Vấn đề tái thiết khu đô thị Vĩnh Hưng (Hà Nội) đang là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận xã hội và người dân địa phương. Tại tọa đàm “Tái thiết đô thị Vĩnh Hưng: Từ quy hoạch đến nâng cao chất lượng đời sống người dân” do Báo Thanh Niên tổ chức sáng nay, Phó Chủ tịch UBND phường Vĩnh Hưng Ngô Mạnh Cường cho biết đề án tái thiết đô thị đang trong quá trình nghiên cứu, lập quy hoạch.
Địa phương đang lấy ý kiến người dân đối với dự thảo đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/500. Theo ông Cường, mục tiêu không chỉ tạo điểm nhấn đô thị cho TP Hà Nội mà phải cải thiện điều kiện sống của người dân.
Một phương tiện dừng cũng có thể gây ùn tắc
Sau sáp nhập, phường Vĩnh Hưng có diện tích 4,47km2, khoảng 80.000 dân, cách Hồ Gươm khoảng 4km. Đây là khu vực nội đô mở rộng, kết nối trung tâm với hướng phát triển phía nam và đông nam Thủ đô.
Tuy nhiên, khu vực phát triển manh mún, nhiều ngõ chỉ rộng 3-4m, thiếu lề đường; các trục chính quá tải. Theo ông Cường, nhiều tuyến đường qua các cụm dân cư có mặt cắt hiện trạng tối đa khoảng 7,5m, có trường hợp hai ô tô đi ngược chiều phải dừng nhường nhau.
“Chỉ cần một phương tiện dừng đỗ hoặc xảy ra sự cố nhỏ trên đường cũng có thể lập tức gây ùn tắc”, ông Cường nói. Tình trạng này xảy ra cả ngoài giờ cao điểm.
Ngõ nhỏ còn khiến xe chữa cháy khó tiếp cận khi xảy ra hỏa hoạn. Trong khi đó, bãi đỗ xe hạn chế, không đáp ứng nhu cầu của người dân.
Áp lực không chỉ nằm ở giao thông. Địa bàn thiếu công viên, cây xanh; trường học phân tán; chợ cóc, chợ tạm gây ô nhiễm. Hệ thống kênh mương, thoát nước chưa được quy hoạch bài bản, có nơi chỉ sau khoảng 30 phút mưa lớn đã ngập nặng, không thể đi lại.
Để xử lý những bất cập này, phương án cải tạo, chỉnh trang các làng xóm cũ đặt ra việc mở rộng đường ngõ lên mặt cắt 7-13,5m, ngầm hóa hệ thống cấp nước, cáp và tăng cường họng cứu hỏa tại các ngõ nhỏ.
Bãi đỗ xe, nhà văn hóa cũng được định hướng sắp xếp, bổ sung phù hợp với quy mô dân số; tăng diện tích cây xanh, sân chơi và các không gian công cộng.
Với khu vực tái thiết, hệ thống giao thông sẽ phải xây dựng lại. Theo nội dung quy hoạch được ông Cường thông tin, có những tuyến đường có mặt cắt 21,5m, 30m và 40m. Nhà đầu tư đang nghiên cứu, đề xuất mở rộng thêm một số tuyến để đáp ứng nhu cầu lâu dài.
Tính chỗ ở trước khi thu hồi đất
Theo lãnh đạo phường Vĩnh Hưng, cùng với giao thông, phương án tái thiết chú trọng bố trí đất cho công trình công cộng, dịch vụ và thương mại. Nhà đầu tư đang nghiên cứu, đề xuất các khu nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư.
Ông Cường nhấn mạnh yêu cầu phải xây dựng nhà tái định cư trước khi giải phóng mặt bằng. Các vị trí xây dựng cần được xác định sớm, triển khai nhà tái định cư và nhà ở xã hội ngay từ giai đoạn đầu.
Việc tổ chức lại không gian đô thị cũng hướng tới tăng kết nối với các khu vực lân cận. Ông Cường cho biết, trong quy hoạch có cầu Cự Khối, kết nối sang khu vực Long Biên, được kỳ vọng giảm tải cho cầu Vĩnh Tuy và cầu Thanh Trì.
Góp ý về đồ án, TS-KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng giải phóng mặt bằng và tái định cư là khâu then chốt. Cần ưu tiên tái định cư tại chỗ, đa dạng hình thức nhà ở và có chính sách phù hợp để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Theo ông Nghiêm, việc lựa chọn Vĩnh Hưng đi trước trong tái thiết gắn với vị trí của khu vực trong định hướng phát triển mới của Thủ đô và quy hoạch cảnh quan sông Hồng.
Tuy nhiên, để hoàn thiện đồ án, điều cần rà soát kỹ là quy mô dân số và khả năng đáp ứng của hạ tầng. Ông lưu ý dự kiến tăng dân số từ 80.000 lên 190.000 người, trong khi chỉ tiêu đất xây dựng đô thị dân dụng khoảng 28m²/người tương đối thấp so với đặc điểm nhà vườn rộng rãi trước đây của địa phương.
Vì vậy, cơ cấu nhà ở cần được tính toán đa dạng, từ nhà ở xã hội, chung cư cao tầng đến tỷ lệ nhà liền kề, nhà vườn phù hợp, tạo sự đồng thuận của người dân.
Về giáo dục, theo ông Nghiêm, quy hoạch dành hơn 30ha cho trường học nhưng cần nghiên cứu nâng lên gần 40ha, xây dựng hệ thống trường liên cấp hiện đại. Quỹ đất cho công trình văn hóa cũng cần được chú trọng hơn.
Với lợi thế tiếp giáp sông Hồng, ông đề xuất thiết kế dải cây xanh mở, kết nối thông suốt từ ven sông vào sâu trong đô thị ngay từ đầu. Riêng giao thông ngầm, cần khảo sát cẩn trọng điều kiện địa chất, thủy văn trước khi quyết định.
Theo lãnh đạo phường Vĩnh Hưng, ý kiến người dân sẽ được tiếp thu để hoàn thiện đồ án. Yêu cầu xuyên suốt là đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, tăng không gian xanh và công trình công cộng, đáp ứng nhu cầu sống lâu dài.