1 Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc, các bên liên quan cần tìm giải pháp chính trị hướng tới hòa bình lâu dài trên toàn khu vực. Ông hy vọng: Đây là thời điểm để nối lại quyết tâm nhằm xây dựng một tương lai khác, nơi người dân Israel và Palestine có thể chung sống trong hòa bình, an ninh, đồng thời được đáp ứng các quyền lợi, phẩm giá và nguyện vọng.
Người đứng đầu Liên hợp quốc đánh giá tích cực về lệnh ngừng bắn tại Gaza trong thời gian ngắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 10/2025, song theo ông: “Thỏa thuận vẫn chưa đem lại an ninh, viện trợ nhân đạo đầy đủ hay lộ trình đáng tin cậy hướng đến phục hồi và hòa bình”. Phía Israel, hiện kiểm soát nhiều khu vực trên Dải Gaza, từ chối rút quân cho đến khi Hamas giải giáp hoàn toàn. Trong khi đó, Hamas đề xuất phương án giải giáp từng bước thay vì hạ vũ khí ngay lập tức và đơn phương. Và sau ba năm, xung đột vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
2 Cùng lúc, một tin tức không mấy tích cực được công bố vào ngày 6/10, khi hai nước ký kết Hiệp định Quốc phòng chung Mecca với Saudi Arabia hồi tháng 8 là Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan họp khẩn cấp tại Riyadh, trong bối cảnh Saudi Arabia đang phải đối mặt với các cuộc tấn công gia tăng từ lực lượng Houthi ở Yemen.
Đưa ra tuyên bố chung, ba bên phản đối mạnh mẽ các cuộc tấn công hay mối đe dọa nhằm vào an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Saudi Arabia. Các bên cũng nhất trí ngay lập tức triển khai trên thực tế các cam kết phòng thủ tập thể, đồng thời thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm cung cấp lực lượng và năng lực quân sự đã thỏa thuận, cũng như bảo đảm việc triển khai nhanh chóng các lực lượng này tới Saudi Arabia. Và như vậy, có thể nói: Thổ Nhĩ Kỳ (quốc gia có quân đội lớn thứ hai trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) cùng Pakistan (quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân) đã sẵn sàng hành động.
Một ngày trước đó, tối 5/10, truyền thông Nga dẫn lời người phát ngôn quân sự của Houthi, ông Yahya Saree, cho biết: Lực lượng này đã tiến hành ba chiến dịch sử dụng số lượng lớn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm đáp trả các cuộc không kích do Saudi Arabia hậu thuẫn nhằm vào Yemen ngày càng gia tăng.
3 Một diễn biến rất đáng chú ý liên quan tới khu vực Trung Đông: Ngày 5/10, Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed một lần nữa khẳng định: Ethiopia cần có quyền tiếp cận Biển Đỏ, trong bối cảnh quan hệ giữa Ethiopia và các nước láng giềng có chiều hướng xấu đi trong thời gian gần đây. Đặc biệt, một ngày trước đó, bốn trong số năm quốc gia có đường bờ biển giáp Biển Đỏ gồm Ai Cập, Eritrea, Sudan và Somalia đã nhóm họp tại thành phố New Alamein của Ai Cập, và tuyên bố: Quyền quản lý Biển Đỏ thuộc về các quốc gia ven biển, đồng thời cũng phản đối những hành động có thể ảnh hưởng đến quyền sử dụng nguồn nước sông Nile, vốn rất quan trọng với Ai Cập và Sudan.
Ethiopia đã mất đường ra Biển Đỏ vào năm 1993, khi Eritrea, từng là một vùng lãnh thổ của Ethiopia, tuyên bố độc lập. Hiện tại, Ethiopia cáo buộc Eritrea, Ai Cập và Sudan hỗ trợ các lực lượng đối lập tại Tigray, sau khi giao tranh tại khu vực miền bắc Ethiopia tái diễn giữa các nhóm vũ trang và chính phủ của ông Abiy. Ngược lại, Eritrea cáo buộc Ethiopia tìm cách giành quyền tiếp cận Biển Đỏ thông qua lãnh thổ nước này.
Không chỉ vậy, căng thẳng giữa Ethiopia với Ai Cập và Sudan còn bắt nguồn từ tranh chấp chung quanh đập Đại Phục hưng Ethiopia (GERD), siêu dự án thủy điện của Addis Ababa trên sông Nile. Ai Cập và Sudan đều phụ thuộc lớn vào nguồn nước sông Nile, trong khi Ethiopia coi dự án đập GERD là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế, cũng như mở rộng năng lực sản xuất điện ■
ĐÔNG PHONG