"Con có thật sự thích làm y tá không?"
Hôm nay (8.11), tại TP.HCM, trong một sự kiện về chuẩn bị hành trình du học Mỹ, qua màn hình trực tuyến, Nguyễn Minh Khoa, sinh viên năm nhất, ngành kỹ thuật điện tử, ĐH Texas Dallas (University of Texas at Dallas), kể lại về hành trình du học Mỹ từ bậc trung học của em.
Khoa chính là người từng gõ cửa phòng thầy hiệu trưởng và nói với thầy, có lẽ em đăng ký ngành điều dưỡng một trường đại học, vì em đọc nhiều thông tin thấy ngành này có nhiều cơ hội ở lại Mỹ, dễ có việc làm. Thầy giáo hỏi Khoa mấy câu mà bạn nhớ mãi.

Phụ huynh quan tâm tới du học Mỹ tham gia sự kiện hôm nay, 8.11
ẢNH: THÚY HẰNG
Thầy hỏi Khoa các câu hỏi như: Con có thật sự thích làm y tá không? Con liệu có muốn đánh đổi tương lai mình ở Mỹ không, trong khi con thích học toán, khoa học máy tính? Cha mẹ con cho con qua Mỹ du học, không phải để con học ngành y tá, nếu để đánh đổi tương lai để đi theo một ngành mà con không yêu thích, con có gắn bó được không?... Những câu nói đó khiến Khoa bừng tỉnh.
Tập trung vào thế mạnh của mình, hiện nay Khoa đã là sinh viên năm nhất ngành kỹ thuật điện tử, ĐH Texas Dallas, với học bổng 30.000 USD một năm. Khoa khuyên mỗi học sinh, hãy tìm thấy niềm đam mê lớn nhất của mình và cố gắng để trở nên giỏi nhất trong lĩnh vực của mình.
Tài chính gia đình tốt và tiếng Anh giỏi, chưa đủ để du học thành công
Hậu, cậu bé từ nhỏ đã được học ở các trường quốc tế tại Việt Nam, được gia đình cho đi du học Mỹ từ bậc trung học phổ thông. Mẹ của Hậu - chị Võ Khánh Linh, từng nghĩ tìm một trường trung học Mỹ chi phí cao, "chuẩn Mỹ", ít học sinh châu Á, để con được hội nhập là quá yên tâm rồi. Nhưng gia đình chị sớm gặp cú sốc lớn. Hậu bị sốc văn hóa, nam sinh với chứng khó đọc bị bắt nạt học đường, con càng thu mình lại, chán ghét việc đến trường.
Chị Linh phải tức tốc làm các thủ tục để có thể sang Mỹ thăm con, tìm một ngôi trường khác phù hợp hơn. Ngôi trường nhỏ hơn, nhưng có giáo viên sát sao, văn hóa gần gũi. Từ cậu bé nhút nhát, Hậu tự tin hơn, yêu thích đến trường. Hậu đặc biệt thích các môn như sinh học, hóa học và muốn làm công việc chăm sóc, hỗ trợ người lớn tuổi...
"Khi con học trung học, tôi từng hỏi thầy hiệu trưởng, liệu Hậu có thể học bậc đại học ở Mỹ được không? Bởi tôi đã xác định, sẵn sàng để đưa Hậu về Việt Nam khi xong lớp 12. Nhưng thầy nói là hoàn toàn được. Sau đó, con đã trúng tuyển 4 trường đại học của Mỹ, và giờ con đang là sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng", chị Khánh Linh kể.

Chị Khánh Linh chia sẻ câu chuyện về con trai mình
ẢNH: THÚY HẰNG
Chị Khánh Linh cho rằng, mỗi phụ huynh đừng nghĩ chỉ cần chuẩn bị cho con tiếng Anh tốt, hay năng lực tài chính gia đình vững là đã ổn để con du học. Hãy tìm hiểu kỹ về ngôi trường con học, xem đó có phải môi trường thật sự phù hợp không. Đừng quên kết nối, quan tâm con, bởi khi du học sớm, độ tuổi mà tâm sinh lý các con quá nhiều đổi thay.
Bước chân ra đời và tìm việc, không chỉ cần một bảng điểm
Thầy Nguyễn Trí Đăng, tốt nghiệp ĐH Texas Christian, Mỹ, hiện đang là giáo viên IELTS và Digital SAT, khuyên học sinh, nên sớm xác định được ước mơ, sở thích của mình, từ đó xây dựng mục tiêu cố gắng, đừng để mọi thứ ở trạng thái "lơ mơ".
Để chuẩn bị lộ trình du học Mỹ tốt nhất, theo thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ, Hiệu trưởng, người sáng lập Trường Van Houston Academy (tại Houston, bang Texas, Mỹ), học sinh cần chuẩn bị sớm về năng lực tiếng Anh, điểm học thuật GPA, năng lực làm bài SAT, kỹ năng viết bài luận, đồng thời xây dựng hồ sơ cá nhân với các hoạt động ngoại khóa đa đạng, nhiều trải nghiệm, tích lũy kinh nghiệm sống, kỹ năng mềm.
Đặc biệt, bài luận cần viết bằng sự chân thật, câu chuyện có thật, không phải "bịa".
"Khi bước chân ra đời, các em cần nhiều kỹ năng khác để xin được việc, không phải chỉ dùng đến bảng điểm đẹp", thầy Văn Tấn Hoàng Vỹ nói.
Thầy Vỹ cũng cho hay trong thời đại này dễ tìm kiếm thông tin, nhưng cũng dễ khiến người trẻ hiểu sai thông tin. Người trẻ không được định hướng đúng đắn về hành trình học tập, chọn ngành, chọn trường, các con có thể lạc đường, lạc hướng, đánh mất tương lai.

Thầy Vỹ chia sẻ cùng các phụ huynh
ẢNH: THÚY HẰNG
Không nhất thiết vì lý do muốn ở lại Mỹ hay một nước nào đó, mà chọn đại một ngành
Tại chương trình Tư vấn mùa thi 2026 của Báo Thanh Niên, cũng có nhiều thí sinh đặt ra vấn đề này khi chọn ngành du học bậc đại học, nên chọn ngành đang được dự đoán dễ có việc làm ở nước ngoài hay ngành là thế mạnh?
Tiến sĩ Lê Bảo Thắng, Giám đốc Công ty tư vấn giáo dục quốc tế OSI Việt Nam, khuyên rằng, nếu học sinh chọn ngành chỉ chăm chăm vào việc "chọn đại một ngành học để được ở lại nước đó", thì chính sách mỗi quốc gia sẽ có những thay đổi. Thời điểm này có thể đúng, nhưng nếu sau 4-5 năm sau, khi bạn học xong, có thể chính sách này đã thay đổi, bạn phải xoay vòng, học lại một ngành mới, cứ như vậy sẽ rất lãng phí tiền bạc, thời gian, cơ hội.
Ông Thắng khuyên học sinh nên chọn học ngành phù hợp nhất với bản thân, là sở trường của mình, phù hợp với con đường tương lai mình chọn chứ không phải chỉ mang tính thời điểm. Không nhất thiết chỉ vì lý do muốn ở lại mà chọn đại một ngành bất kỳ. Bởi khi chọn ngành là thế mạnh, mình mới có thể phát huy được nó dù chính sách có thay đổi, thế giới có đổi thay thì bạn vẫn có thể sống tốt với ngành nghề đó, ở bất cứ hoàn cảnh nào, và bất cứ nơi đâu.