Chọn ngành từ mong muốn chữa bệnh cho mẹ và bản thân
Phạm Trần Minh Đức, sinh năm 2004, là cựu học sinh Trường THPT Ngọc Hồi (Hà Nội). Bố Đức mất sớm vì ung thư, gia đình em thuộc diện hộ nghèo, mẹ Đức phải làm nhiều công việc, từ giúp việc, rửa bát đến gia công đồ inox, để nuôi con ăn học.
Sinh ra với dị tật bẩm sinh ở bàn chân phải, Đức từng phải bó bột và được mẹ kiên trì hỗ trợ tập luyện tại nhà. Khi lớn lên, nam sinh dần nhận thấy hai chân có sự chênh lệch chiều dài, thường đau khi vận động ở cường độ cao. Thời điểm ấy, Đức chỉ nghĩ mình có thể chất yếu hơn các bạn.
Sau nhiều năm lao động vất vả, mẹ Đức cũng thường xuyên đau nhức cơ xương khớp. Nhìn mẹ chịu đau, còn bản thân gặp khó khăn khi vận động, Đức nghĩ đến việc theo học một ngành có thể giúp mình hiểu rõ cơ thể và chăm sóc sức khỏe cho cả hai mẹ con.
“Mong muốn của em rất giản dị, chỉ là tìm cách giảm đau cho mình và mẹ”, Đức chia sẻ.
Năm 2022, Đức trúng tuyển ngành Kỹ thuật Phục hồi chức năng tại Trường Đại học Y tế công cộng.
Những kiến thức về đau và vận động giúp Đức bắt đầu hiểu rõ hơn tình trạng sức khỏe của bản thân, từ đó có thể quản lý cơn đau hiệu quả.
Vào năm nhất, nam sinh tập trung học tập nghiêm túc, mong giành học bổng để phụ giúp mẹ. Thay vì học thuộc để vượt qua các kỳ thi, Đức cố gắng hiểu bản chất, hình thành thói quen đặt câu hỏi và tiếp cận vấn đề dựa trên bằng chứng.
Ban đầu, Đức chủ yếu mong tìm cách giảm đau cho mẹ và bản thân. Nhưng càng học, Đức càng quan tâm đến việc làm sao hỗ trợ được người bệnh, giúp họ khắc phục những khó khăn trong cuộc sống.
Theo Đức, phục hồi chức năng không chỉ hướng đến giảm triệu chứng mà còn giúp người bệnh cải thiện khả năng vận động, sinh hoạt và chủ động trong đời sống. Bên cạnh các can thiệp chuyên môn, người bệnh cần được cung cấp thông tin, kỹ năng để chủ động tham gia vào quá trình chăm sóc và quản lý sức khỏe.
“Em muốn trở thành người đồng hành giúp người bệnh tự tin hơn, thay vì chỉ là người thực hiện kỹ thuật”, Đức chia sẻ.
Đợi mẹ tan ca mới báo tin thành thủ khoa tốt nghiệp
Trong những năm đại học, Đức quan tâm đến các vấn đề xuất phát từ khó khăn thực tế của người bệnh như đau thắt lưng, nỗi lo khi vận động hay chế độ ăn uống sau đột quỵ. Nam sinh cho rằng những kiến thức học được cần được kiểm chứng và phát triển thông qua nghiên cứu để có thể ứng dụng vào thực tế.
Năm 2026, Đức đề xuất nghiên cứu sử dụng bộ công cụ Back-PAQ nhằm tìm hiểu thái độ và niềm tin về việc quản lý đau thắt lưng ở người trẻ. Đề xuất này đã đạt giải Nhì cuộc thi Tìm kiếm ý tưởng nghiên cứu khoa học cấp trường.
Bên cạnh đó, Đức cũng là thành viên đề tài chuẩn hóa công cụ sàng lọc đau lưng STarT Back Screening Tool. Ở nghiên cứu về khẩu phần ăn của người bệnh rối loạn nuốt sau đột quỵ, Đức tham gia thu thập số liệu lâm sàng, tổng quan tài liệu và là đồng tác giả bài báo đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng và Thực phẩm năm 2025.
Vừa học tập, nghiên cứu, vừa tham gia hoạt động câu lạc bộ, có những thời điểm Đức rơi vào trạng thái mệt mỏi, quá tải. Trong quá trình đó, việc tìm hiểu về trạng thái kiệt sức giúp Đức nhìn lại áp lực của bản thân và nhận ra, muốn chăm sóc người khác, trước hết cần biết quan tâm đến sức khỏe của chính mình.
Trải nghiệm ấy thôi thúc Đức xây dựng dự án cộng đồng hỗ trợ sức khỏe cho sinh viên khối ngành sức khỏe thông qua dinh dưỡng và phục hồi chức năng. Dự án này đã thu hút hơn 150 sinh viên tham dự.
Ngày biết tin mình trở thành thủ khoa toàn khóa, người đầu tiên Đức báo tin chính là mẹ. Nam sinh đợi khi mẹ kết thúc ca làm mới chia sẻ niềm vui.
Nghe con trai báo tin, dù vui và hạnh phúc, mẹ Đức vẫn nhắc con đây mới chỉ là điểm khởi đầu.
Đức cho hay danh hiệu thủ khoa không phải thành quả của riêng mình. Đằng sau kết quả ấy là những năm tháng mẹ làm việc vất vả để con được đi học.
“Em vui vì có thể mang đến cho mẹ niềm tự hào, đồng thời hiểu rằng cách đáp lại những vất vả ấy là tiếp tục sống và làm việc có trách nhiệm”, Đức nói.
Hiện tại, Đức là giảng viên thực hành Phục hồi chức năng tại Trường Đại học Y tế công cộng. Sự đồng hành của thầy cô trong những năm đại học khiến Đức muốn tiếp nối công việc giảng dạy, giúp sinh viên hiểu kiến thức, biết đặt câu hỏi và vận dụng những điều đã học vào thực hành.
Thời gian tới, Đức muốn tích lũy thêm kinh nghiệm lâm sàng, nâng cao ngoại ngữ và năng lực nghiên cứu, hướng tới công bố quốc tế, học sau đại học và tìm kiếm học bổng để theo đuổi chương trình tiến sĩ ở nước ngoài.
Hướng nghiên cứu Đức muốn đào sâu là khoa học thần kinh liên quan đến đau, vận động học và sinh cơ học. Bên cạnh đó, Đức cũng quan tâm đến trị liệu bằng tay và khoa học vận động - những lĩnh vực theo Đức còn khá ít nghiên cứu được công bố tại Việt Nam.