Một đời giữ lửa nghề giáo - Thanh Niên

Có những người thầy, dù đã rời bục giảng nhiều năm, nhưng gặp lại vẫn dễ nhận ra dáng dấp nhà giáo trong cách nói chuyện, trong sự quan tâm đến đồng nghiệp, học trò và những câu chuyện luôn hướng về trường lớp.

Với thầy giáo, nhà văn Vi Hợi, điều ấy càng rõ. 10 năm đứng lớp tại Trường THPT Tương Dương 1 rồi chuyển sang công tác quản lý, trải qua nhiều vị trí từ Chánh văn phòng Huyện ủy, Trưởng ban Tuyên giáo đến Phó chủ tịch UBND huyện, tưởng như những năm tháng phấn trắng, bảng đen đã lùi xa, nhưng thực ra nghề giáo chưa bao giờ rời khỏi cuộc sống của thầy.

Sau khi nghỉ hưu, thay vì chọn cuộc sống an nhàn bên gia đình, thầy vẫn đọc, viết, nghiên cứu, gặp gỡ bạn bè, đồng nghiệp và dành nhiều thời gian cho những công việc cộng đồng. Năm 2023, đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội Cựu giáo chức huyện Tương Dương, thầy bắt tay củng cố tổ chức hội cơ sở, vận động phát triển hội viên, đồng thời chú trọng chăm lo đời sống tinh thần, tình cảm của những nhà giáo đã nghỉ hưu.

Ở một huyện miền núi cao rộng, hội viên sống rải rác tại nhiều xã, bản; để duy trì một tổ chức hội thực chất không phải việc dễ. Thầy Vi Hợi chọn cách bắt đầu từ những việc gần gũi nhất: hội viên đau ốm thì đến thăm, gia đình gặp khó khăn thì động viên, người qua đời thì tổ chức thăm viếng, chi hội hoạt động còn yếu thì cùng bàn cách tháo gỡ. Với thầy, một tổ chức chỉ thực sự gắn bó khi mỗi người cảm nhận được mình vẫn là thành viên của một mái nhà chung.

Sự sẻ chia ấy không chỉ dành cho đồng nghiệp mà còn hướng tới những học sinh nghèo, những gia đình gặp hoạn nạn. Từng có nhiều năm dạy học ở miền núi, thầy hiểu phía sau một học sinh đến được lớp đôi khi là cả một gia đình đang chật vật với cơm áo, bệnh tật và những thiếu thốn tưởng rất nhỏ nhưng có thể khiến con đường học tập của các em dang dở.

Sống với nhau quý nhất vẫn là ở tấm lòng

Gia đình thầy nhận đỡ đầu một học sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ, hiện sống cùng ông bà đã già yếu, bệnh tật. Ngoài hỗ trợ trước mắt, gia đình còn đồng hành để em có điều kiện tiếp tục đến trường.

Sau khi nghỉ hưu, thầy Vi Hợi vẫn duy trì việc đọc sách, viết báo, viết văn và nghiên cứu lịch sử, văn hóa các dân tộc miền Tây Nghệ An. Những bản làng, con người và câu chuyện nơi thầy sinh ra, trưởng thành, công tác trở thành tư liệu cho các trang viết. Một phần tiền nhuận bút và tiền bán sách được thầy dành cho các hoạt động hỗ trợ người dân, học sinh khó khăn.

Trong đợt lũ tháng 7.2025 tại Tương Dương, thầy sử dụng khoản tiền tiết kiệm từ nhuận bút tích lũy gần 10 năm để trao quà cho 50 hộ dân bị thiệt hại. Cùng NXB Nghệ An, thầy còn dành tiền bán cuốn Mẹ do mình viết để tổ chức Tết Trung thu cho học sinh Trường THCS Xá Lượng, nơi chịu ảnh hưởng nặng sau lũ.

Năm 2026, từ tiền bán cuốn Một đời gọi nhau là bạn, thầy tiếp tục dành một phần hỗ trợ em Vang Hoàng Tú ở bản Thạch Giám, xã Tương Dương. Mồ côi cha mẹ, Tú đang sống cùng ông bà già yếu, bệnh tật.

Thầy cũng nhiều lần mua sách tặng Trường THPT Tương Dương 1, Trường THPT Tương Dương 2, Trường PTDTBT THCS Tam Hợp, Trường THCS Tam Thái và một số trường khác. Hàng trăm cuốn sách được bổ sung cho thư viện, phục vụ giáo viên và học sinh ở những địa bàn còn khó khăn về điều kiện học tập.

Các hoạt động của thầy còn hướng đến trẻ em dân tộc Mông ở bản Chà Lâng, xã Hữu Khuông vào dịp Tết thiếu nhi, hay những gia đình khó khăn trong những ngày giáp tết. Bên cạnh tiền bạc và sách vở, thầy còn vận động, kết nối nguồn lực để hỗ trợ những nơi cần giúp đỡ.

Nói về những việc mình làm, thầy Vi Hợi chia sẻ: “Tôi chỉ dạy học đúng 10 năm, nhưng với tôi, được đứng trên bục giảng, được đồng nghiệp và phụ huynh tin yêu là niềm hạnh phúc. Sau này chuyển công tác, mình lại được đồng chí, đồng bào giúp đỡ nên khi có điều kiện thì sẻ chia lại cũng là lẽ tự nhiên. Tôi muốn trả món nợ ân tình mà quê hương, bạn bè, đồng chí, đồng bào đã dành cho mình. Nếu một chút công sức, một cuốn sách hay một phần tiền nhỏ của mình có thể giúp ai đó bớt khó khăn, giúp một đứa trẻ có thêm niềm tin để đến trường thì mình nên làm, bởi sống với nhau quý nhất vẫn là ở tấm lòng”.

Từ tiền bán cuốn tản văn Mẹ, thầy cùng nhà văn Bùi Ngọc, Giám đốc NXB Nghệ An, trao tặng 200 bộ khay đa năng đựng cơm cho Trường PTDTBT THCS Tam Hợp, xã Tam Thái. Những hoạt động như vậy được thầy duy trì bên cạnh việc viết lách và nghiên cứu sau khi nghỉ hưu.

Với thầy Vi Hợi, công việc sau nghỉ hưu không chỉ là đọc, viết hay nghiên cứu. Thầy vẫn dành thời gian thăm hỏi đồng nghiệp, tặng sách cho học sinh và hỗ trợ những gia đình gặp khó khăn. Những việc làm ấy tiếp nối mối gắn bó với nghề giáo và quê hương, dù thầy không còn đứng lớp thường xuyên.