Nhiều người đặt câu hỏi, trường hợp dùng xe cá nhân đưa người đi cấp cứu phải vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ... để rút ngắn thời gian đến bệnh viện, nếu bị camera ghi nhận vi phạm, tài xế có được miễn xử phạt nguội hay không?
Câu chuyện xảy ra tối 22/9 tại Hà Nội khi thầy giáo dạy lái xe Bùi Ngọc Đạt khi đưa một nữ học viên đi cấp cứu tại bệnh viện đã phải vượt đèn đỏ đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của nhiều tài xế.
Bên cạnh sự thông cảm với tài xế trong tình huống khẩn cấp, không ít người bày tỏ băn khoăn với những trường hợp tương tự, khi lái xe cá nhân đưa người đi cấp cứu nhưng trót vi phạm giao thông liệu có bị hệ thống camera ghi nhận và gửi thông báo phạt nguội?
Vượt đèn đỏ đưa người đi cấp cứu có thể được xem xét là tình thế cấp thiết
Thông tin về vấn đề này, đại diện Cục CSGT cho biết đã tiếp nhận nhiều thắc mắc của người dân về việc nhận thông báo phạt nguội khi vi phạm giao thông trong quá trình đưa người thân đi cấp cứu bằng xe cá nhân.
Theo Cục CSGT, nếu đúng như phản ánh, hành vi vi phạm có thể được xem xét trong tình thế cấp thiết.
Pháp luật cũng quy định không xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi được thực hiện trong tình thế cấp thiết. Nội dung này được quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Cụ thể, tại khoản 11 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định, tình thế cấp thiết là trường hợp cá nhân, tổ chức muốn tránh một nguy cơ đang thực tế đe dọa đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức hoặc quyền, lợi ích chính đáng của mình, của người khác mà không còn cách nào khác ngoài việc phải gây ra một thiệt hại nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn ngừa.
Cục CSGT dẫn ví dụ, khi đưa người đi cấp cứu, nếu người điều khiển phương tiện buộc phải vượt đèn đỏ, đi vào làn dừng xe khẩn cấp hoặc thực hiện hành vi vi phạm khác để rút ngắn thời gian đưa bệnh nhân tới bệnh viện thì có thể được xem xét là tình thế cấp thiết.
(Tài xế chấp nhận vượt đèn đỏ để đưa một nữ học viên lái xe đến bệnh viện kịp thời. Nguồn video: Bùi Ngọc Đạt)
Điều này cũng áp dụng trong trường hợp một phương tiện đang dừng chờ đèn đỏ nhưng phía sau xuất hiện xe ưu tiên như xe cứu thương, xe chữa cháy.
Nếu đường chật, người lái có thể phải vượt qua vạch dừng rồi di chuyển sát vào lề phải để nhường đường cho xe ưu tiên. Theo Cục CSGT, trường hợp này cũng có thể được xem xét là tình thế cấp thiết và tài xế sẽ không bị phạt.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa cứ khai lý do cấp cứu là đương nhiên được miễn phạt. Cơ quan chức năng vẫn phải tiếp nhận, xác minh và đánh giá cụ thể hoàn cảnh, mức độ nguy hiểm cũng như sự cần thiết của hành vi vi phạm.
Nhận phạt nguội khi đưa người đi cấp cứu, cần làm gì để 'thoát án'?
Theo hướng dẫn của Cục CSGT, nếu nhận được thông báo “phạt nguội” nhưng cho rằng hành vi vi phạm xảy ra trong tình thế cấp thiết, người dân cần mang giấy tờ liên quan đến bản thân và phương tiện tới cơ quan CSGT có địa chỉ ghi trong thông báo. Các giấy tờ này có thể là bản vật lý hoặc được xuất trình dưới dạng điện tử thông qua VNeID, VNeTraffic...
Quan trọng hơn, người vi phạm cần chuẩn bị tài liệu chứng minh tình huống cấp cứu thực sự xảy ra, chẳng hạn hình ảnh, video từ camera hành trình, hình ảnh, giấy xác nhận của bệnh viện, hồ sơ khám chữa bệnh hoặc các chứng từ liên quan. Những tài liệu này giúp cơ quan chức năng có thêm cơ sở để xác minh hoàn cảnh dẫn đến các hành vi vi phạm.
Sau khi tiếp nhận, lực lượng CSGT sẽ xác minh, làm rõ vụ việc. Nếu xác định hành vi vi phạm thực sự được thực hiện trong tình thế cấp thiết thì người điều khiển phương tiện không bị xử phạt theo quy định.
Theo các chuyên gia về pháp lý, quy định này rất nhân văn, tạo ra cơ chế xử lý cho những tình huống đặc biệt, khi người lái buộc phải lựa chọn giữa việc tuân thủ một quy tắc giao thông và nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người khác.
Tuy nhiên, "tình thế cấp thiết” không phải là một ngoại lệ để tài xế tùy ý vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ hay bỏ qua các quy tắc an toàn cơ bản, gây nguy hiểm trên đường.
Dù trong trường hợp đưa người đi cấp cứu, song xe cá nhân hoàn toàn không phải là xe ưu tiên theo luật định, do đó tài xế vẫn phải tuân thủ những nguyên tắc an toàn giao thông cơ bản. Đồng thời, việc có được miễn xử phạt (nếu có) hay không vẫn phải căn cứ vào tình huống thực tế và tài liệu chứng minh cụ thể, theo đúng quy định của pháp luật.
Bạn có góc nhìn nào về nội dung trên? Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận. Mời bạn đọc cộng tác, gửi tin bài về Báo VietNamNet theo email: [email protected]. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!
