Vì sao mắt trẻ sơ sinh có lúc nhìn lệch?

Trong những tháng đầu đời, cha mẹ có thể nhận thấy hai mắt trẻ không luôn nhìn cùng một hướng, một bên mắt thỉnh thoảng hướng vào trong hoặc lệch ra ngoài. Hiện tượng này đôi khi là một phần của quá trình phát triển thị giác, nhưng cũng có thể là dấu hiệu bất thường nếu kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên.

Khả năng phối hợp hai mắt chưa hoàn thiện

Ở trẻ sơ sinh, hệ thống thị giác và khả năng điều khiển vận động mắt vẫn đang phát triển. Trong khoảng hai tháng đầu đời, hai mắt chưa phối hợp nhịp nhàng nên đôi khi có thể nhìn lệch vào trong hoặc hướng ra ngoài.

Theo Học viện Nhãn khoa Mỹ (AAO), hiện tượng mắt trẻ có vẻ không thẳng hàng trong những tháng đầu thường không đáng lo ngại. Khi khả năng kiểm soát vận động mắt cải thiện, trẻ dần biết tập trung và phối hợp hai mắt để nhìn theo vật thể.

Khoảng ba tháng tuổi, trẻ thường bắt đầu có khả năng tập trung và dõi theo đồ vật chuyển động bằng mắt. Nếu trẻ chưa duy trì được giao tiếp bằng mắt hoặc không nhìn theo vật thể ở giai đoạn này, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ.

Tình trạng mắt thỉnh thoảng nhìn lệch có thể gặp trong giai đoạn đầu đời, nhưng nếu một mắt liên tục hướng vào trong hoặc ra ngoài ở bất kỳ độ tuổi nào, trẻ cần được kiểm tra.

Cấu trúc khuôn mặt khiến mắt trông như bị lác

Một số trẻ có hiện tượng giả lác (pseudostrabismus), tức hai mắt thực tế vẫn nhìn cùng hướng nhưng bề ngoài tạo cảm giác bị lệch.

Nguyên nhân thường liên quan đến sống mũi thấp, rộng và các nếp da ở khóe mắt trong che một phần lòng trắng. Đặc điểm này khiến khoảng trắng giữa hai mắt trông hẹp hơn, tạo cảm giác mắt hướng vào trong, nhất là khi trẻ nhìn sang hai bên hoặc khi chụp ảnh.

Theo Hiệp hội Nhãn khoa Nhi khoa và Lác mắt Mỹ (AAPOS), mắt giả lác khá phổ biến ở trẻ nhỏ. Khi khuôn mặt phát triển, sống mũi cao hơn và các đặc điểm này thay đổi, biểu hiện mắt nhìn như bị lác có thể giảm dần.

Tuy nhiên, cha mẹ không thể tự phân biệt giả lác với lác thật chỉ bằng quan sát hoặc hình ảnh. Trẻ có dấu hiệu nghi ngờ cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra để xác định tình trạng.

Mắt lệch thường xuyên có thể là dấu hiệu lác thật

Lác mắt là tình trạng hai mắt không cùng hướng nhìn, có thể một mắt hướng vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Tình trạng này có thể xuất hiện liên tục hoặc từng lúc, một bên mắt bị ảnh hưởng hoặc luân phiên giữa hai mắt.

Theo AAPOS, mắt trẻ dưới khoảng 4-5 tháng tuổi đôi khi nhìn lệch nhẹ và không thường xuyên có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, nếu mắt liên tục lệch ở bất kỳ độ tuổi nào hoặc vẫn thường xuyên nhìn lệch sau 4 tháng tuổi, trẻ cần được khám chuyên khoa.

Cha mẹ nên chú ý một số biểu hiện như một mắt thường xuyên hướng vào trong hoặc ra ngoài, kể cả khi trẻ nhìn thẳng. Hai mắt không cùng hướng khi nhìn theo đồ vật hoặc khuôn mặt người đối diện. Trẻ khó duy trì giao tiếp bằng mắt hoặc không dõi theo vật thể chuyển động khi khoảng 3 tháng tuổi. Khi nhận thấy mắt trẻ nhìn lệch, cha mẹ nên đưa con đến bác sĩ nhãn khoa để kiểm tra, thay vì tự theo dõi kéo dài hoặc chờ trẻ lớn lên sẽ tự hết.

Bảo Bảo (Tổng hợp)