Những thói quen ăn uống có thể làm tăng huyết áp

Tăng huyết áp là bệnh lý mạn tính xảy ra khi áp lực máu tác động lên thành động mạch tăng cao kéo dài. Giai đoạn đầu, bệnh thường tiến triển âm thầm, hầu như không có dấu hiệu nhận biết rõ, chỉ phát hiện khi khám sức khỏe. Nếu không được kiểm soát tốt, áp lực máu cao liên tục sẽ làm tổn thương hệ thống mạch máu và các cơ quan đích, dẫn đến nhiều biến chứng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận mạn tính hay suy giảm thị lực.

Bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Hiền, Khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM, cho biết trong điều trị và phòng ngừa tăng huyết áp, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng. Dưới đây là những thói quen ăn uống mà nhiều người thường mắc làm tăng nguy cơ cao huyết áp.

Ăn thực phẩm chế biến sẵn chứa muối

Cắt giảm lượng muối khi nêm nếm là điều cần thiết nhưng chưa đủ nếu khẩu phần ăn vẫn chứa nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Các loại thịt nguội, xúc xích, thực phẩm đóng hộp, đồ ăn nhanh hay gia vị công nghiệp thường chứa lượng natri ẩn lớn để bảo quản và tăng hương vị. Natri dư thừa làm giữ nước trong lòng mạch, tăng thể tích tuần hoàn và tạo áp lực liên tục lên thành động mạch.

Tiêu thụ nhiều đường bổ sung và đồ uống có đường

Đường bổ sung trong nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo, chè... có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tim mạch và huyết áp. Quá trình chuyển hóa lượng đường bổ sung lớn kích thích phản ứng viêm, co thắt mạch máu và tăng khả năng giữ natri ở thận, khiến đường huyết và huyết áp khó duy trì ở mức an toàn.

Bỏ qua các khoáng chất hỗ trợ giãn mạch

Nhiều người bị tăng huyết áp chỉ chú trọng việc kiêng khem mà bỏ qua việc bổ sung các khoáng chất như kali, magie, canxi... giúp thư giãn thành mạch. Trong đó, kali hỗ trợ tăng cường đào thải natri qua đường tiểu và giảm áp lực lên thành mạch. Thiếu rau xanh, trái cây tươi, các loại hạt và đậu khiến cơ thể mất đi cơ chế tự điều hòa huyết áp.

Khẩu phần ăn thiếu chất xơ

Chất xơ hòa tan từ rau củ, yến mạch và các loại đậu đóng vai trò làm chậm quá trình hấp thu đường và cholesterol tại đường tiêu hóa, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm áp lực co bóp cho tim. Thói quen ăn ít rau, tiêu thụ chủ yếu tinh bột tinh chế ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.

Sử dụng đồ uống có cồn và caffeine đậm đặc

Rượu, bia kích thích hệ thần kinh giao cảm, gây co mạch và giảm hiệu quả của các loại thuốc hạ huyết áp. Bên cạnh đó, sử dụng cà phê quá đậm đặc hoặc nước tăng lực chứa hàm lượng caffeine cao có thể kích thích tuyến thượng thận tiết ra hormone làm tăng huyết áp tạm thời.

Kiêng hoàn toàn chất béo hoặc chọn sai loại chất béo

Theo bác sĩ Hiền, cắt giảm toàn bộ chất béo ra khỏi khẩu phần ăn là chưa hợp lý. Người bệnh cần hạn chế chất béo bão hòa từ mỡ động vật và chất béo chuyển hóa trong đồ chiên rán. Ngược lại, cơ thể vẫn cần các chất béo không bão hòa từ cá béo, dầu ô liu, quả bơ và các loại hạt để duy trì độ đàn hồi của thành mạch.

Để kiểm soát huyết áp hiệu quả, bên cạnh dinh dưỡng, người bệnh cần vận động phù hợp và dùng thuốc theo chỉ định. Người tăng huyết áp hoặc có bệnh lý đi kèm nên tham khảo bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Người bệnh có thể bổ sung các dưỡng chất sinh học chiết xuất tự nhiên như policosanol, men gạo đỏ, giảo cổ lam, chiết xuất quả táo và alpha lipoic acid. Các hoạt chất này hỗ trợ điều hòa mỡ máu, giảm cholesterol xấu và tăng cholesterol tốt, từ đó góp phần kiểm soát huyết áp.

Bùi Đức