Trả lời:
Tăng huyết áp trong thai kỳ xảy ra khi huyết áp của mẹ bầu tăng từ 140/90 mmHg trở lên. Tình trạng này khởi phát trước tuần thai 20 được xếp vào nhóm tăng huyết áp mạn tính, tức là có thể bệnh đã tồn tại từ trước khi mang thai nhưng chưa được phát hiện.
Thai phụ tăng huyết áp có nguy cơ cao bị tiền sản giật, sản giật, băng huyết sau sinh, diễn tiến suy gan, thận hoặc bệnh tim mạch về sau. Thai nhi có thể chậm tăng trưởng hoặc tử vong trong tử cung, nhau bong non, sinh non.
Với chỉ số huyết áp đo tại nhà là 150/90 mmHg ở tuần thai 10, bạn nên khám thai tại cơ sở chuyên khoa để đo lại huyết áp chính xác, kết hợp xét nghiệm đánh giá chỉ số protein niệu, chức năng gan, thận, tiểu cầu... Bác sĩ cũng siêu âm kiểm tra toàn diện sự phát triển của thai nhi, chức năng bánh nhau, đặc biệt là lúc 11-14 tuần.
Theo hướng dẫn của các Hiệp hội Sản Phụ khoa quốc tế, phụ nữ mang thai tăng huyết áp mạn tính vẫn nên thực hiện sàng lọc tiền sản giật, nếu có nguy cơ cao cần sử dụng thuốc Aspirin liều thấp bắt đầu từ trước tuần thai 16 để dự phòng nguy cơ tiền sản giật.
Bạn cần tuân thủ khám thai theo lịch hẹn của bác sĩ. Mục tiêu quản lý thai kỳ là tập trung duy trì chỉ số huyết áp an toàn, kiểm tra protein niệu định kỳ và siêu âm theo dõi sát sức khỏe thai nhi nhằm phát hiện sớm biến chứng tiền sản giật.
Bạn cần theo dõi huyết áp tại nhà bằng cách đo hai lần mỗi ngày (sáng sau khi ngủ dậy và tối trước khi đi ngủ). Lưu ý nghỉ ngơi 5-10 phút trước khi đo, ngồi tựa lưng, không uống cà phê hay vận động mạnh trước đó, ghi lại nhật ký huyết áp để mang theo mỗi lần đi khám.
TS.BS Nguyễn Hoàng Long tư vấn cho một thai phụ. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Về lối sống, bạn nên ưu tiên chế độ ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn. Chia nhỏ bữa ăn theo nhu cầu, uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày, bổ sung đầy đủ canxi và khoáng chất cần thiết. Duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga nhằm kiểm soát cân nặng phù hợp. Tránh hút thuốc, uống rượu hoặc tự ý dùng thuốc mà không có sự đồng ý của bác sĩ.
Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường như đau đầu, rối loạn thị giác (nhìn mờ, hoa mắt), đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải, khó thở, đau ngực, phù mặt, tay hoặc chân, thai máy giảm, xuất huyết âm đạo, bạn nên đến ngay bệnh viện có chuyên khoa Sản - Sơ sinh - Tim mạch để được xử trí kịp thời, đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.
Nếu thai kỳ diễn tiến thuận lợi và không xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng, bác sĩ thường lên kế hoạch sinh cho thai phụ vào khoảng tuần 39, giúp giảm nguy cơ cho mẹ, thai nhi. Đây cũng là thời điểm đủ tháng, thai nhi đã phát triển hoàn thiện, đặc biệt là phổi, có thể thích nghi tốt với môi trường bên ngoài mà không cần chăm sóc đặc biệt.
Hậu sản, bạn nên tiếp tục theo dõi huyết áp tại nhà, kết hợp khám tim mạch định kỳ để phòng ngừa các biến chứng của tăng huyết áp hoặc sản giật. Nếu tình trạng tăng huyết áp vẫn tiếp diễn kéo dài 6-12 tuần sau sinh, bạn cần được khám và điều trị tăng huyết áp mạn tính định kỳ.
TS.BS Nguyễn Hoàng Long
Đơn vị Y học bào thai
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7