Không chỉ giúp tỉnh táo, cà phê còn chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, trong đó có caffeine và polyphenol. Các nghiên cứu cho thấy thức uống này có thể tác động đến nhiều chức năng của cơ thể, từ chuyển hóa, tiêu hóa đến sức khỏe tim mạch và gan.
Mối liên hệ với tuổi thọ
Nhiều nghiên cứu quan sát ghi nhận người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn nhóm không uống. Mối liên hệ này xuất hiện ở cả cà phê có caffeine và loại đã khử caffeine, cho thấy lợi ích tiềm năng không chỉ đến từ caffeine.
Nghiên cứu của Đại học Y khoa Thiên Tân (Trung Quốc), công bố trên tạp chí BMC Medicine năm 2022, phân tích khoảng 498.150 người 37-73 tuổi thuộc UK Biobank, cơ sở dữ liệu sức khỏe quy mô lớn tại Anh. Sau thời gian theo dõi trung bình 12,1 năm, nhóm uống khoảng một tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ tử vong thấp nhất. Riêng nhóm uống dưới 1-2 tách mỗi ngày có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn khoảng 9% so với người không uống cà phê.
Hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột
Cà phê chứa polyphenol và các hợp chất thực vật có thể ảnh hưởng đến thành phần vi khuẩn trong đường ruột. Theo Verywell Health, uống cà phê có thể liên quan đến sự gia tăng lawsonibacter - một loại vi khuẩn đường ruột có khả năng chuyển hóa axit quinic thành các hợp chất có lợi. Polyphenol trong cà phê cũng có thể thúc đẩy sự phát triển của một số vi khuẩn có lợi, hỗ trợ tiêu hóa và hoạt động của đường ruột.
Cà phê còn kích thích nhu động ruột, khiến một số người đi tiêu sau khi uống. Tuy nhiên, phản ứng này khác nhau tùy cơ địa, không phải ai cũng gặp.
Cà phê chứa caffeine giúp tăng tỉnh tảo. Ảnh minh họa: Bảo Bảo
Tăng tỉnh táo, cải thiện tâm trạng
Caffeine kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp giảm cảm giác buồn ngủ và tăng sự tỉnh táo. Hợp chất này tác động lên các thụ thể adenosine trong não, qua đó hạn chế tín hiệu gây buồn ngủ. Tuy nhiên, uống quá nhiều caffeine có thể gây bồn chồn, lo lắng, tim đập nhanh và ảnh hưởng giấc ngủ, từ đó tác động ngược đến tâm trạng.
Hỗ trợ chuyển hóa năng lượng
Theo Healthline, caffeine có khả năng kích thích sinh nhiệt, tăng tiêu hao năng lượng trong thời gian ngắn và thúc đẩy quá trình phân giải chất béo. Cà phê không đường, ít sữa có lượng calo thấp hơn những thức uống pha thêm nhiều đường, kem hoặc siro. Vì vậy, cách pha chế cũng ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng của thức uống.
Giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính
Polyphenol, acid chlorogenic và các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể tác động đến độ nhạy insulin, chuyển hóa glucose và phản ứng viêm. Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận người uống cà phê có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 và một số bệnh gan thấp hơn. Tuy nhiên, mối liên hệ với bệnh thận mạn cần được đánh giá thận trọng hơn, chưa thể khẳng định cà phê có tác dụng phòng bệnh.
Dù vậy, cà phê không thay thế thuốc điều trị hay các biện pháp phòng bệnh. Nguy cơ mắc bệnh còn phụ thuộc vào chế độ ăn, vận động, cân nặng, di truyền và nhiều yếu tố khác.
Lượng tiêu thụ caffeine tối đa khoảng 400 mg mỗi ngày (tương đương 4 tách cà phê) có thể đem đến nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, khả năng dung nạp của mỗi người khác nhau và không phải ai cũng phù hợp với thức uống này. Người nhạy cảm với caffeine, bị trào ngược dạ dày thực quản, dễ mất ngủ hoặc hồi hộp nên hạn chế lượng uống. Nên ưu tiên cà phê ít đường, tránh uống vào cuối ngày và điều chỉnh lượng dùng theo khả năng dung nạp của cơ thể.
Bảo Bảo (Tổng hợp)