Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Quy chuẩn 33/2026 về kiểm định xe cơ giới, thay thế Quy chuẩn 122/2024. Một thay đổi đáng chú ý là đề xuất nâng mức đánh giá một số khiếm khuyết trên ôtô từ không quan trọng (MiD) lên quan trọng (MaD).
Theo quy định hiện hành, xe có khiếm khuyết MiD vẫn được cấp giấy chứng nhận kiểm định. Với lỗi MaD, chủ xe phải sửa chữa và đưa phương tiện đi kiểm định lại.
Đèn báo lỗi ABS xếp vào nhóm MaD
Đáng chú ý nhất là đèn cảnh báo lỗi hệ thống chống bó cứng phanh ABS. Theo Quy chuẩn 122/2024, các đèn cảnh báo lỗi màu vàng trên bảng điều khiển được xếp vào nhóm MiD. Đèn ABS thường sử dụng cảnh báo màu vàng nên khi sáng do hệ thống gặp lỗi, xe vẫn có thể được cấp kết quả đạt kiểm định theo quy định hiện hành.
Dự thảo mới đề xuất đưa lỗi đèn cảnh báo ABS vào nhóm MaD. Nếu được thông qua, ôtô sáng đèn báo lỗi ABS sẽ không được công nhận đạt kiểm định. Chủ xe phải khắc phục lỗi rồi đưa phương tiện đi kiểm định lại.
ABS là trang bị tiêu chuẩn trên hầu hết ôtô hiện nay, có nhiệm vụ hạn chế bánh xe bị khóa khi phanh gấp, giúp duy trì khả năng điều khiển hướng lái. Khi hệ thống gặp lỗi, phanh cơ bản vẫn có thể hoạt động nhưng chức năng chống bó cứng không còn được bảo đảm như thiết kế. Lúc này, tài xế phanh gấp, xe có thể bị trượt mất kiểm soát, đặc biệt nguy hiểm khi vào cua, đường trơn.
Đèn cảnh báo ABS màu vàng trên xe. Ảnh: Cars.com
Nhiều lỗi đèn cũng bị nâng lên mức MaD
Với đèn báo rẽ (xi-nhan) và đèn báo nguy hiểm (hazard), trường hợp tần số nhấp nháy ngoài khoảng 60-120 lần/phút được đề xuất xếp vào MaD, thay vì MiD như hiện tại. Đèn báo nguy hiểm không nhấp nháy đồng thời cũng thuộc nhóm này. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, tín hiệu quá nhanh hoặc quá chậm có thể khiến người tham gia giao thông khó nhận biết cảnh báo.
Ở đèn chiếu gần, một số trường hợp ranh giới tối - sáng bị sai lệch cũng được đề xuất nâng lên MaD. Đèn sương mù phía trước cũng được kiểm tra với phạm vi rộng hơn, gồm cả loại được nhà sản xuất lắp sẵn theo thiết kế xe. Các lỗi như lắp sai số lượng hoặc vị trí, đèn không chắc chắn, bị vỡ, không sáng, màu ánh sáng hai bên không đồng nhất, không thể điều khiển độc lập hoàn toàn với hệ thống đèn phía trước, thấu kính hoặc gương phản xạ bị nứt đều được đề xuất đánh giá ở mức MaD.
Đối với đèn phanh, dự thảo bổ sung yêu cầu hai đèn bố trí đối xứng phải đồng nhất về màu sắc và đèn phanh phải sáng rõ hơn đèn vị trí phía sau. Các trường hợp không đáp ứng yêu cầu được đề xuất xếp vào nhóm MaD.
Xe đăng kiểm tại TP HCM. Ảnh: Hải Đăng
Như vậy, nếu các đề xuất được giữ nguyên khi ban hành, một số lỗi mà ôtô vẫn có thể đạt kiểm định theo quy chuẩn hiện hành sẽ chuyển thành lỗi buộc chủ xe phải sửa chữa và kiểm định lại. Dự thảo hiện đang được lấy ý kiến, dự kiến có hiệu lực sau 6 tháng kể từ ngày ký ban hành.
Hải Đăng