Lo ngại vốn vay mua nhà ở xã hội

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng có xu hướng tăng, khiến người dân lo ngại chi phí vay mua nhà xã hội sẽ tăng theo. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước cho biết chương trình tín dụng nhà ở xã hội đã mở rộng quy mô lên hơn 153.000 tỷ đồng, nhưng doanh số giải ngân vẫn còn khiêm tốn so với nguồn vốn...

Người mua nhà lo áp lực lãi vay

Mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng tăng tại một số ngân hàng khiến nhiều người đang có nhu cầu mua nhà quan tâm đến khả năng điều chỉnh lãi suất cho vay trong thời gian tới. Với những người mua nhà ở xã hội, phần lớn phải tích lũy trong nhiều năm và cần vay thêm từ ngân hàng, biến động lãi suất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tài chính dài hạn.

Chị Minh Hoa (xã Đông Anh, Hà Nội) cho biết mua nhà ở xã hội tại dự án CT3 Kim Chung (Hà Nội). Do không vay vốn được từ Ngân hàng Chính sách xã hội nên chuyển sang vay của ngân hàng thương mại. Hiện, mức lãi suất chị Hoa vay 6,5%/năm; số tiền vay là 700 triệu đồng và được ưu đãi trong 5 năm. Tuy nhiên, theo quy định, gói vay nhà ở xã hội của ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh 6 tháng/lần nên chị Hoa lo lắng thời gian tới lãi suất sẽ tăng.

"Lúc bốc thăm mua được nhà đã gặp nhiều khó khăn lắm rồi và tôi phải tính toán số vốn tự có, khoản vay cần thiết và khả năng trả nợ hằng tháng. Nếu lãi suất cho vay tăng sau thời gian ưu đãi, số tiền phải trả có thể trở thành áp lực đáng kể đối với gia đình có thu nhập như tôi", chị Hoa nói.

Nhà ở xã hội tại xã Đông Anh (Hà Nội) chuẩn bị bàn giao cho người dân vào cuối năm nay.

Trong khi đó, anh Trung Thành (Hà Đông, Hà Nội) nhất quyết chờ sang năm khi Ngân hàng Chính sách có vốn mới, anh sẽ vay để hưởng ưu đãi ổn định và lâu dài.

"Lãi suất cho vay nhà ở xã hội của Ngân hàng Chính sách chỉ ở mức 5,4%/năm trong vòng 25 năm giúp tôi yên tâm hơn. Hiện, gói vay này hết chỉ tiêu năm nay và tôi chờ năm sau tiếp tục làm hồ sơ", anh Thành nói.

11 ngân hàng sẵn sàng cho vay hơn 153.000 tỷ đồng

Ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - cho biết, chương trình cho vay nhà ở xã hội ban đầu có quy mô 120.000 tỷ đồng, với sự tham gia của 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Đến nay, số ngân hàng tham gia đã tăng lên 11, quy mô chương trình đạt hơn 153.000 tỷ đồng.

Tính đến ngày 31/8, doanh số giải ngân chương trình đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Như vậy, dù quy mô vốn đăng ký đã được mở rộng, lượng vốn thực tế giải ngân vẫn còn khoảng cách đáng kể so với tổng nguồn vốn của chương trình.

Riêng chương trình cho vay đối với người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội được triển khai từ ngày 31/5/2025. Đến cuối tháng 8/2026, doanh số giải ngân đạt khoảng 577 tỷ đồng, dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.

Đáng chú ý, lãi suất của chương trình đã được điều chỉnh 6 lần. Hiện, mức lãi suất áp dụng là 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà. Thời gian hưởng lãi suất ưu đãi tương ứng là 3 năm đối với chủ đầu tư và 5 năm đối với người mua nhà.

Theo ông Bắc, một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân thời gian qua là nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế. Khi số lượng dự án đủ điều kiện triển khai và đáp ứng nhu cầu vay vốn chưa nhiều, khả năng hấp thụ nguồn tín dụng cũng bị giới hạn. Ông Bắc lưu ý việc giải ngân được thực hiện theo tiến độ thi công, căn cứ khối lượng hoàn thành và nhu cầu vốn thực tế của chủ đầu tư dự án.

Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chỉ đạo các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước khu vực và tổ chức tín dụng tích cực triển khai chương trình, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng để theo dõi quá trình thực hiện.

Mặt bằng lãi suất huy động tại một số ngân hàng thương mại có xu hướng gia tăng đang tạo nên tâm lý lo ngại đối với nhóm khách hàng vay mua nhà ở xã hội. Do gói tín dụng thương mại định kỳ điều chỉnh lãi suất 6 tháng một lần sau thời gian ưu đãi, nhiều người vay chịu áp lực lớn về khả năng cân đối tài chính dài hạn. Thực tế này khiến không ít người dân chọn phương án chờ đợi nguồn hạn ngạch mới từ Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất cố định 5,4%/năm trong 25 năm để bảo đảm sự an toàn tài chính. Về phía cung ứng vốn, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã nâng quy mô gói tín dụng nhà ở xã hội từ 120.000 tỷ đồng lên hơn 153.000 tỷ đồng với sự tham gia của 11 ngân hàng thương mại. Mặc dù nguồn lực cam kết mở rộng, doanh số giải ngân tính đến ngày 31/8 mới đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng gần 9.950 tỷ đồng so với thời điểm cuối năm 2025. Riêng cấu phần cho vay người trẻ dưới 35 tuổi triển khai từ tháng 5/2025 đến cuối tháng 8/2026 cũng mới ghi nhận mức giải ngân khoảng 577 tỷ đồng với dư nợ 531 tỷ đồng. Lãi suất của chương trình qua 6 lần điều chỉnh hiện giữ mức 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà, đi kèm thời hạn ưu đãi lần lượt là 3 năm và 5 năm. Đại diện Vụ Tín dụng các ngành kinh tế chỉ ra rằng rào cản lớn nhất kìm hãm tiến độ giải ngân xuất phát từ sự thiếu hụt nguồn cung dự án đủ điều kiện pháp lý trên thị trường. Khi số lượng dự án đáp ứng tiêu chuẩn vay vốn còn khiêm tốn, khả năng hấp thụ nguồn vốn ưu đãi của xã hội tất yếu tiếp tục đối mặt với điểm nghẽn.