Không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai nước đã có hơn 50 năm quan hệ ngoại giao - được thiết lập từ năm 1973, và đặc biệt đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Toàn diện vào năm 2017.
Trong những trao đổi gần đây, lãnh đạo và quan chức cấp cao Việt Nam và Canada nhất trí sớm nâng cấp khuôn khổ quan hệ song phương lên tầm cao mới.
Theo Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn mở ra cơ hội để hai bên làm sâu sắc hơn những lĩnh vực hợp tác hiện có, đồng thời mở rộng sang những không gian hợp tác mới.
Một trong những điểm quan trọng được Đại sứ Canada nhấn mạnh là vị trí ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chiến lược của Canada tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Canada coi Việt Nam là một đối tác chủ chốt tại Đông Nam Á và là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Canada trong ASEAN. Việt Nam không chỉ có ý nghĩa về quy mô thị trường mà còn được nhìn nhận như một cửa ngõ để Canada tiếp cận ASEAN, rộng hơn là khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Theo đánh giá của Đại sứ Jim Nickel, Việt Nam ngày càng nổi lên như một trung tâm sản xuất toàn cầu và một mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng quốc tế. Vì vậy, việc Canada tăng cường gắn kết với Việt Nam mang ý nghĩa thiết thực, nhất là trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng chú trọng khả năng chống chịu và đa dạng hóa chuỗi cung ứng.
Biến tiềm năng thành chương trình cụ thể
Theo chuyên gia bình luận quốc tế Phạm Phú Phúc, quan hệ Việt Nam - Canada lâu nay chưa phát triển hết tiềm năng. Ông đánh giá chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này có thể mở ra “con đường mới” rộng mở hơn, để phát triển quan hệ Việt Nam - Canada mạnh mẽ hơn.
Theo ông, việc nước chủ nhà mời nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Canada mang ý nghĩa quan trọng, cho thấy cả hai bên mong muốn tạo nên bước đột phá và mở ra hướng phát triển mới.
Canada nằm ở Bắc Mỹ, khu vực có vai trò quan trọng về kinh tế và thương mại. Đây cũng là không gian Việt Nam đang cần mở rộng hợp tác về ngoại giao, kinh tế - thương mại.
Những con số thương mại cho thấy nền tảng hợp tác kinh tế song phương đã có bước tiến đáng kể. Theo thống kê chính thức của Việt Nam, Hiệp định CPTPP đi vào hiệu lực từ tháng 1/2019 đã đánh dấu một giai đoạn mới trong quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Canada, với thương mại hai chiều tăng trưởng tới 170%. Quan hệ thương mại Việt Nam - Canada trở thành điểm sáng trong hợp tác song phương giữa các nước trong CPTPP.
Hiện, Việt Nam là đối tác thương mại hàng đầu của Canada tại ASEAN, chiếm 44% tổng kim ngạch Canada nhập khẩu từ khu vực, đồng thời là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Canada trong nhóm 40 nước Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Canada là đối tác xuất khẩu lớn thứ ba ở châu Mỹ và là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam.
Về đầu tư, Canada hiện đứng thứ 14 trong số 143 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, với 294 dự án còn hiệu lực và tổng vốn đăng ký FDI hơn 4,9 tỷ USD.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang, nhìn vào dư địa hợp tác giữa hai nước có thể thấy cơ hội phát triển rất lớn. Theo ông, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ giúp biến những cơ hội, tiềm năng được tích lũy trong thời gian qua thành định hướng và chương trình hành động cụ thể, thực chất, đưa quan hệ song phương bước sang một kỷ nguyên phát triển mới, nhất là trong các lĩnh vực thương mại, khoa học - công nghệ, năng lượng và khoáng sản thiết yếu.
Củng cố tự chủ chiến lược
Trong bối cảnh kinh tế quốc tế có nhiều biến động, cả Việt Nam và Canada đều có nhu cầu củng cố tự chủ chiến lược, an ninh kinh tế và khả năng chống chịu. Đa dạng hóa các đối tác thương mại và đầu tư, giảm mức độ phụ thuộc vào một thị trường cụ thể và mở rộng mạng lưới đối tác kinh tế là những hướng đi có ý nghĩa đối với cả hai nước.
GS Yves Tiberghien, công tác tại Đại học British Columbia (Canada), đánh giá Việt Nam đang nổi lên như một trong những quốc gia thực hiện chiến lược “hedging” (phòng ngừa rủi ro, cân bằng và giữ nhiều lựa chọn) hiệu quả, trong một trật tự toàn cầu đang trải qua quá trình chuyển dịch quyền lực lớn.
Ông nhấn mạnh rằng trong những tháng gần đây, Việt Nam đã nâng cấp, tăng cường và làm sâu sắc quan hệ hợp tác với hàng loạt quốc gia.
Theo ông, chiến lược này đã phát huy hiệu quả, giúp Việt Nam chống chịu sức ép mạnh mẽ từ nhiều hướng.
GS Yves Tiberghien cho rằng Việt Nam có 3 lợi thế then chốt, gồm vị trí địa - chính trị quan trọng; vị thế khó có thể thay thế về mặt cấu trúc trong các chuỗi cung ứng; khả năng ứng biến chiến thuật rất tốt trong cách xử lý quan hệ với từng cường quốc.