Tối 22/9 tại Hà Nội, câu chuyện thầy giáo dạy lái xe Bùi Ngọc Đạt vượt đèn đỏ để đưa một nữ học viên đi cấp cứu nhanh chóng thu hút sự quan tâm của đông đảo tài xế. Hình ảnh người lái chấp nhận vi phạm trong hoàn cảnh khẩn cấp khiến nhiều người đồng cảm, đồng thời đặt ra câu hỏi về nguy cơ bị camera ghi nhận và gửi thông báo phạt nguội. Đặc biệt, không ít tài xế băn khoăn liệu người sử dụng xe cá nhân đưa người thân đến bệnh viện có được xem xét miễn xử phạt hay không.
Trao đổi về vấn đề này, đại diện Cục CSGT cho biết cơ quan chức năng đã tiếp nhận nhiều thắc mắc liên quan đến việc vi phạm giao thông trong quá trình đưa người đi cấp cứu bằng phương tiện cá nhân. Theo Cục CSGT, nếu sự việc đúng như phản ánh, hành vi vi phạm có thể được xem xét trong tình thế cấp thiết theo quy định pháp luật. Luật Xử lý vi phạm hành chính cũng nêu rõ những hành vi được thực hiện trong tình thế cấp thiết sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính.
Khoản 11 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính xác định tình thế cấp thiết là trường hợp cá nhân hoặc tổ chức phải gây ra thiệt hại nhỏ hơn để ngăn chặn một nguy cơ thực tế đang đe dọa lợi ích hợp pháp. Nguy cơ đó có thể ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức, bản thân người thực hiện hoặc quyền, lợi ích chính đáng của người khác. Điều kiện quan trọng là người thực hiện không còn cách nào khác để ngăn chặn thiệt hại lớn hơn đang có khả năng xảy ra.
Cục CSGT dẫn ví dụ, người điều khiển phương tiện đưa bệnh nhân đi cấp cứu có thể buộc phải vượt đèn đỏ, đi vào làn dừng xe khẩn cấp hoặc thực hiện hành vi vi phạm khác để rút ngắn thời gian đến bệnh viện. Trong hoàn cảnh đó, hành vi có thể được xem xét là lựa chọn cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng người bệnh, thay vì cố tình coi thường quy tắc giao thông. Tuy nhiên, việc xem xét vẫn phải dựa trên tình huống thực tế, không thể chỉ căn cứ vào lời trình bày của tài xế sau khi bị ghi nhận vi phạm.
Quy định tương tự cũng có thể được áp dụng khi một phương tiện đang dừng chờ đèn đỏ nhưng phía sau xuất hiện xe ưu tiên như xe cứu thương hoặc xe chữa cháy. Nếu mặt đường chật, người lái có thể phải vượt qua vạch dừng rồi di chuyển sát lề phải để tạo khoảng trống cho xe ưu tiên đi qua. Theo Cục CSGT, trường hợp này cũng có thể được xem xét là tình thế cấp thiết và tài xế có khả năng không bị xử phạt.
Dẫu vậy, việc nói rằng đang đưa người đi cấp cứu không đồng nghĩa tài xế đương nhiên được miễn mọi lỗi giao thông đã bị camera ghi nhận. Cơ quan chức năng vẫn phải tiếp nhận thông tin, xác minh hoàn cảnh, đánh giá mức độ nguy hiểm và xác định hành vi vi phạm có thực sự cần thiết hay không. Những yếu tố như tình trạng bệnh nhân, khoảng thời gian cấp cứu, tuyến đường, cách xử lý của người lái và mức độ an toàn khi vi phạm đều có thể được xem xét.
Nếu nhận thông báo phạt nguội nhưng cho rằng mình vi phạm trong tình thế cấp thiết, người dân cần mang giấy tờ liên quan đến bản thân và phương tiện đến cơ quan CSGT có địa chỉ ghi trong thông báo. Giấy tờ có thể là bản giấy hoặc được xuất trình dưới dạng điện tử thông qua VNeID, VNeTraffic cùng những phương thức phù hợp khác. Quan trọng hơn, người vi phạm nên chuẩn bị các tài liệu chứng minh tình huống cấp cứu thực sự xảy ra, thay vì chỉ trình bày bằng lời nói.
Các tài liệu hữu ích có thể gồm hình ảnh, video từ camera hành trình, hình ảnh tại bệnh viện, giấy xác nhận của cơ sở y tế, hồ sơ khám chữa bệnh hoặc chứng từ liên quan. Những bằng chứng này giúp lực lượng chức năng đối chiếu thời gian, lộ trình và hoàn cảnh phát sinh hành vi vi phạm. Sau quá trình xác minh, nếu xác định hành vi thực sự xuất phát từ tình thế cấp thiết, người điều khiển phương tiện sẽ không bị xử phạt theo quy định, theo thông tin VietnamNet dẫn từ Cục CSGT.
Các chuyên gia pháp lý đánh giá cơ chế này thể hiện tính nhân văn, vì tạo ra phương án xử lý cho những thời điểm người lái phải lựa chọn giữa tuân thủ tuyệt đối quy tắc và nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe người khác. Tuy nhiên, tình thế cấp thiết không phải tấm vé cho phép tài xế tùy ý vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ hoặc bỏ qua các nguyên tắc an toàn cơ bản. Xe cá nhân đưa người đi cấp cứu cũng không phải xe ưu tiên theo luật định, nên người lái vẫn phải kiểm soát tốc độ, quan sát kỹ và hạn chế nguy hiểm cho những người cùng tham gia giao thông.
