ThS.BS.CKI Lê Nhật Thành, chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết phẫu thuật thay khớp gối (bán phần hoặc toàn phần) thường được chỉ định cho các trường hợp tổn thương thoái hóa khớp gối giai đoạn nặng, hư hại sụn khớp nghiêm trọng do viêm khớp dạng thấp, hoặc di chứng biến dạng vùng khớp gối sau chấn thương.
Bác sĩ loại bỏ phần sụn và xương dưới sụn bị tổn thương, sau đó tái tạo bằng bộ khớp nhân tạo (gồm hợp kim sinh học và đệm nhựa polyethylene cao cấp). Từ đó, loại bỏ điểm tiếp xúc gây đau, khôi phục trục cơ học chi và chức năng vận động của người bệnh.
Bác sĩ Thành tư vấn cho người bệnh trước khi phẫu thuật thay khớp gối. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Một số vấn đề người bệnh cần lưu ý trước và sau phẫu thuật:
Trước phẫu thuật
Tầm soát sức khỏe toàn thân: Người bệnh được thực hiện các xét nghiệm máu, nước tiểu, điện tâm đồ, siêu âm tim, chụp X-quang ngực... sau đó khám và đánh giá các chuyên khoa liên quan (tim mạch, nội tiết,..). Kiểm soát tốt các bệnh lý nền (đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch...) giúp hạn chế rủi ro và biến chứng quanh cuộc mổ.
Tiền phục hồi chức năng: Người bệnh được hướng dẫn tập luyện từ trước khi mổ nhằm tăng cường sức mạnh nhóm cơ tứ đầu đùi, cơ gân kheo và cơ cẳng chân. Hệ cơ quanh khớp khỏe mạnh giúp giữ vững khớp gối nhân tạo tốt hơn sau phẫu thuật. Người bệnh còn được hướng dẫn đi với khung hỗ trợ hoặc nạng, tập lên xuống cầu thang để nhanh chóng thích nghi sau mổ, giảm nguy cơ té ngã.
Sau phẫu thuật
Tập vận động: Thông thường, người bệnh được hướng dẫn vận động nhẹ và tập đứng/đi lại ngay ngày đầu tiên sau mổ. Vận động sớm tăng cường tuần hoàn máu, ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch, hạn chế dính khớp và giảm cứng khớp.
Người bệnh có thể mang nẹp gối cố định tạm thời (nếu có chỉ định) và sử dụng khung tập đi/nạng khi di chuyển, nên ngồi trên ghế có tay vịn và độ cao phù hợp, không gấp gối quá 90 độ. Tránh các tư thế "cấm kỵ" khi thay khớp gối như quỳ gối, ngồi xổm, ngồi xếp bằng, bắt chéo chân, hoặc vặn xoắn gối; hạn chế nâng vật nặng (trên 10 kg) trong ít nhất 3 tháng đầu sau phẫu thuật...
Dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung đầy đủ đạm, canxi, vitamin C để vết mổ mau lành. Tăng cường chất xơ và uống đủ nước để hạn chế nguy cơ táo bón, tác dụng phụ thường gặp do sử dụng thuốc giảm đau nhóm opioid hoặc ít vận động.
Theo dõi tình trạng phục hồi: Từ ngày thứ 3 đến 2 tuần sau mổ, vùng gối và cẳng chân có thể xuất hiện tình trạng sưng nhẹ hoặc bầm tím dưới da do tụ máu nông. Đây là phản ứng sinh lý bình thường sau phẫu thuật, sẽ giảm dần khi người bệnh chườm lạnh đúng cách, kê cao chân và duy trì tập luyện theo hướng dẫn.
Người bệnh cần đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao, vết mổ sưng nóng đỏ và đau tăng dần, chảy dịch hoặc có mủ; bắp chân bên mổ sưng căng, đau liên tục; chân tê, tím tái hoặc nhợt nhạt. Nếu khó thở, đau ngực đột ngột hoặc ho ra máu, người bệnh cần cấp cứu. Trường hợp té ngã, chấn thương gối đã phẫu thuật hoặc xuất hiện tiếng lạch cạch kèm đau dữ dội, không thể chịu lực ở chân, người bệnh cũng cần được kiểm tra ngay.
Bác sĩ Thành phẫu thuật thay khớp gối. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Thành cho biết hiện có nhiều kỹ thuật thay khớp gối hiệu quả cao như gióng trục cơ học, gióng trục động học hoặc các công nghệ hiện đại như robot AI Cuvis-Joint, phần mềm TraumaCAD... Người bệnh ít đau, ít mất máu, có thể đi lại ngay ngày đầu tiên sau mổ, cảm giác chân tự nhiên, bảo tồn tối đa xương và mô mềm.
Phi Hồng
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp