Biểu tình bạo lực tại Pháp
Bạo loạn đã nổ ra ở các thành phố trên khắp nước Pháp hôm 17/10 khi các cuộc biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao và dịch vụ công cộng xuống cấp vượt khỏi tầm kiểm soát, dẫn đến các vụ bạo lực tồi tệ nhất tại nước này trong nhiều thập niên. Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez cho biết, khoảng 550.000 người đã tham gia các cuộc biểu tình trên khắp nước Pháp.
Trong khi hàng trăm nghìn người biểu tình ôn hòa trên các đường phố ở hàng chục thành phố, các nhóm cực đoan bạo lực đã nhắm mục tiêu vào các tòa nhà công cộng, cướp phá các cửa hàng thời trang cao cấp và siêu thị, đồng thời tấn công xe cảnh sát và các sĩ quan cảnh sát. Tại Limoges, tòa thị chính bị đốt cháy; ở Marseille, những người biểu tình mặc đồ đen đã xông vào tòa thị chính và bôi bẩn tòa nhà bằng những hình vẽ graffiti; còn ở Lyon, những người biểu tình đã đốt cháy văn phòng du lịch của thành phố. Biểu tình làm gián đoạn giao thông công cộng, khiến hơn 10 tuyến tàu điện ngầm ở Paris tạm thời bị đình chỉ và một số nhà ga phải đóng cửa.
Phát biểu ý kiến trên truyền hình BFMTV của Pháp, lên án bạo lực xảy ra trong các cuộc biểu tình, Bộ trưởng Nunez cho biết, những kẻ phạm tội đã lợi dụng biểu tình để cướp phá các cửa hàng ở nhiều thành phố. Khoảng 400 vụ bắt giữ và 60 thành viên lực lượng an ninh bị thương liên quan các vụ đụng độ.
Theo truyền thông Pháp, các cuộc biểu tình quy tụ nông dân, nhà hoạt động vì khí hậu, công đoàn và sinh viên, phản đối tình trạng giá cả leo thang, lạm phát và an sinh xã hội suy yếu. Cuộc biểu tình cuối tuần còn được cho là nhằm hưởng ứng lời kêu gọi trên mạng xã hội về “hồi sinh” phong trào “Áo gile vàng” (năm 2018) phản đối bất công kinh tế, nhằm kết hợp với làn sóng biểu tình của học sinh, sinh viên và giáo viên kéo dài từ tháng 9, phản đối điều kiện trường học xuống cấp, tình trạng thiếu giáo viên và kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách của chính phủ.
Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu tuyên bố chính phủ sẽ không bị đe dọa bởi bạo lực. Nhấn mạnh bạo lực không có chỗ đứng trong xã hội, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội X rằng những kẻ phá hoại, tấn công các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp, cướp bóc các tòa thị chính sẽ bị trừng phạt.
Làn sóng phản đối lan rộng
Được cho là ảnh hưởng từ các cuộc biểu tình ở Pháp, một loạt nước châu Âu cũng đối mặt các cuộc biểu tình quy mô nhỏ hơn dịp cuối tuần qua. Hàng trăm người, chủ yếu là thanh niên, đã biểu tình ở Thủ đô Brussels của Bỉ. Các nhóm sinh viên phản đối chi phí giáo dục tăng và kế hoạch cải cách có thể khiến giáo dục đại học khó tiếp cận hơn. Một số nhóm biểu tình đụng độ với cảnh sát, buộc lực lượng an ninh phải sử dụng hơi cay và vòi phun nước ngăn chặn.
Tại Bồ Đào Nha, hàng chục nghìn người cũng tuần hành tại trung tâm Lisbon để phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao và cuộc khủng hoảng nhà ở ngày càng trầm trọng ở nước này. Những người biểu tình cho rằng, mức lương thấp không theo kịp giá nhà ở và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, khiến nhiều người phải chật vật kiếm sống. Giá nhà ở tại Bồ Đào Nha đã tăng gấp đôi so mức năm 2017, tạo gánh nặng lớn đối với khả năng chi trả của người dân.
Tại Italy, cuộc tuần hành phản đối chi phí sinh hoạt cao ở Milan đã biến thành bạo loạn, cảnh sát buộc phải sử dụng hơi cay, vòi phun nước để giải tán đám đông và bắt giữ 7 người, sau khi bị người biểu tình ném đá tấn công tại quảng trường trước nhà thờ Gothic. Các cửa hàng đóng cửa và du khách tháo chạy khỏi khu vực trung tâm. Ga tàu điện ngầm trung tâm phải đóng cửa.
Trong khi đó, làn sóng biểu tình phản đối nạn tham nhũng, tình trạng thiếu việc làm và chất lượng giáo dục kém tiếp diễn tại Albania. Cảnh sát phải sử dụng biện pháp cứng rắn để giải tán đám đông quá khích trong biểu tình rầm rộ của sinh viên dịp cuối tuần.
Làn sóng biểu tình lan rộng tại các nước châu Âu xuất phát từ yếu tố kết hợp giữa áp lực kinh tế chung và bất bình xã hội, đặc biệt phản ánh sự phẫn nộ gia tăng của giới trẻ, sinh viên và người lao động. Giá hàng hóa, năng lượng, nhà ở và chi phí sinh hoạt ở mức cao kéo dài khiến thu nhập thực tế của người dân suy giảm, trong đó sinh viên và người lao động trẻ là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Trong khi đó, nhiều chính phủ châu Âu cắt giảm ngân sách công, thắt chặt chi tiêu tài khóa, dẫn đến nhiều khó khăn trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục, y tế, an sinh xã hội. Dù các chính phủ cam kết đối thoại với người biểu tình và đưa ra một số biện pháp hỗ trợ khẩn cấp, song ngân sách bị hạn chế khiến việc đáp ứng các yêu cầu của người biểu tình càng trở nên khó khăn.
VŨ HÀ