Trả lời:
Phở, hay các món bún như bún riêu, bún bò, bánh canh... phổ biến đối với nhiều người Việt Nam. Nước dùng cho món ăn này thường được ninh từ xương, các loại rau củ nên chứa nhiều chất dinh dưỡng. Song, thực chất nước dùng của phở hay các món bún thường chứa nhiều muối.
Theo Viện dinh Dưỡng Quốc gia, trung bình một bát (chén) phở bò có từ 3-4g muối, gồm các nguyên liệu là bánh phờ, thịt bò, hành lá, hành tây, tóp mỡ và nước dùng. Trong đó, lượng muối thường có nhiều trong nước dùng do quá trình sơ chế và tẩm ướp món ăn. Trường hợp, người ăn có thói quen nêm thêm nước mắm, gia vị, đồ muối chua để thêm đậm đà cũng sẽ tăng lượng muối cho bát phở.
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo một người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5g muối tổng hợp trong chế độ ăn hàng ngày. Ăn quá mặn, hoặc ăn quá nhiều muối có thể buồn nôn, chóng mặt, khát nước, khô miệng, đau đầu. Về lâu dài, chế độ ăn thừa muối tăng nguy cơ mắc các bệnh như cao huyết áp, ảnh hưởng chức năng thận, gây loãng xương, mất nước và dễ bị sưng phù. Người mắc các bệnh này phải sử dụng thuốc, dễ dẫn đến suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp như cúm, bệnh do não mô cầu, trường hợp đã mắc thủy đậu sẽ có nguy tái phát bệnh zona thần kinh...
Trung bình nước dùng trong một bát phở bò, hoặc gà có từ 3-4 g muối, gần bằng lượng muối khuyến cáo cần có cho một người trưởng thành là 5 g/ngày. Ảnh: Diệu Thuần
Đặc biệt, huyết áp cao làm nguy cơ hình thành các cục máu đông di chuyển đến não và làm hỏng các mạch máu nhỏ nằm sâu trong não dễ dẫn đến đột quỵ, tim mạch. Do đó, WHO khuyến cáo người dân nên giảm lượng muối trong khẩu phần ăn mỗi ngày và cần hạn chế sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao, nhất là các thực phẩm chế biến sẵn như khoai tây chiên, thịt xông khói...
Nếu ăn hết nước dùng trong bát phở, một người đã cung cấp gần đủ lượng muối/ngày cho cơ thể theo khuyến cáo của WHO. Ngoài nước phở, muối còn có nhiều trong các món ăn hàng ngày như canh, cá kho, nước chấm, salad, bánh mì...
Để giảm muối, bạn không nên ăn hết cả nước của bát phở, tốt nhất nên dùng một ít và không nên thêm nước mắm, gia vị vào bát phở khi ăn. Bạn cũng không nên ăn phở mỗi ngày, nên ăn đầy đủ các món, đa dạng thực phẩm, gồm: ăn nhiều rau xanh, trái cây và cần ưu tiên chế biến ở dạng hấp, luộc nhằm tránh ăn nhiều muối, làm mất cân bằng dinh dưỡng.
Bạn cũng cần thường xuyên vận động, tránh thức khuya, ngủ đủ giấc, xây dựng lối sống lành mạnh, khám sức khỏe định kỳ và cần kiểm soát tốt các bệnh nền nếu có. Các bệnh như cúm, sốt xuất huyết, não mô cầu, thủy đậu... đã có vaccine phòng ngừa, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm phòng sớm.
Với cúm hiện có 4 loại vaccine, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi. Bạn 28 tuổi có lịch tiêm một mũi, nhắc lại một mũi hằng năm theo khuyến cáo của WHO. Vaccine sốt xuất huyết tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên. Mỗi người cần tiêm đủ hai mũi để giúp cơ thể được bảo vệ tối ưu giữa thời điểm nhiều ổ dịch, ca mắc sốt xuất huyết đang tăng cao. Vaccine thủy đậu cần tiêm đủ 2 mũi để giúp hiệu quả phòng bệnh đến 98%. Vaccine não mô cầu có các loại phòng 5 nhóm huyết thanh gây bệnh B và ACYW, bạn cần tiêm đầy đủ để phòng bệnh hiệu quả nhất.
Bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.