Lính cứu hỏa ngược dòng lửa cứu người

Trụ sở Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 7 trên đường Trần Quang Khải (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) trước và sau khi sắp xếp từ Công an quận Hoàn Kiếm (cũ) chưa có gì thay đổi.

Dãy nhà nằm sát mặt đường với hàng xe chữa cháy nằm gọn về một bên, luôn sẵn sàng lao đi khi có tín hiệu.

Ở trung tâm là hội trường - căn phòng lớn nhất của đội. Nơi này ngăn cách với phòng trực luôn sáng đèn bằng tấm vách tôn. Ở đó có phòng tiếp khách với hàng dài những tấm bằng khen ghi chiến công được treo trang trọng.

Trụ sở không lớn, nhưng vai trò của họ thì quá ấn tượng khi phụ trách chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cho các phường trung tâm thủ đô - nơi có hồ Gươm, khu phố cổ luôn sầm uất với các hoạt động giao thương, du lịch.

"Chậm vài chục giây, không biết điều gì sẽ đến"

Hẹn phóng viên Tuổi Trẻ sau cuộc họp giao ban, nhưng Trung tá Lê Văn Đoài - Tổ trưởng tổ chữa cháy và cứu nạn cứu hộ - khu vực 7 xuất hiện sớm hơn. Anh cười: "Bọn tôi làm cái gì cũng nhanh lắm".

Trước giờ họp giao ban, chỉ huy cùng kíp trực chiều 30-9 vừa kịp bước xuống từ xe chữa cháy. Những người lính trạc tuổi nhau, người ngấm lạnh từ bộ quần áo ướt sũng, thở phào vì vụ cháy nhà hàng trên phố Tăng Bạt Hổ không có thương vong. Ngọn lửa cũng không phát triển sang dãy nhà cạnh đó.

Gương mặt còn lấm lem khói, Trung tá Lê Văn Đoài trả lời rất nhanh và không quên nhắc lại: "Bọn tôi làm gì cũng nhanh lắm, nhưng phải thật bình tĩnh để người gặp nạn thấy yên tâm".

Hơn 23h ngày 5-5, oi bức bao phủ Hà Nội sau đợt mưa dài. Trung tá Lê Văn Đoài chuẩn bị vào giấc ngủ thì chuông báo động reo inh ỏi.

Tin từ Trung tâm thông tin chỉ huy báo về: Căn nhà trên phố Hàng Vôi đang cháy, có người mắc kẹt.

Chưa đầy một phút, toàn đội sẵn sàng trang phục, dụng cụ rồi nhanh chóng tập hợp theo đúng đội hình. Những chiếc xe hú còi cứ thế băng qua màn đêm, lao về phía đám cháy.

Phố Hàng Vôi cách trụ sở đội chữa cháy chưa đến 1 km, bên kia đường Trần Quang Khải. Dãy phố cổ lúc này phần lớn đã chìm vào giấc ngủ. Xe chưa kịp dừng, những người lính cứu hoả đã có thể quan sát cột khói đen cùng ngọn lửa bốc lên, rực sáng giữa màn đêm. Vài phút ngắn ngủi trên xe, anh cùng đồng đội đã kịp cùng nhau phân công nhiệm vụ.

"Phải tận dụng từng giây, ưu tiên số 1 là cứu người, không chờ khống chế được lửa mới tìm kiếm cứu nạn", anh nói.

Xuống xe, Trung tá Lê Văn Đoài nhận nhiệm vụ tiến vào trong tìm người bị nạn.

Qua ánh lửa bùng lên dữ dội, anh nói đã hình dung ra kiến trúc của căn nhà. Tiến vào tầng 1, nhóm cứu nạn hướng mũi lăng dọc theo cầu thang bộ - nơi cột khói lớn nhất đang bốc lên. Những tàn dư của ngọn lửa, vật liệu cháy liên tục rơi xuống. Ba người lính cứu hỏa phải giữ chặt lăng phun nước, dựa vào nhau mới có thể tiến lên.

"Tôi tiến lên, tầm nhìn gần như bằng 0, trong khi khói độc và nhiệt lượng rất lớn, cầu thang gỗ đã cháy hết. Vừa di chuyển, tôi phải vừa bò", anh miêu tả hiện trường.

Đến phòng ngủ tầng 5, trung tá Lê Văn Đoài bật tung cửa. Trước mắt anh là 4 nạn nhân đang lánh nạn, một phụ nữ lớn tuổi đã ngất lịm do khói và nhiệt lượng bốc lên từ phía dưới.

Căn nhà vẫn chìm trong khói. Chiếc bình thở bắt đầu cạn dưỡng khí, anh Đoài quyết định bỏ bình thở, dùng chính sức người đối mặt với khói lửa.

"Nhìn vào mắt họ (4 người mắc kẹt - PV) tôi cảm nhận rõ sự hoảng loạn. Mình phải bình tĩnh để trấn an, như vậy mới có thể thoát nạn", anh nói.

