Bỏ qua điều hướng
•

Mẹ đái tháo đường thai kỳ, trẻ cần theo dõi gì sau sinh?

Mẹ đái tháo đường thai kỳ, trẻ cần theo dõi gì sau sinh?
Nguồn ảnh: VnExpress

Tôi bị đái tháo đường thai kỳ, hiện kiểm soát đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ. Sau khi sinh, bé cần được theo dõi bệnh và các nguy cơ liên quan không? (Thanh Lan, 40 tuổi, Hà Nội)

Trả lời:

Mẹ bị đái tháo đường thai kỳ vẫn có thể sinh con khỏe mạnh nếu kiểm soát đường huyết tốt. Tuy nhiên, trong thời gian đầu sau sinh, trẻ cần được theo dõi sát hơn vì có nguy cơ hạ đường huyết, khó thở, vàng da và một số rối loạn chuyển hóa.

Đường huyết của trẻ có thể giảm trong vài giờ đến vài ngày sau sinh do nguồn đường truyền từ mẹ qua nhau thai dừng lại nhưng cơ thể trẻ vẫn tiết nhiều insulin. Vì vậy, nhân viên y tế thường kiểm tra đường huyết cho bé trong những giờ đầu sau sinh, trước hoặc sau các cữ bú theo phác đồ điều trị. Nếu đường huyết thấp, trẻ có thể bú, bổ sung sữa sớm hoặc điều trị bằng thuốc tùy mức độ.

Trẻ cần được bú lần đầu trong vòng 2 giờ sau sinh để kịp thời bổ sung năng lượng, hạn chế nguy cơ hạ đường huyết. Nhân viên y tế đồng thời theo dõi khả năng ngậm bắt vú, phản xạ bú, tình trạng nôn trớ và mức độ tỉnh táo của bé.

Bác sĩ kiểm tra sức khỏe cho bé sau sinh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ kiểm tra sức khỏe cho bé sau sinh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bên cạnh đường huyết, trẻ được theo dõi nhịp thở, màu da, thân nhiệt và khả năng thích nghi sau sinh. Một số trẻ có thể thở nhanh, khó thở cần hỗ trợ hô hấp, nhất là khi sinh non hoặc sinh mổ chủ động. Bác sĩ cũng đánh giá cân nặng của trẻ so với tuổi thai vì trẻ có thể lớn hơn tuổi thai do ảnh hưởng của tình trạng mẹ tăng đường huyết trong thai kỳ.

Trẻ sinh từ mẹ bị đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ mắc vàng da, đa hồng cầu hoặc hạ canxi máu. Không phải trẻ nào cũng cần làm tất cả xét nghiệm sau sinh để phòng các nguy cơ này. Bác sĩ sẽ chỉ định dựa trên tuổi thai, cân nặng, kết quả đường huyết và biểu hiện thực tế của bé.

Cha mẹ cần báo ngay cho nhân viên y tế nếu trẻ có biểu hiện run tay chân, lừ đừ, khó đánh thức, bú kém, nôn nhiều, thở nhanh, tím tái, co giật hoặc vàng da tăng nhanh. Trẻ nên được theo dõi tại cơ sở y tế trong những giờ đầu sau sinh theo chỉ định.

BS.CKI Đỗ Phương Nga
Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội

Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
Theo BS.CKI Đỗ Phương Nga thuộc Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, thai phụ kiểm soát đường huyết tốt vẫn sinh con khỏe mạnh nhưng trẻ cần được giám sát y tế chặt chẽ ngay sau khi chào đời. Nguy cơ hạ đường huyết sơ sinh thường xuất hiện do nguồn glucose từ mẹ qua nhau thai đột ngột dừng lại, trong khi tụy của trẻ vẫn tăng tiết insulin. Để phòng ngừa biến chứng này, trẻ cần được cho bú sớm trong vòng 2 giờ đầu sau sinh và xét nghiệm đường huyết định kỳ theo phác đồ. Bên cạnh chỉ số đường huyết, nhân viên y tế sẽ theo dõi sát nhịp thở, màu da, thân nhiệt và phản xạ bú của trẻ. Những trường hợp sinh mổ chủ động hoặc sinh non có nguy cơ cao gặp tình trạng khó thở, thở nhanh, đòi hỏi các biện pháp hỗ trợ hô hấp kịp thời. Bác sĩ cũng đồng thời đánh giá cân nặng so với tuổi thai nhằm phát hiện nguy cơ thai to, đa hồng cầu, hạ canxi máu hoặc vàng da sơ sinh. Quy trình chỉ định xét nghiệm chuyên sâu sẽ căn cứ trực tiếp trên tuổi thai, thể trạng và biểu hiện lâm sàng thực tế của từng bé. Phụ huynh cần thông báo khẩn cấp cho bác sĩ khi trẻ có dấu hiệu lừ đừ, bú kém, run tay chân, tím tái, nôn trớ nhiều hoặc vàng da tiến triển nhanh. Việc theo dõi liên tục tại cơ sở y tế trong giai đoạn đầu đời là yếu tố then chốt giúp phát hiện sớm và can thiệp hiệu quả các rối loạn chuyển hóa.
amung