ThS.BS Lê Thị Hồng Thắm, Đơn vị Hô hấp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết đau ngực khi hít sâu thường là cảm giác đau nhói như kim châm hoặc khu trú ở một vùng của lồng ngực. Cơn đau có thể rõ hơn khi hít vào sâu, ho, hắt hơi hoặc khi thay đổi tư thế.
Trong bệnh lý hô hấp, kiểu đau này thường liên quan đến màng phổi - lớp màng bao quanh phổi, có nhiều thụ thể cảm nhận đau. Khi màng phổi bị viêm hoặc kích thích, chuyển động của lồng ngực khi hít vào có thể làm cơn đau tăng lên. Dưới đây là một số bệnh lý hô hấp có thể gây đau ngực khi hít sâu.
Viêm phổi
Viêm phổi có thể gây đau ngực, nhất là khi vùng viêm nằm gần màng phổi. Người bệnh thường ho, sốt, khạc đờm, mệt mỏi và khó thở. Cơn đau có thể tăng khi hít sâu, ho khi thay đổi tư thế.
Ở người lớn tuổi, người mắc bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, viêm phổi đôi khi có biểu hiện không điển hình, không nhất thiết sốt cao. Khi nghi ngờ bệnh, bác sĩ có thể khám phổi, chỉ định chụp X-quang ngực, CT ngực và các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho người bệnh.
Viêm màng phổi
Viêm màng phổi là nguyên nhân điển hình gây đau ngực tăng khi hít sâu. Người bệnh thường đau nhói, khu trú một bên ngực, đau rõ hơn khi hít vào, ho hoặc hắt hơi.
Bệnh có thể do nhiễm trùng hoặc liên quan đến nhiều bệnh lý khác. Nếu xuất hiện dịch trong khoang màng phổi, người bệnh có thể bị tràn dịch màng phổi. Dịch ít đôi khi chỉ gây đau ngực, trong khi dịch nhiều có thể gây nặng ngực, khó thở. Chụp X-quang, CT phổi hoặc siêu âm màng phổi giúp đánh giá lượng dịch và hỗ trợ tìm nguyên nhân.
Tràn khí màng phổi
Tràn khí màng phổi xảy ra khi không khí lọt vào khoang màng phổi, khiến phổi xẹp một phần hoặc hoàn toàn. Người bệnh thường đau ngực đột ngột, thường ở một bên, kèm khó thở và đau tăng khi hít sâu. Tình trạng này có thể xảy ra tự phát, thường gặp ở một số người trẻ, gầy hoặc liên quan đến bệnh phổi, chấn thương, thủ thuật y tế. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc lượng khí, ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, tuần hoàn.
Bác sĩ chuyên khoa Hô hấp đang tư vấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Thuyên tắc phổi
Thuyên tắc phổi xảy ra khi cục máu đông, thường hình thành ở tĩnh mạch sâu của chân hoặc vùng chậu, di chuyển lên làm tắc động mạch phổi. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng.
Người bệnh có thể đau ngực đột ngột, tăng khi hít sâu kèm khó thở, thở nhanh, tim đập nhanh, chóng mặt hoặc ngất. Một số trường hợp ho ra máu, suy tuần hoàn diễn biến nhanh gây nguy hiểm tính mạng. Nguy cơ cao hơn ở người từng bị huyết khối, mới phẫu thuật, bất động kéo dài hoặc có các yếu tố nguy cơ hình thành cục máu đông.
Ung thư phổi
Ung thư phổi có thể gây đau ngực khi khối u xâm lấn màng phổi hoặc thành ngực. Tuy nhiên, đau tăng khi hít sâu không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh.
Người bệnh có thể kèm ho kéo dài, ho ra máu, khàn tiếng, khó thở, đau ngực dai dẳng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi. Người hút thuốc lá lâu năm hoặc có yếu tố nguy cơ ung thư phổi nếu xuất hiện triệu chứng hô hấp kéo dài, thay đổi bất thường nên đi khám để được đánh giá.
Ngoài bệnh lý hô hấp, đau ngực khi hít sâu có thể do căng cơ liên sườn hoặc viêm sụn sườn, thường liên quan vận động, đau tăng khi ấn vào vùng tổn thương. Một số bệnh tim mạch hoặc trào ngược dạ dày thực quản cũng có thể gây đau ngực. Do đó, người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa vào vị trí hoặc tính chất cơn đau.
Bác sĩ Thắm khuyến cáo, người bị đau ngực có thể kèm ho, sốt, khạc đờm, khò khè, khó thở hay sụt cân không rõ nguyên nhân nên khám chuyên khoa Hô hấp. Bác sĩ sẽ đánh giá vị trí, tính chất, thời điểm xuất hiện cơn đau, triệu chứng đi kèm, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ. Tùy trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định chụp X-quang ngực, siêu âm màng phổi, chụp cắt lớp vi tính ngực, xét nghiệm máu hoặc thăm dò cần thiết khác để xác định nguyên nhân.
Người bệnh không nên tự dùng kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc thuốc điều trị hô hấp khi chưa xác định nguyên nhân. Trường hợp đau ngực xuất hiện đột ngột, dữ dội hoặc nhanh chóng tăng lên, kèm khó thở, thở nhanh, tím tái, vã mồ hôi, chóng mặt, ngất, tim đập nhanh, ho ra máu, người bệnh cần đến bệnh viện ngay.
Trịnh Mai
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp