Ngày 18/10, đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về tình hình kinh tế - xã hội. Đề cập mối quan hệ giữa tiền lương và giá cả, đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) cho biết công chức, viên chức và người lao động có mức thu nhập thông thường vẫn có tâm tư rằng “giá cả tăng lên thì tiền lương phải tiếp tục chạy theo”.
Qua tìm hiểu thực tế, đại biểu phản ánh, với những gia đình có thói quen mua thực phẩm tại chợ truyền thống, chợ tạm, chợ cóc, chi phí cho bữa ăn có thể tăng khoảng 10-15%.
“Một bữa cơm gia đình bốn người có thể tăng thêm khoảng 30.000 - 50.000 đồng. Gia đình nào tính toán kỹ, thắt lưng buộc bụng thì phần chi tăng thêm sẽ giảm bớt”, bà Dao cho hay.
Theo đại biểu, khi giá xăng dầu tăng, nhiều mặt hàng lấy đó làm lý do điều chỉnh chi phí. "Như vậy, giá cả đã tăng trong khi tiền lương mới chưa chuyển vào tài khoản của người lao động", đại biểu Quốc hội nói.
Qua khảo sát tại các khu nhà trọ ở những thành phố lớn, nữ đại biểu cho biết, tại những địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp, chi phí thuê trọ cũng tăng khoảng 12-18%. Chi phí dịch vụ y tế, giáo dục tăng khoảng 7,5%.
“Người được tăng lương rất vui khi thu nhập tăng thêm khoảng 1,5-2 triệu đồng. Nhưng nếu chi phí cho các nhu cầu thiết yếu tăng khoảng 2-3 triệu đồng thì niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn”, bà Dao nói.
Từ phân tích trên, đại biểu đề nghị bên cạnh việc thống kê CPI tổng thể phục vụ điều hành vĩ mô, cần nghiên cứu xây dựng và công bố chỉ số chi phí sinh hoạt đối với nhóm yếu thế, chú trọng bốn nhu cầu thiết yếu là ăn, ở, giáo dục và y tế.
“Đây sẽ là cơ sở để các đại biểu, Quốc hội xem xét, quyết định việc điều chỉnh tiền lương cho phù hợp. Đồng thời, chỉ số này cũng giúp tính toán mức giảm trừ gia cảnh khi xác định thuế thu nhập cá nhân sát thực tế và khả thi hơn”, bà Dao cho hay.
Mặt khác, khi điều chỉnh tăng giá dịch vụ công, theo đại biểu cần quan tâm đến tác động tâm lý, cố gắng tránh những thời điểm nhạy cảm, nhất là thời điểm tăng lương hoặc các đợt cao điểm chi tiêu của người dân.
“Theo tôi, cần có lộ trình giãn cách; sau khi tăng lương tối thiểu sáu tháng mới xem xét tăng giá dịch vụ công. Cách bố trí này sẽ giúp hạn chế hiệu ứng tâm lý và sự cộng hưởng làm tăng áp lực lạm phát, qua đó tạo thêm sự đồng thuận của cử tri”, bà Dao nêu.
Đề nghị điều chỉnh mức phụ cấp phù hợp hơn
Đề cập đến chính quyền địa phương hai cấp, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (đoàn Lai Châu) cho biết, qua tiếp xúc cử tri, đại biểu ghi nhận cán bộ, công chức rất phấn khởi khi Chính phủ ban hành quy định nâng phụ cấp công vụ đối với công chức cấp xã từ 25% lên 55%.
Cán bộ cơ sở phấn khởi vì được Đảng, Nhà nước quan tâm, nhưng cũng mong Chính phủ chỉ đạo rà soát, xem xét điều chỉnh mức phụ cấp phù hợp hơn. Số lượng người hưởng không nhiều, vì vậy đề nghị quan tâm nâng thêm để động viên anh em thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở”, ông Khánh cho hay.
“Anh em rất hồ hởi. Nhiều đồng chí đang công tác ở cấp tỉnh cũng có nguyện vọng xuống xã. Đối với các xã biên giới, ngoài chế độ này còn có những khoản phụ cấp theo địa bàn, có nơi mức phụ cấp lên đến 100%”, ông Khánh cho hay.
Tuy nhiên, theo đại biểu, khi nhìn sang đội ngũ làm việc tại các trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã, anh em có tâm tư, cảm thấy thiệt thòi về chế độ.
Về nguyên tắc, đây là đơn vị sự nghiệp, phải thực hiện các nhiệm vụ, tạo nguồn thu để cân đối, bảo đảm chi trả. Nhưng thực tế ở địa bàn miền núi, gần như không có nguồn thu. Công việc chủ yếu là thực hiện các nhiệm vụ tại cơ sở, hỗ trợ công chức thực hiện nhiệm vụ.
Có trung tâm chỉ tám, chín người, có đơn vị khoảng mười người, nhưng đội ngũ này không được hưởng phụ cấp công vụ. Vì vậy, ngay cả việc điều động công chức về làm việc tại trung tâm cũng rất khó khăn.
“Tôi mong Bộ trưởng Nội vụ quan tâm, chỉ đạo khảo sát, đánh giá lại thực trạng này, xem xét hướng hỗ trợ phù hợp cho anh em”, ông Khánh kiến nghị.