Manga như One Piece, Jojo xứng đáng có chỗ đứng trong các bảo tàng nghệ thuật

Diễn ra tại Bảo tàng Brooklyn đến ngày 31-1-2027, The Art of Manga giới thiệu hành trình sáng tạo của 10 họa sĩ, từ những tên tuổi đặt nền móng cho manga hiện đại trong thập niên 1960 đến các tác giả vẫn đang sáng tác. 

• Anime One Piece phải tạm ngưng, chuyện gì đang xảy ra?

• Conan, Kingdom cùng loạt manga thay nhau dẫn đầu doanh số năm 2026

Thay vì chỉ tập trung vào lịch sử phát triển của ngành truyện tranh Nhật Bản, triển lãm đưa bản vẽ gốc lên vị trí trung tâm, giúp công chúng khám phá kỹ thuật, phong cách kể chuyện và dấu ấn cá nhân của từng nghệ sĩ.

Nicole Rousmaniere, giám tuyển chính của triển lãm, đồng thời là Phó giám đốc Bảo tàng Nghệ thuật MOA, cho rằng manga xứng đáng xuất hiện trong các bảo tàng nghệ thuật. 

Theo bà, định kiến cho rằng truyện tranh không thuộc về không gian trưng bày nghệ thuật vẫn tồn tại ở một số nền văn hóa, nhưng điều đó không làm thay đổi giá trị của loại hình sáng tạo này.

Bà kể lại trải nghiệm chứng kiến khách tham quan rơi nước mắt trước những bản vẽ manga tại Bảo tàng de Young ở San Francisco. 

Khoảnh khắc ấy giúp bà nhận ra sức mạnh cảm xúc của nghệ thuật kể chuyện bằng hình ảnh, đồng thời củng cố niềm tin rằng manga có thể tạo ra những trải nghiệm tương tự các loại hình nghệ thuật truyền thống.

Manga và dấu ấn của từng họa sĩ

Ý tưởng thực hiện The Art of Manga được Rousmaniere phát triển qua nhiều năm nghiên cứu và tổ chức triển lãm. 

Sự kiện quy tụ hơn 650 tác phẩm, phần lớn thuộc sở hữu của chính các họa sĩ hoặc gia đình họ. Trong đó riêng Eiichiro Oda, tác giả One Piece, đóng góp 80 bản vẽ. Theo Rousmaniere, đây là cơ hội hiếm có để công chúng tiếp cận số lượng lớn bản vẽ nguyên tác của các tác giả manga trong cùng một không gian.

Trailer giới thiệu triển lãm Art of Manga 

Joan Cummins, Trưởng bộ phận giám tuyển và giám tuyển cao cấp nghệ thuật châu Á tại Bảo tàng Brooklyn, nhận định bản vẽ gốc mang lại cảm giác ấm áp và cá tính mà phiên bản in khó truyền tải trọn vẹn.

Bà so sánh trải nghiệm ngắm những trang vẽ nguyên tác với việc thưởng thức một buổi biểu diễn âm nhạc trực tiếp, thay vì nghe bản thu âm. Cả hai đều có thể truyền tải cùng một tác phẩm, nhưng sự hiện diện của bản gốc đem đến cảm nhận khác biệt về đường nét, kỹ thuật và dấu ấn của người sáng tạo.

Danh sách mangaka đồ sộ

Danh sách nghệ sĩ được lựa chọn phản ánh nhiều giai đoạn phát triển của manga. Fujio Akatsuka, nổi tiếng với truyện tranh hài, và Tetsuya Chiba, tác giả dòng truyện kể chuyện, đại diện cho giai đoạn manga định hình bản sắc riêng trong thập niên 1960-1970. 

Tác phẩm Ashita no Joe của Chiba và nhà văn Asao Takamori từng phản ánh tinh thần thời đại, những biến động xã hội và khát vọng của giới trẻ Nhật Bản.

Các không gian còn lại lần lượt giới thiệu Rumiko Takahashi, Jiro Taniguchi, Mari Yamazaki, Hirohiko Araki, Fumi Yoshinaga, Gengoroh Tagame, Kazumi Yamashita và Eiichiro Oda.

Bên cạnh đó, triển lãm cho thấy manga không chỉ là sản phẩm giải trí mà còn có thể trở thành phương tiện lưu giữ ký ức lịch sử và di sản. Kazumi Yamashita, tác giả LAND, từng sử dụng truyện tranh để ghi lại quá trình vận động bảo tồn một tòa nhà cổ ở Setagaya, Tokyo. Công trình này được chuyển đổi thành không gian trưng bày manga, quán cà phê và cửa hàng vào năm 2024.

Dù tương lai của The Art of Manga tại các bảo tàng khác vẫn chưa được xác nhận, hai giám tuyển hy vọng triển lãm sẽ giúp công chúng nhìn nhận manga bằng góc nhìn rộng mở hơn.

Với Cummins và Rousmaniere, giá trị của manga nằm ở khả năng kết hợp hình ảnh, ngôn ngữ và cảm xúc để kể những câu chuyện có sức sống lâu dài. Từ các tác phẩm hài hước, phiêu lưu đến những câu chuyện về lịch sử, gia đình và bản dạng, triển lãm cho thấy sự phong phú của một loại hình nghệ thuật đã vượt khỏi biên giới Nhật Bản.

One Piece nổi tiếng với thế giới rộng lớn, lịch sử phong phú và nhiều bí ẩn, nhưng hơn 1.000 chương có thể khiến độc giả mới e ngại.