Trả lời:
Cơn gò sinh lý (cơn gò Braxton Hicks) là hiện tượng cơ tử cung tự co thắt không liên tục, thường xảy ra trong ba tháng cuối thai kỳ để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ tương lai. Ở một số thai phụ, tình trạng này xuất hiện sớm hơn từ ba tháng giữa thai kỳ. Đây là phản ứng bình thường, không làm mở cổ tử cung, không có nghĩa chuyển dạ thật.
Yếu tố nguy cơ dẫn đến cơn co sinh lý gồm mẹ bầu thiếu nước, vận động quá sức, đứng nhiều hoặc bàng quang căng đầy. Ngoài ra, thai nhi cử động mạnh, sự chèn ép vào vùng bụng hoặc quan hệ tình dục trong thai kỳ cũng có thể kích thích tử cung gò cứng.
Thai phụ thường cảm thấy vùng bụng cứng lại hoặc thắt chặt trong 20-60 giây, gây khó chịu nhẹ thay vì cảm giác đau đớn dữ dội. Những cơn gò này không tăng dần về cường độ, tần suất, thời gian và không theo bất kỳ chu kỳ nào. Khi bạn nghỉ ngơi, thay đổi tư thế, đi lại nhẹ nhàng hoặc uống đủ nước, triệu chứng sẽ giảm dần rồi tự biến mất. Cơn gò sinh lý thường trở nên rõ rệt hơn vào buổi chiều hoặc tối, đặc biệt là giai đoạn cuối thai kỳ.
Khác với cơn gò sinh lý thông thường, chuyển dạ sinh non xảy ra trước tuần thai 37, có nguy cơ khiến cổ tử cung xóa mở. Dấu hiệu cảnh báo bao gồm các cơn co thắt xuất hiện đều đặn với chu kỳ ngày càng ngắn lại, cường độ mạnh dần gây đau đớn dữ dội, thường bắt đầu từ thắt lưng rồi lan ra bụng trước, có thể kèm theo dịch hoặc máu âm đạo. Cơn gò sinh non thường kéo dài 30-70 giây liên tục, không giảm dù mẹ bầu nằm nghỉ, đổi tư thế hay bổ sung đủ nước.
Bạn nên theo dõi cơn gò tử cung bằng "quy tắc 5-1-1", tức là các cơn co thắt cách nhau 5 phút một lần, mỗi cơn kéo dài một phút. Nếu tình trạng này diễn ra liên tục trong một giờ thì bạn hãy đi khám ngay.
Một số mẹ bầu mang thai lần đầu khó phân biệt chính xác giữa cơn gò sinh lý và chuyển dạ sinh non. Do đó, khi vừa xuất hiện cơn gò, bạn nên đi vệ sinh để làm trống bàng quang, uống một ly nước và nằm nghỉ trong một giờ để theo dõi tần suất, thời gian, mức độ đau cùng triệu chứng kèm theo.
Mẹ bầu được đo cơn gò bằng hệ thống monitor sản khoa (CTG điện toán). Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bạn nên khám chuyên khoa để xác định chính xác là cơn gò sinh lý hay chuyển dạ sinh non. Tùy trường hợp, bác sĩ siêu âm đo chiều dài cổ tử cung, kiểm tra độ xóa mở của tử cung hoặc ứng dụng hệ thống monitor sản khoa (CTG điện toán) tích hợp thuật toán thông minh, tự động phân tích dữ liệu tim thai và cơn co tử cung, giúp phát hiện sớm bất thường.
Tuần 24 là giai đoạn thai nhi chưa đủ tháng. Nếu bạn nhận thấy các cơn gò đi kèm dấu hiệu rỉ dịch, xuất huyết âm đạo, đau quặn bụng dưới, đau lưng hoặc vùng chậu, hãy đến ngay bệnh viện có sự phối hợp đa chuyên khoa Sản, Hồi sức Sơ sinh... để được xử trí kịp thời, hạn chế nguy cơ cho mẹ và bé.
ThS.BS Nguyễn Phương Thảo
Đơn vị Y học bào thai
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7