Tòa Queen Building tại cơ sở Mile End của Queen Mary University of London (Anh) - Ảnh: KHÁNH VƯƠNG
Mỹ, Anh, Úc và Canada, nhóm thường được gọi là 'Big 4' của thị trường du học, đang thay đổi cách tiếp nhận sinh viên quốc tế. Những thay đổi này ảnh hưởng cả khâu xin visa lẫn kế hoạch tìm việc sau tốt nghiệp.
'Big 4' trên đà giảm
Tại Canada, quy mô tiếp nhận tiếp tục được thu hẹp. Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) dự kiến cấp tối đa 408.000 giấy phép học tập trong năm 2026, giảm 7% so với mục tiêu năm 2025. Trong đó 155.000 giấy phép dành cho sinh viên mới đến, 253.000 dành cho việc gia hạn.
IRCC công bố tỉ lệ từ chối hồ sơ xin giấy phép học tập mới năm 2025 là 59%, tăng từ mức 52% năm 2024. Cuối năm 2025, Canada có khoảng 691.215 người giữ giấy phép học tập, giảm 26% so với cuối năm trước.
Ở Anh, số visa du học cấp cho người học, không tính người phụ thuộc, trong 12 tháng kết thúc tháng 6-2026 đạt 365.868, giảm 12% so với cùng kỳ. Từ tháng 1-2024, phần lớn sinh viên quốc tế đã bị hạn chế đưa người phụ thuộc sang cùng.
Thời gian ở lại tìm việc cũng sắp ngắn hơn. Visa dành cho người tốt nghiệp (Graduate visa) của Anh có thời hạn hai năm với hồ sơ nộp chậm nhất ngày 31-12-2026, nhưng giảm còn 18 tháng với hồ sơ nộp từ ngày 1-1-2027. Người có bằng tiến sĩ vẫn được ba năm.
Về tài chính, người xin visa du học Anh hiện phải chứng minh có tiền sinh hoạt tương đương 1.529 bảng/tháng nếu học tại London hoặc 1.171 bảng/tháng ở nơi khác, tính tối đa chín tháng. Khoản này chưa bao gồm học phí.
Sinh viên Đại học Harvard trong lễ tốt nghiệp - Ảnh: WASHINGTON POST
Tại Mỹ, người xin visa diện F, M và J phải trải qua bước kiểm tra hoạt động trực tuyến, được yêu cầu chuyển tài khoản mạng xã hội sang chế độ công khai.
Khảo sát mùa thu 2025 của Viện Giáo dục quốc tế Mỹ (IIE), với 828 cơ sở giáo dục tham gia, ghi nhận lượng sinh viên quốc tế nhập học mới giảm 17%.
Tại Úc, mức kế hoạch tiếp nhận sinh viên quốc tế mới năm 2026 là 295.000, cao hơn năm 2025 khoảng 25.000. Trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng số sinh viên quốc tế giảm 7% so với cùng kỳ, nhưng số lượt ghi danh ở bậc giáo dục đại học vẫn tăng 2%.
Đặc biệt từ đầu tháng 10-2026, phần lớn người giữ visa tạm trú, gồm một số diện lao động và vừa du lịch vừa làm việc, không còn được nộp hồ sơ chuyển sang visa du học khi đang ở Úc. Người đang giữ visa du học muốn xin tiếp phải chứng minh việc học tiếp có sự tiến triển thực chất.
Thời gian hạn chế chuyển trường với sinh viên ngoài bậc phổ thông cũng tăng từ 6 lên 12 tháng, áp dụng đến hết tháng 6-2027.
Những nước nào đón thêm người học?
Tại Đức, khảo sát nhanh của Cơ quan Trao đổi hàn lâm Đức (DAAD) ước tính khoảng 420.000 sinh viên và nghiên cứu sinh quốc tế theo học trong học kỳ đông 2025-2026. Số người quốc tế nhập học lần đầu được ước tính khoảng 99.000, tăng 9% so với năm trước.
Một lý do để người học cân nhắc Đức là học phí. Phần lớn trường công không thu học phí chương trình cử nhân và đa số chương trình thạc sĩ. Tuy nhiên bang Baden-Württemberg thu 1.500 euro/học kỳ với sinh viên ngoài Liên minh châu Âu, còn một số trường ở Bavaria cũng có thể thu học phí.
Sau tốt nghiệp, người học có thể xin giấy phép cư trú tối đa 18 tháng để tìm công việc có chuyên môn.
Sinh viên đại học tại Pháp - Ảnh: INDEPENDENT
Pháp ghi nhận 443.500 sinh viên nước ngoài trong năm học 2024-2025, tăng 3%. Với năm học 2026-2027, Campus France (cơ quan phụ trách quảng bá giáo dục đại học và hỗ trợ sinh viên quốc tế của Pháp) công bố mức học phí áp dụng cho sinh viên ngoài châu Âu thuộc diện đóng phí phân biệt là 2.902 euro/năm bậc cử nhân và 3.950 euro/năm bậc thạc sĩ.
Mức thực trả cần được kiểm tra tại từng trường, bao gồm các diện miễn giảm.
Ở châu Á, Nhật Bản có 408.069 du học sinh vào ngày 1-5-2025, tăng 21,2%, theo Tổ chức Hỗ trợ sinh viên Nhật Bản (JASSO). Tổng số này gồm cả người học tại trường tiếng Nhật và trường nghề. Du học sinh Việt Nam đạt 43.366 người, tăng 7,5%.
JASSO ước tính phí nhập học và học phí năm đầu tại đại học quốc lập khoảng 820.000 yen.
Trong khi đó Hàn Quốc cũng ghi nhận khoảng 253.000 du học sinh năm 2025, so với khoảng 209.000 năm 2024. Tuy nhiên nước này vẫn kiểm tra việc tuyển và quản lý du học sinh tại các trường, đồng thời áp dụng chế tài trong xét duyệt visa với những trường không đạt yêu cầu.
New Zealand mở rộng điều kiện với du học sinh
New Zealand ghi nhận lượng người học nước ngoài tăng. Theo số liệu Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ) công bố tháng 5-2026, nước này có 92.580 sinh viên, học sinh quốc tế năm 2025, tăng 11% so với năm trước. Riêng các đại học đón 38.025 sinh viên quốc tế, tăng 14%.
Về chính sách, sinh viên đủ điều kiện được làm thêm tối đa 25 giờ/tuần trong kỳ học, tăng từ 20 giờ, áp dụng với visa cấp từ ngày 3-11-2025. Từ ngày 16-11-2026, New Zealand sẽ mở diện visa làm việc ngắn hạn sau tốt nghiệp, cho phép người đủ điều kiện ở lại làm việc và tìm việc trong sáu tháng.
Diện này dành cho người hoàn thành chương trình bậc 5-7 trong khung trình độ New Zealand, học toàn thời gian ít nhất 24 tuần tại nước này nhưng chưa đủ điều kiện xin visa làm việc sau tốt nghiệp hiện hành, không áp dụng cho khóa tiếng Anh hoặc dự bị.
Chàng trai gây quỹ bảo tồn tê tê, giành học bổng toàn phần New ZealandCao Minh Chí biến đồ án tốt nghiệp về tê tê thành chiến dịch gây quỹ hơn 50 triệu đồng, rồi phát triển thành nghiên cứu và hồ sơ học bổng Manaaki.