểm tuyệt đối 4.0/4.0. Cô có cơ hội ở lại Trường Y Harvard, nhưng chọn trở về Việt Nam.