Quản lý ổ dịch não mô cầu, dự phòng cho người tiếp xúc ca bệnh

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Bệnh nhân não mô cầu phải được cách ly. Ổ dịch não mô cầu được xác định khi ghi nhận từ 2 trường hợp bệnh trở lên (trong đó ít nhất một trường hợp bệnh xác định) khởi phát trong vòng 10 ngày có liên quan dịch tễ.

Mới đây, Sở Y tế TP.HCM đã thông tin về việc 3 học sinh học cùng trường trên địa bàn thành phố mắc bệnh do não mô cầu nhóm B, trong đó 1 em tử vong. Ngành y tế đã cấp kháng sinh dự phòng cho những người tiếp xúc gần với ca bệnh.

Về xử lý ổ dịch và ca bệnh, các ca tiếp xúc gần, hướng dẫn của Bộ Y tế cho biết, bệnh do não mô cầu là nhiễm khuẩn cấp tính, lây truyền theo đường hô hấp, thường gặp ở lứa tuổi trẻ và có khả năng gây thành dịch. Phải xử lý ngay khi phát hiện ca bệnh não mô cầu tản phát hoặc ổ dịch.

Quản lý ổ dịch não mô cầu, dự phòng cho người tiếp xúc ca bệnh - Ảnh 1. — Vi khuẩn não mô cầu (tương tự hình hạt cà phê áp sát nhau) được tìm thấy từ bệnh phẩm. Vi khuẩn dễ lây truyền theo đường hô hấp, có thể gây dịch.

Theo đó, bệnh nhân phải được điều trị cách ly, hạn chế tiếp xúc và đeo khẩu trang (tối thiểu trong vòng 24 giờ sau khi dùng kháng sinh đặc hiệu). Quản lý, điều trị đặc hiệu cho bệnh nhân sớm tại các cơ sở y tế nhằm giảm thấp nhất nguy cơ biến chứng và tử vong.

Những người tiếp xúc gần (là những người sống cùng hộ gia đình, những người sống, làm việc cùng phòng, người trực tiếp chăm sóc, người có tiếp xúc mật thiết, trẻ học cùng trường mầm non, nhà trẻ, cùng nhóm học, cùng lớp học…) với bệnh nhân trong thời gian từ 7 ngày trước ngày khởi phát cho đến 24 giờ sau khi bệnh nhân được dùng kháng sinh đặc hiệu): cần được sử dụng thuốc điều trị dự phòng càng sớm càng tốt.

Tốt nhất là dự phòng kháng sinh trong vòng 24 giờ sau khi có chẩn đoán xác định ca bệnh có liên quan cho những người tiếp xúc gần, theo hướng dẫn của nhân viên y tế; theo dõi tình trạng sức khỏe trong vòng 10 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối ca bệnh.

Xác định ổ dịch não mô cầu

Ổ dịch não mô cầu được xác định khi một nơi (thôn, bản, tổ dân phố, cụm dân cư, đơn vị...) ghi nhận từ 2 trường hợp bệnh trở lên (trong đó ít nhất một trường hợp bệnh xác định) khởi phát trong vòng 10 ngày có liên quan dịch tễ với nhau.

Khi ổ dịch được xác định, tất cả các trường hợp bệnh nghi ngờ tại khu vực ổ dịch trong thời gian ổ dịch đang xảy ra đều được ghi nhận là ca bệnh lâm sàng và báo cáo theo quy định.

Ổ dịch chỉ được xác định là kết thúc khi sau 10 ngày không ghi nhận trường hợp mắc mới kể từ ngày khởi phát của trường hợp mắc bệnh cuối cùng.

Bệnh thường xảy ra ở nơi tập trung đông người (nhà trẻ, trường học, ký túc xá, doanh trại ...), người bị suy giảm miễn dịch hoặc đồng nhiễm khuẩn đường hô hấp.

Sở Y tế TP.HCM vừa ghi nhận chùm ca bệnh do não mô cầu nhóm B ở ba học sinh cùng trường, trong đó có một trường hợp không qua khỏi. Sự việc gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ lây lan của loại vi khuẩn hô hấp nguy hiểm này tại các môi trường tập trung đông người. Để khống chế nguy cơ bùng phát, ngành y tế địa phương đã khẩn trương cấp kháng sinh dự phòng cho các trường hợp tiếp xúc gần. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bệnh nhân nhiễm não mô cầu bắt buộc phải điều trị cách ly và theo dõi sát nhằm giảm thiểu tối đa biến chứng tử vong. Nhóm người tiếp xúc gần trong khoảng thời gian từ bảy ngày trước khởi phát đến 24 giờ sau khi bệnh nhân uống kháng sinh cần được chỉ định uống thuốc dự phòng kịp thời. Khoảng thời gian lý tưởng nhất để can thiệp kháng sinh dự phòng là trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh, đi kèm yêu cầu theo dõi sức khỏe liên tục trong 10 ngày.