Các nạn nhân sau đó được hướng dẫn dùng quần áo, vật dụng vải xung quanh để bịt vào mặt, mũi, tránh khói độc. Trong khi đó, trung tá Đoài dẫn đầu tiến ra ngoài. Anh cõng nạn nhân nữ lớn tuổi. Những người đi phía sau bám vào áo người phía trước để đi xuống.

Đến chiếu nghỉ cầu thang ở giữa tầng 4, anh bị ngã do hiện trường ngổn ngang.

"Trong không gian mờ đặc khói, người lính cứu hỏa cố trấn an các nạn nhân rằng phía dưới đã có những đồng đội của anh, chỉ cần nỗ lực, bình tâm bước tiếp.

Toàn thân rã rời, lồng ngực đã thở ngày một nặng nề, nhưng họ biết đã gần tới nơi an toàn, bởi tiếng nước phun, tiếng còi của xe cứu hỏa mỗi lúc một gần.

Dùng hết sức mình, anh Đoài đứng lên bước tiếp. Băng qua làn khói dày, 4 nạn nhân được đưa ra ngoài an toàn. Đám cháy được khống chế và ngọn lửa không lan sang những căn nhà san sát.

"Lúc ngã xuống, mình đứng dậy chậm hơn vài chục giây, không biết điều gì đã xảy đến", anh nói.

Phía sau còi báo động là những người đang chờ được cứu

Hơn 2.300 lượt cứu nạn cứu hộ với 4.065 nạn nhân được đưa ra an toàn khỏi hiện trường các sự cố trong cả năm 2025 và 8 tháng đầu năm 2026 - theo thống kê từ Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.

"Mình cũng không nhớ đã cứu bao nhiêu người khỏi những ngọn lửa", trung úy Đồng Tiến Giáp - cán bộ Đội chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 8 đáp lời, khi được hỏi về quá trình 7 năm công tác trong lực lượng. Chỉ nhớ gần đây nhất, anh đã bế một trẻ nhỏ 15 tháng tuổi khỏi đám cháy từ căn nhà phía ngay sau đội.

"Nhà tôi cháy to lắm chú ơi", người đàn ông chủ nhà chạy tới trụ sở Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 8 hô hoán, lúc hơn 23h ngày 12-4. Căn nhà xảy ra hỏa hoạn ở số 47 ngõ 131 Hồng Hà.

Kíp trực nhanh chóng tập hợp ở sân, trong đó có cả trung úy Đồng Tiến Giáp. "Hôm nay có phải tua trực của cậu đâu", một đồng đội quay sang hỏi trong lúc vội vã. Anh Giáp không kịp đáp lời, lao đi ngay. Nhớ lại, anh nói ở nhà nóng ruột, xin phép đi hỗ trợ anh em.

Trước mắt họ là ngôi nhà cao 6 tầng, lửa và khói bùng phát mạnh tại tầng 1 - nơi vốn chứa nhiều hàng hóa dễ bắt lửa. Con ngõ nhỏ tối om, nháo nhác người cố gắng dập lửa nhưng bất thành. Có 2 người tự thoát nạn, 5 người mắc kẹt bên trong.

Tiến vào phía trong, trung úy Đồng Tiến Giáp và đồng đội cảm nhận rõ nhiệt lượng lớn, hàng hóa la liệt cản bước. "Các nạn nhân rải rác ở khắp các tầng. Hai nạn nhân ở trong nhà vệ sinh, những người khác rải rác ở ban công", anh kể.

Giữ bình tĩnh, những người lính tay bế một trẻ 15 tháng tuổi và 4 người khác cùng băng qua ngọn lửa, thoát ra ngoài.

Một tuần sau, cha mẹ cùng em bé thoát nạn đến đội cảm ơn. "Mình vui vô cùng và được tiếp thêm thật nhiều động lực", anh nói.

Ít khi chia sẻ về những chiến công của bản thân với người khác, anh nói mỗi ngành nghề đều có hiểm nguy và vất vả riêng. Bởi còn nhiều việc phải làm, bởi vẫn còn những trường hợp không may mắn, không kịp được can thiệp để thoát khỏi những ngọn lửa oan nghiệt.

Buổi phỏng vấn chưa kết thúc, tiếng còi báo động lại vang lên. Trung úy Giáp cùng đồng đội lại khoác lên mình bộ quần áo chiến đấu, ngược dòng về phía ngọn lửa.

Phía sau mỗi tiếng còi lại là một cuộc chạy đua với thời gian, và phía trước họ là những người đang chờ được cứu.

Năm 2026 đánh dấu 65 năm ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH (4-10-1961) và 25 năm Ngày toàn dân PCCC (4-10-2001).

Trải qua 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhà nước và Nhân dân; chủ động phòng ngừa, tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trong nhiều tình huống phức tạp, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự.

Đây là dịp để toàn xã hội nâng cao nhận thức về công tác phòng cháy chữa cháy, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong phòng ngừa, phát hiện, xử lý các nguy cơ cháy, nổ và tai nạn, sự cố.

Ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký kiêm Trưởng ban pháp chế VCCI - cho biết việc đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy đã đảm bảo cân bằng giữa quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.