Làm sao để sẵn sàng sử dụng?
Ngay sau chỉ đạo của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự TP Hải Phòng về việc tăng cường thiết bị bảo đảm an toàn tại các cầu bắc qua sông trên địa bàn, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã đã ra quân triển khai tại 182 điểm. Cùng với đó, Hội Từ thiện Tâm An cũng vận chuyển và lắp đặt 100 áo phao, phao cứu sinh tại 24 cây cầu ở khu vực phía tây thành phố.
Về mặt thiết kế, các tủ cứu sinh làm bằng khung sắt sơn đỏ, chung quanh gắn lưới B41 và có mái che bằng tôn. Mỗi tủ trang bị 5 áo phao, 5 phao tròn cứu sinh và dây thừng cứu đuối dài tối thiểu 30m. Tủ được đặt tại vị trí dễ nhận diện, thuận tiện tiếp cận và có bảng hướng dẫn chi tiết ngay bên cạnh.
Để tránh mất trộm hoặc phá hoại, các tủ đều trang bị khóa mã số. Thượng tá Phạm Văn Đô, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự phường Hưng Đạo cho biết, hai đầu tủ có niêm yết số điện thoại khẩn cấp. Khi phát hiện sự cố dưới nước, người dân gọi vào số hotline để lấy mã mở tủ, lấy phao và dây thừng ném về phía người gặp nạn, đồng thời báo lực lượng chức năng đến hiện trường.
Mô hình tủ phao cứu sinh tại Hải Phòng là minh chứng cho sự chủ động, nhạy bén của chính quyền và các tổ chức xã hội trước các nguy cơ an toàn cộng đồng. Đánh giá về mô hình, anh Nguyễn Trí Thọ (40 tuổi, trú tại phường Hải An) cho rằng, điểm đáng ghi nhận nhất là việc không đặt toàn bộ trách nhiệm ứng cứu lên lực lượng chuyên nghiệp. Trong các sự cố đuối nước hay nhảy xuống sông, thời gian là yếu tố quyết định sinh tử.
“Khi sự cố xảy ra, người ở gần hiện trường có thể trở thành người hỗ trợ đầu tiên. Một chiếc phao được ném đúng lúc, một sợi dây được đưa tới đúng thời điểm có thể giúp duy trì sự sống, tạo khoảng thời gian quý giá để lực lượng cứu nạn, cứu hộ tiếp cận”, anh Thọ nhấn mạnh.
Việc trang bị sẵn công cụ tại thành cầu vừa giúp gia tăng cơ hội sống sót cho người gặp nạn, vừa giảm thiểu nguy cơ rủi ro cho chính những người tham gia cứu hộ. Tuy nhiên, việc trang bị phương tiện mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Thách thức lớn hơn nằm ở khâu quản lý, bảo trì để các thiết bị luôn ở trong trạng thái sẵn sàng sử dụng. Thực tế cho thấy, các điểm cứu sinh đặt ngoài trời chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết khắc nghiệt, nhiệt độ cao và độ ẩm lớn, dễ khiến áo phao mục nát, dây thừng bị mục gãy hoặc kim loại bị gỉ sét. Bên cạnh đó là nguy cơ từ hành vi thiếu ý thức như làm hỏng khóa, sơn vẽ bẩn, che khuất bảng hướng dẫn hoặc lấy cắp thiết bị.
Anh Nguyễn Trí Thọ phân tích: Nếu tủ bị khóa không đúng quy định, áo phao hư hỏng, dây cứu sinh thất lạc hoặc biển hướng dẫn bị che khuất, thì một điểm cứu sinh dù được đầu tư tốt cũng khó phát huy tác dụng.
Quan tâm “chiếc phao tinh thần”
Anh Nguyễn Danh Minh, đại diện Hội Từ thiện Tâm An chia sẻ mong muốn mô hình này tiếp tục được lan tỏa đến nhiều địa phương khác. Cùng với việc nhân rộng, cần xây dựng cơ chế quản lý cụ thể. Chính quyền cơ sở và các đơn vị liên quan cần rà soát những vị trí có nguy cơ cao, phân công trách nhiệm kiểm tra định kỳ, kịp thời bổ sung, thay thế thiết bị hư hỏng hoặc mất mát. Quan trọng không kém là hình thành ý thức tự quản trong cộng đồng.
Bên cạnh giải pháp kỹ thuật tại hiện trường, một khía cạnh quan trọng khác được đặt ra là nguyên nhân dẫn đến các sự cố trên cầu. Việc cứu người khi đã rơi xuống nước mới là giải pháp xử lý phần ngọn. Giải pháp căn cơ phải bắt đầu từ công tác phòng ngừa.
Anh Nguyễn Tiến Huy (45 tuổi, trú tại phường Lê Thanh Nghị, Hải Phòng) chia sẻ góc nhìn: “Việc trang bị áo phao, phao cứu sinh tại các cây cầu là cần thiết, bởi có thể tăng cơ hội cứu sống người gặp nạn. Tuy nhiên, những thiết bị cứu sinh không thể thay thế việc phòng ngừa từ sớm và hỗ trợ những người đang rơi vào khủng hoảng. Có những thời điểm, điều một người cần không chỉ là sự ứng cứu khi sự việc đã xảy ra, mà còn là sự quan tâm, sẻ chia và một điểm tựa để vượt qua khó khăn. Vì vậy, bên cạnh việc trang bị phương tiện cứu hộ, các địa phương cần quan tâm hơn đến công tác phòng ngừa, hỗ trợ tâm lý và xây dựng môi trường cộng đồng biết lắng nghe, chia sẻ”.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc xảy ra tại các cầu xuất phát từ những bế tắc tâm lý, áp lực tài chính, mâu thuẫn gia đình hoặc trầm cảm. Khi một cá nhân rơi vào khủng hoảng, sự can thiệp sớm từ gia đình, đoàn thể và các tổ chức tư vấn tâm lý đóng vai trò như “chiếc phao tinh thần”, giúp họ bình tâm trở lại và không đi đến quyết định dại dột.
SONG LÂM